Yüzde 25 kira artışı ne zamana kadar geçerli?

Question

Milyonlarca kiracı ve ev sahibinin merak ettiği bu önemli düzenlemenin güncel bitiş tarihi ve detaylarını öğrenmek mi istiyorsunuz?

Answer 1

Yüzde 25 kira artışı sınırlaması, en son yapılan uzatma kararı ile 30 Haziran 2024 tarihine kadar geçerlidir. Yani, bu düzenleme kapsamında olan kira sözleşmelerin için kira artış oranı, yeni kira döneminde bu tarihe kadar yüzde 25'i geçemez.

Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı

Bu sınırlama, Türkiye'de artan enflasyon ve konut kiralarındaki fahiş yükselişlerin önüne geçmek, özellikle kiracıları korumak amacıyla 8 Haziran 2022 tarihinde Türk Borçlar Kanunu'na eklenen Geçici Madde 2 ile hayatımıza girdi. Normal şartlarda kira artışları, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) son on iki aylık ortalaması üzerinden yapılması gerekirken, bu geçici madde ile bu kural askıya alınmış ve konut kiraları için yüzde 25'lik bir üst sınır getirilmiştir.

Kimleri Kapsıyor, Kimleri Kapsamıyor? (Püf Noktaları)

Bu düzenlemeyi doğru anlamak için birkaç önemli püf noktasına dikkat etmelisin:

• Sadece Konut Kiraları: Yüzde 25'lik sınırlama sadece konut kira sözleşmeleri için geçerlidir. İşyeri (ticari) kiraları bu sınırlamanın dışındadır ve onlar için TÜFE'nin 12 aylık ortalaması kuralı aynen devam eder.
• Mevcut Sözleşmeler: Bu kural, 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında yenilenen konut kira sözleşmeleri için geçerlidir.
• Yeni Kiralamalar: Eğer sıfırdan yeni bir konut kiralıyorsan, yani ilk defa bir kira sözleşmesi yapılıyorsa, bu yüzde 25'lik sınırlama o sözleşmenin ilk yılında uygulanmaz. Ev sahibi piyasa koşullarına göre bir başlangıç kirası belirleyebilir. Ancak o ilk yılın sonunda yapılacak ilk artışta yüzde 25 kuralına tabi olursun.
• Beş Yılı Aşan Sözleşmeler: Bu da çok kritik bir detaydır. Kira sözleşmen 5 yıldan daha uzun süredir devam ediyorsa, yani 5 yılını doldurmuş ve 6. yıl ve sonrasına giriyorsa, ev sahibin kira tespit davası açarak piyasa rayiçlerine göre bir kira bedeli belirlenmesini talep edebilir. Bu durumda yüzde 25 sınırı uygulanmaz, mahkeme hakkaniyete uygun yeni bir kira bedeli belirler. Böyle bir durumda hakimin genellikle TÜFE oranını ve bölgedeki benzer konutların kiralarını dikkate aldığını unutmamalısın.

Peki, 1 Temmuz 2024 Sonrası Ne Olacak?

30 Haziran 2024 tarihinde bu düzenlemenin süresi dolduğunda, eğer yeni bir yasal düzenleme veya uzatma kararı alınmazsa, 1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren konut kira artışlarında tekrar Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili maddesi olan "TÜFE'nin son on iki aylık ortalaması" kuralına geri dönülecektir. Bu, kiracıların kira artışlarının yüzde 25'ten daha yüksek olabileceği anlamına gelir, zira mevcut TÜFE ortalamaları bu oranın üzerindedir.

Uzman Tavsiyesi

Milyonlarca insanı doğrudan etkileyen bu konuda hem kiracıların hem de ev sahiplerinin yasal düzenlemeleri yakından takip etmesi hayati önem taşıyor. Benim sana tavsiyem;

• İletişimi Açık Tut: Taraflar arasında makul bir uzlaşı zemini bulmak her zaman en sağlıklı çözümdür. Karşılıklı anlayış, hukuki süreçlerin getireceği zaman ve maliyet kaybını önler.
• Güncel Mevzuatı Takip Et: Özellikle Haziran 2024 öncesi, düzenlemenin uzatılıp uzatılmayacağı veya yeni bir formüle geçilip geçilmeyeceği konusunda resmî açıklamaları dikkatle izle.
• Hukuki Destek Al: Eğer kira sözleşmen 5 yılı aşmışsa veya ev sahibinle kira artışı konusunda bir anlaşmazlık yaşanıyorsa, bir avukattan hukuki danışmanlık alman, hak kaybı yaşamaman adına en doğru adımdır. Örneğin, benim tecrübelerime göre birçok durumda taraflar arasında çıkan anlaşmazlıklar, yasal haklarını tam bilmedikleri için daha da büyüyebiliyor. Bu yüzden, doğru bilgiye ulaşmak ve gerektiğinde profesyonel destek almak çok önemli.