Türk edebiyatının şu anki tartışma gündeminde, klasik anlamda "Sezgicilik" (İngilizce: Intuism veya Mysticism) adıyla kodlanmış, tek bir kanonik akım ve bu akımın mutlak "en önemli temsilcisi" olarak bilinen, akademik literatüre yerleşmiş tek bir isim bulunmamaktadır. Bu soruyu yanıtlamadan önce terminolojik bir düzeltme yapmamız gerekir: Türk şiirinde "sezgi" kavramı, genellikle Süryanî mistisizmi, İslam tasavvufu veya 20. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan Yeni Şiir (Postmodern Şiir) akımları içindeki derinlikli, bilinçaltı odaklı ve imgelerle yoğrulmuş yapılarla ilişkilendirilir.
Eğer "sezgi"yi, rasyonel düşüncenin ötesine geçen, içsel bir hakikat arayışı ve mistik deneyim olarak tanımlıyorsan, bu alandaki en güçlü ve tartışmasız isim Mevlana Celaleddin Rumi'dir. Ancak modern Türk şiiri bağlamında bu terimi kullanıyorsan, cevabın değişir.
Günümüzde şiirde sezgisel, imgelerle oynayan, lineer anlatımdan kaçınan ve okuyucunun bilinçaltına hitap eden yazım stili genellikle "Yeni Şiir" veya "Postmodern Şiir" başlığı altında incelenir. Bu alanda "sezgisellik" en baskın unsurlardan biridir. Bu bağlamda öne çıkan isimler şunlardır:
Forum kültüründe sıkça yaşanan bir hata, Batı felsefesindeki Intuition kavramını doğrudan Türk edebiyat terminolojisine uydurmaya çalışmaktır. Türk şiirinde "sezgi", daha çok teşhisi (tasavvuftan gelen "idrak" ve "marifet") üzerine kuruludur.
Pratik Bir Öneri:
Eğer bir sınav veya akademik araştırma için bu soruyu soruyorsan, "Sezgicilik Akımı" adıyla resmi bir akım olmadığını, bunun yerine Tasavvuf Şiiri (Mevlana, Yunus Emre) veya Yeni Şiir (Cemal Süreya, Turgut Uyar, İsmet Özel) içindeki sezgisel öğeleri kastediyor olabileceğini belirtmek en doğru yaklaşım olacaktır.
Sonuç olarak:
Mistik/Tasavvufi Sezgi: Mevlana (veya Yunus Emre)
Modern/Postmodern Sezgi (Bilinçaltı & İmge): Cemal Süreya veya İsmet Özel
Hangi dönemi veya hangi tür "sezgi"yi (mistik mi, psikolojik mi?) kastediyorsan, temsilci o dönemdeki bu iki isme kayacaktır. Tek bir "en önemli" demek, edebiyatın çok katmanlı yapısına haksızlık olur; ancak modern Türk şiirinde sezgisel derinliği en katmanlı işleyen isim olarak Cemal Süreya'yı işaret etmek, güncel edebiyat eleştirisi açısından daha isabetli bir tercihtir.