Ev satın alırken dikkat etmen gereken onlarca detay var ama gelin en kritiklerini ve benim yıllardır sahada gördüğüm püf noktalarını ele alalım:
İlk ve en önemli adım, gerçekçi bir bütçe belirlemektir. Sadece evin satış fiyatına odaklanma. Tapu harcı, emlakçı komisyonu (%2+KDV alıcıdan, %2+KDV satıcıdan), döner sermaye ücreti, kredi masrafları, sigortalar ve evin içine taşınmadan önce yapman gerekebilecek ufak tadilat masraflarını (boya, badana gibi) da hesaba katmalısın. Banka kredi uygunluğunu ve alabileceğin maksimum miktarı önceden öğrenmek sana ciddi zaman kazandıracaktır. Unutma, peşinat miktarını ne kadar artırırsan, aylık ödemelerin o kadar rahatlar.
Evin kendisi ne kadar güzel olursa olsun, konumu iyi değilse değerini korumakta zorlanır.
Sosyal Donatılar: Okul, hastane, market, eczane gibi temel ihtiyaçlara yakınlık.
Ulaşım: Toplu taşıma duraklarına, ana yollara erişim.
Gürültü ve Güvenlik: Mahallenin genel güvenliği, gürültü seviyesi (ana caddeye çok yakın mı?), trafik durumu.
Gelecek Potansiyeli: Bölgenin imar durumu, kentsel dönüşüm projeleri veya yeni yatırımlar var mı? Boş arsaların ne için ayrıldığına bakmak bile bazen bölgenin geleceği hakkında ipuçları verir.
Evi gezerken adeta bir dedektif gibi olmalısın:
Yaş ve Yapı Kalitesi: Bina kaç yaşında? Depreme dayanıklı mı? Özellikle 2000 öncesi yapılar için bu konuda daha dikkatli olmalısın.
Rutubet ve Yalıtım: Duvarlarda, tavanlarda rutubet, küf veya su izleri var mı? Bodrum katı ve çatı katını mutlaka kontrol et. İyi bir ısı ve ses yalıtımı hem konfor hem de uzun vadede enerji maliyetleri için çok önemli.
Altyapı: Elektrik, su, doğalgaz tesisatları ne durumda? Eski binalarda tesisatlar genellikle elden geçirilmelidir. Banyo ve mutfaktaki bataryalardan su akışını kontrol et.
Güneş Alma ve Ferahlık: Ev günün hangi saatlerinde güneş alıyor? İç mekânlar yeterince aydınlık ve havadar mı? Bu, yaşam kaliteni doğrudan etkiler.
Burada hata yapma lüksün yok:
Tapu Kaydı: Tapu Müdürlüğü'nden evin tapu kaydını (fotokopisini) iste ve üzerinde ipotek, haciz, şerh veya başka bir kısıtlama olup olmadığını mutlaka kontrol et. Satıcının gerçekten tapu sahibi olduğundan emin ol.
İskan Ruhsatı: Binanın iskan ruhsatı var mı? Bu, binanın yasalara uygun olarak inşa edildiğinin bir göstergesidir. İskanı olmayan evler gelecekte sorun çıkarabilir.
* Borç Durumu: Emlak vergisi, aidat gibi geçmiş dönem borçlarının olup olmadığını sorgula ve satıştan önce sıfırlandığına dair belgeleri iste.
Bankadan kredi kullanmasan bile, bağımsız bir gayrimenkul ekspertizi veya bir inşaat mühendisi ile evi gezmek sana paha biçilmez bilgiler sunar. Benim tecrübelerimde, alıcıların "küçük bir çatlak" diye geçiştirdiği şeylerin, uzman gözüyle bakıldığında temelden kaynaklanan ciddi yapısal sorunların belirtisi olduğu çok olmuştur. Bu, küçük bir maliyetle büyük bir hatadan kurtulmanın anahtarıdır.
Pazarlık yapmayı unutma. Benzer evlerin fiyatlarını araştırarak elini güçlendir. Her zaman bir pazarlık payı vardır.