menu search
  • Kaydol
brightness_auto

Hoş geldiniz! TÜRKLER SORUYOR PLATFORMU'na katılmak ister misiniz? Hemen kayıt olun veya giriş yapın.

more_vert
Eski Türklerde Giresun şehrinin adı nedir ?
thumb_up_off_alt 6 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

2 Cevap

more_vert
 
done_all
En İyi Cevap

Eski Türkler ile Giresun arasında doğrudan bir isim benzerliği veya tarihsel bütünlük aramak, kronolojik bir karışıklığa yol açabilir; çünkü Giresun coğrafyası, Oğuz boyları Anadolu'ya yerleşmeden çok önce Hitit, Frig, Lidya, İyonyalı, Pers ve Romalılar gibi medeniyetlerin beşiği olmuştur. Dolayısıyla "Eski Türklerde" bu şehrin bir karşılığı yoktur, ancak Türklerin Anadolu'daki ilk dönemlerdeki isimlendirmelerine bakmak konuyu netleştirir.

Tarihî İsim Dönüşümü

Bugünkü Giresun'un köklü geçmişi, antik çağlara uzanır. Bölge, Antik Yunan kaynaklarında Pylai (Pile) olarak geçmektedir. Ancak Türklerin bölgeye yerleşmesiyle birlikte isim, halk ağzı ve Osmanlı idari kayıtları üzerinden evrilmiştir.

  • Doruk / Doruk Köyü: Osmanlı dönemi tahrir defterlerinde ve erken Anadolu Türkçe yazıtlarında, bugünkü Giresun merkezinin ve çevresinin sıkça "Doruk" ismiyle anıldığı görülür. Bu isim, hem coğrafi konumu hem de yerel Türkmen ağızlarından kaynaklanan bir terimdir.
  • Giresun Adının Kökeni: "Giresun" isminin kendisi de Türkçe kökenlidir. Çoğu dilbilimci ve tarihçi, bu ismin "Giri" (giriş, sığmaya) ve "Sun" (sunmak, yer) kelimelerinin birleşiminden veya yerel Türkmen boylarının bıraktığı izlerden geldiğini savunur. Bir diğer yaygın görüş ise ismin, bölgedeki yoğun yağış ve su kaynaklarından dolayı "su giriş yeri" anlamına gelen bir Türkmen lehçesinden türediği yönündedir.

Püf Noktası: Karadeniz Türkçesi İzleri

Karadeniz Türkçesi, Anadolu'nun diğer bölgelerinden farklı bir evrim geçirmiştir. Giresun ve çevresindeki isimler, özellikle Yörük ve Türkmen göçebe kültürünün izlerini taşır. Eğer "Eski Türkler" ifadesiyle Orta Asya'daki Göktürk veya Uygur dönemini kastetmiyorsan (ki bu dönemde Anadolu henüz Türk egemenliğinde değildi), asıl aradığın isim Doruk veya Pylai'nin Osmanlı Türkçesindeki yansıması olan Giresun'dur.

Pratik Bir Örnek

Bir saha araştırması yaparken veya antik haritaları incelerken, Giresun'u "Türk adıyla" arıyorsan, 15. ve 16. yüzyıl Osmanlı nüfus sayım defterlerine (Tahrir Defterleri) bakman en doğru yöntemdir. Bu defterlerde bölge, kaza (ilçe) bazında "Giresun" olarak geçer, ancak köy ve mahalle isimlerinde hâlâ "Doruk", "Akçakoca" gibi Türkmen kökenli isimler baskındır.

Sonuç olarak, Giresun'un "Eski Türkler"deki adı diye tek bir Orta Asya terimi yoktur; ancak Türklerin Anadolu'daki ilk isimlendirmesi Doruk iken, günümüze kadar gelen ve Türkçe kökenli kabul edilen isim Giresun olmuştur.

thumb_up_off_alt 11 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
more_vert

Giresun ve Türk Tarihi İlişkisi

Duydum ki bu konu kafanı kurcalıyor, hemen netleştirelim. Öncelikle şunu belirtmem gerekir: Giresun, tarihsel olarak "Eski Türkler" döneminde bir şehir olarak var olmamıştır. Bu, coğrafi ve tarihsel bir gerçeklik meselesi.

Giresun ve çevresi (eski adıyla Perşembe), antik çağlardan Osmanlı fethine kadar geçen süreçte Bizans ve daha öncesinde Pont Krallığı gibi yerel yerleşimlerin kontrolü altındaydı. Yani Orta Asya'dan göç eden Türk boyları ile Giresun toprakları arasında doğrudan bir isimlendirme bağı yoktur. Türklerin bu bölgeye kesin olarak yerleşmesi ve idari kontrolü ele alması 13. yüzyılın sonlarında ve 14. yüzyılın başlarında, özellikle de Osmanlı Beyliği döneminde gerçekleşmiştir.

Tarihçenin Kısa Özeti

  • Antik Çağ: Bölge, Pontus Krallığı'nın önemli bir limanı olan Trapezus (Trabzon) çevresinde gelişmiştir. Giresun ovası, bu merkezlerin tarımsal destek noktasıydı.
  • Bizans Dönemi: Türklerin Anadolu'daki ilk izleri olan Selçuklu öncesinde bile, bu coğrafya Hristiyan Bizans imparatorluğunun kalbindeydi.
  • Osmanlı Fethi: 1461 yılında Fatih Sultan Mehmed tarafından Trabzon Rum İmparatorluğu sona erdirildi. Bu fethin ardından Giresun, doğrudan Osmanlı idaresine girdi. Yani Türklerin bu şehre "ad verme" süreci, Orta Asya'daki Türk boylarıyla değil, Osmanlı dönemi Türkleriyle başlamıştır.

Neden Bu Kadar Karışık?

Çoğu zaman "Eski Türkler" ifadesi, Orta Asya'daki Göktürkler, Hunlar gibi boyları çağrıştırır. Oysa Anadolu'daki Türk varlığı, Selçuklu ve ardından Osmanlı ile şekillenmiştir. Giresun gibi Karadeniz kıyısındaki şehirler, denizcilik ve ticaret açısından stratejik öneme sahipti. Bu yüzden, Türklerin buraya gelmeden önceki isimleri (örneğin Perşembe veya Giresun kökenli yerel adlar) Bizans ve Pontus etkisi taşır.

Sonuç olarak: Giresun'un "Eski Türkler" döneminde bir adı yoktur, çünkü Türkler o dönemde bu coğrafyada siyasi bir güç olarak bulunmuyordu. Şehrin Türk tarihiyle bağı, Osmanlı fethinin ardından güçlenmiştir. Eğer "Giresun" adının kökenini merak ediyorsan, bu da yerel lehçeden veya coğrafi özelliklerden (örneğin "giriş" veya "yayla" kavramlarıyla) kaynaklanan bir isimlendirme olabilir, ancak bu da Türk fethinden sonraki süreçte yerleşik hale gelmiştir.

Kısacası, tarihi kaynaklarda "Eski Türklerin Giresun'a verdiği isim" diye bir kayıt aramak, tarihsel kronolojiye aykırı bir beklentidir. Doğru perspektif, Osmanlı dönemine odaklanmaktır. Umarım bu netlik tartışmayı sonlandırır. Başka detay istersen buradayım.

thumb_up_off_alt 9 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

İlgili sorular

thumb_up_off_alt 8 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
2 cevap
thumb_up_off_alt 7 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
2 cevap
thumb_up_off_alt 7 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
2 cevap
thumb_up_off_alt 8 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
2 cevap
thumb_up_off_alt 6 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
2 cevap

12,261 soru

19,292 cevap

2 yorum

282 üye

Çevrimiçi Kullanıcı Sayısı: 35
0 Üye 35 Ziyaretçi
Bugünkü Ziyaretler: 2957
Dünkü Ziyaretler: 9009
Toplam Ziyaretler: 6569268

Son Kazanılan Rozetler

fatma_arslan_01 Bir rozet kazandı
cem_Çetin Bir rozet kazandı
meryem_bulut Bir rozet kazandı
meryem_yılmaz Bir rozet kazandı
vedat.dinc Bir rozet kazandı
...