Eski ev sahibinin değişmesi, kira sözleşmesindeki hak ve yükümlülükleri durdurmaz. Yeni malik, seninle mevcut sözleşmeye tabi olur ve bu sözleşmedeki artış oranı limitlerine uymak zorundadır. Piyasa koşulları ne olursa olsun, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi gereğince, bir önceki aya ait TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) 12 aylık ortalaması artış oranı, kira sözleşmesindeki üst sınırdır. Yani eğer son 12 aylık TÜFE artış oranı örneğin %50 ise, ev sahibin sana en fazla %50 zam yapabilir; %100 veya "piyasa fiyatı" gibi bahanelerle daha fazlasını talep etmesi yasal değildir.
Bu durumda izlemen gereken adımlar net ve stratejik olmalıdır:
1. Yazılı İtiraz Mektubu Gönder
Sözlü tartışmalara girmeyin. Yeni malikin gönderdiği zam teklifine karşı, noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü posta ile bir itiraz mektubu gönderin. Mektupta şu hususları mutlaka belirtin:
Mevcut kira sözleşmenizin devam ettiğini,
Yasal üst sınır olan TÜFE 12 aylık ortalamasını (TCMB verisinden alarak),
Teklif edilen tutarın yasal sınırları aştığını,
Yasal oranı aşan kısmı ödemeyeceğinizi ve bu tutarın sonraki dönemlerde de borç olarak kabul edilemeyeceğini.
2. "Kira Hakkı" Davası Açın
Eğer ev sahibi yasal oranı aşan miktarı ödememeniz durumunda sizi tahliye tehdidiyle karşı karşıya kalırsanız, mahkemeye başvurarak kira belirsizliği davası (veya kira tespiti davası) açabilirsiniz. Mahkeme, yasal oranın üzerinde yapılan artışın geçersizliğine hükmeder ve yeni kirayı belirler. Pratik öneri: Mahkeme süreci başlamadan önce, avukatınız aracılığıyla resmi bir ihtarname çekmek, birçok ev sahibini yasal sınıra çekmek için yeterlidir.
3. Tahliye Edilebilir misiniz?
Tek başına "fazla kira istemesi" sizi evden çıkarmak için geçerli bir neden değildir. Ev sahibinin sizi ancak şu durumlarla tahliye edebilmesi mümkündür:
Kira bedelini tamamen ödememeniz (bu durumda bile ihtarname sonrası 30 gün süreniz var),
Mülkü tahrip etmeniz,
* Kendisi veya yakınlarından birinin ikamet ihtiyacı olması (bu da 1 yıl içinde ve 6 ay önceden ihtar ile mümkündür).
Özetle: Sakin kalın, yasal oranı aşan kısmı ödemeyin ve tüm iletişimlerinizi yazılı tutun. Yeni ev sahibi, sizinle olan sözleşmeyi feshetmek istiyorsa, bunu yasal yollarla ve geçerli bir neden göstererek yapmalıdır; aksi halde siz mevcut haklarınızla evde kalmaya devam edersiniz.