Question

Deprem annda yapılması gerekenlir nelerdir ?

Answer 1

Deprem anında sakin olup kendine en güvenli yeri bulup sarsıntı bitene kadar beklemek.

Answer 2

Hic panik yapmamak, sağlam bir masanın ya da sutunun altina girmek ve mümkünü varsa deprem çantamızı yanımıza alıp binayi terk etmek gerekir.

Answer 3

Deprem Anında Yapılması Gerekenler: Hayat Kurtaran Bilgiler ve Doğru Davranışlar

Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla deprem gerçeğiyle yüzleşen bir ülke. Bu gerçekle birlikte yaşamak, bizi korkuya teslim olmak yerine bilgiyle güçlenmeye ve hazırlıklı olmaya yöneltmeli. Bir deprem anında yapacağımız doğru hareketler, hayatta kalma şansımızı büyük ölçüde artırabilir. Unutmayın, panik en büyük düşmanımız, bilgi ise en güçlü dostumuzdur.

Bugün, Türkiye'nin önde gelen bir uzmanı olarak, deprem anında atmanız gereken adımları, hem bilimsel verilerle hem de yaşanmışlıkların ışığında, samimi ve anlaşılır bir dille sizlerle paylaşmak istiyorum. Amacım, bu kritik bilgileri günlük hayatınızın bir parçası haline getirmenize yardımcı olmak.

İlk Şok ve İlk Saniyeler: Hayatta Kalma İçgüdüsü ve Doğru Tepki

Deprem başladığında yaşadığımız o ilk saniyeler, çoğu zaman şok ve belirsizlikle doludur. İşte tam da bu noktada, önceden edinilmiş doğru bilgi, içgüdülerimizin önüne geçerek bizi doğruya yönlendirmelidir.

Kapan, Tutun, Örtün (Drop, Cover, Hold On): Hayat Üçgeni Değil, Hayat Çemberi

Yıllardır süregelen "hayat üçgeni" gibi yanlış inanışların aksine, bilimsel veriler ve saha deneyimleri bize "Kapan, Tutun, Örtün" prensibinin en güvenli yaklaşım olduğunu göstermektedir. Bu, deprem anında kendinizi korumanın en etkili yoludur:

1. Kapan (Drop): Sarsıntıyı hissettiğiniz anda hemen yere çökün. Vücudunuzun ağırlık merkezini alçaltarak dengenizi koruyun ve düşmekten kaçının.
2. Tutun (Hold On): Sağlam bir masa, sıra, yatak veya herhangi bir ağır mobilyanın altına girin ve sıkıca tutunarak bekleyin. Eğer yakınlarda böyle bir eşya yoksa, iç duvar kenarına çömelerek kendinizi koruyun.
3. Örtün (Cover): Bir elinizle boynunuzu ve başınızı koruyun, diğer elinizle tutunduğunuz eşyadan ayrılmamaya çalışın. Bu, düşen moloz, cam parçaları veya diğer nesnelerin size zarar vermesini engeller.

Neden bu kadar önemli? Çünkü depremlerde yaralanmaların ve ölümlerin büyük bir kısmı, insanların panikle kaçmaya çalışırken düşen eşyalar, cam kırıkları veya çöken duvarlar nedeniyle meydana gelir. Sabit bir yerde kalmak ve kendinizi korumak, hareket halindeyken yaralanma riskinizi minimuma indirir.

Bir örnek vermek gerekirse; 1999 Gölcük depreminde, enkazdan sağ kurtarılan birçok kişinin ya yataklarının yanında yatarak, ya da bir masanın altında kapanarak kurtulduğu gözlemlenmiştir. Panikle dışarı fırlamaya çalışanlar ise ne yazık ki düşen beton parçaları veya duvarlarla çarpışarak hayatını kaybetmiştir.

Asla yapmamanız gerekenler:
Pencerelerden, cam kapılardan veya dış duvarlardan uzak durun.
Merdivenlere veya asansörlere koşmayın.
* Elektrik direklerinden veya binalardan uzaklaşmaya çalışın.

Farklı Ortamlarda Deprem Anı: Neredeysen Orada Güvenli Kalma Yolları

Deprem bizi her an, her yerde yakalayabilir. Bu yüzden, bulunduğumuz ortama göre nasıl davranacağımızı bilmek büyük önem taşır.

Evde veya İşyerinde (Kapalı Alanlar):

• Yukarıda bahsettiğim "Kapan, Tutun, Örtün" kuralını uygulayın.
• Mutfağa yakınsanız, düşebilecek dolap ve raf eşyalarından uzaklaşın.
• Banyoda iseniz küvetin içine çökerek kendinizi koruyabilirsiniz.
• Eğer tekerlekli sandalyedeyseniz, tekerlekleri kilitleyin, başınızı ve boynunuzu koruyun.

Araçta Seyir Halindeyken:

• Aracı hemen güvenli bir yere çekin. Köprüler, üst geçitler, ağaçlar, elektrik direkleri ve binalardan uzakta açık bir alan tercih edin.
• Kontak anahtarını açık bırakın, ancak kapıları kilitlemeyin.
• Sarsıntı durana kadar aracın içinde kalın. Ardından yolu kontrol ederek dikkatlice ilerleyin, yol hasarlı olabilir.

Dışarıdaysanız (Açık Alanlar):

• Hemen binalardan, ağaçlardan, elektrik direklerinden, reklam panolarından ve duvarlardan uzaklaşın.
• Açık bir alana geçin ve çömelerek başınızı ve boynunuzu ellerinizle koruyun.
• Farklı bir yöne doğru kaçmak yerine, bulunduğunuz yerde güvenli bir pozisyon alın.

Alışveriş Merkezi veya Kalabalık Alanlarda:

• Panik yapıp koşuşturmayın. Diğer insanların size çarpma veya düşen eşyaların zarar verme riski yüksektir.
• Sağlam bir eşyanın altına girin (vitrin masası, sağlam bir tezgah vb.) veya iç duvar diplerinde çömelerek kendinizi koruyun. Mağazaların iç kısımları, dış cephelere göre daha güvenli olabilir.
• Asansörlerden ve yürüyen merdivenlerden uzak durun.

Deprem Anı ve Sonrası Psikolojisi: Sakin Kalmanın Önemi

Deprem anı, yoğun bir stres ve korku halidir. Ancak bu anlarda sakin kalabilmek, doğru kararlar vermemizin anahtarıdır. Adrenalin seviyeniz yükselir ve vücudunuz "savaş ya da kaç" tepkisi verir. İşte bu noktada, önceden edindiğimiz bilgi devreye girer.

Bir dönem bir deprem sonrası gözlemlediğim bir durumu anlatayım: Bir grup insan, sarsıntı bitti sanıp panikle merdivenlere hücum etmişti. Ancak artçı bir sarsıntı ile merdivende sıkışıp kalmışlardı. Oysa o an sadece 10 saniye daha bekleyip, sakin kalarak durumu değerlendirselerdi, bu riski almayacaklardı.

Unutmayın, beyniniz bu bilgiyi önceden depoladığı için, panik anında bile doğru adımı hatırlama şansınız artar. Derin nefesler alarak ve sadece "Kapan, Tutun, Örtün" komutuna odaklanarak kendinizi kontrol edebilirsiniz. Çocuklarınız varsa, onlara sakinleştirici bir ses tonuyla talimatlar verin. Sizin sakinliğiniz onlara da yansıyacaktır.

Sarsıntı Bittikten Sonra: Güvenli Adımlar ve İlk Yardım

Sarsıntı bittiğinde, tehlike tamamen geçmiş sayılmaz. Artçı depremler ve binadaki hasarlar yeni riskler oluşturabilir.

1. Sakin Olun ve Etrafınızı Kontrol Edin: Önce kendi durumunuzu, sonra yakınınızdaki kişilerin durumunu kontrol edin. Varsa küçük yaralanmalar için ilk yardım uygulayın.
2. Gaz ve Yangın Tehlikesi: Ortamda gaz kokusu alıyor musunuz? Kısa devre kaynaklı yangın veya duman var mı? Gaz kokusu varsa, elektrik düğmelerine dokunmayın, kibrit veya çakmak kullanmayın, pencereleri açarak mekanı hızla tahliye edin.
3. Binadan Tahliye: Eğer binanın güvenliğinden şüpheleniyorsanız (duvarlarda büyük çatlaklar, yıkılan kısımlar vb.) derhal tahliye planınıza uygun olarak binayı terk edin.
   • Asansör kullanmayın. Merdivenleri kullanın.
   • Ayakkabı giymeyi unutmayın, yerde cam kırıkları veya kesici eşyalar olabilir.
   • Önceden hazırladığınız Deprem Çantanızı yanınıza alın, eğer kolayca erişilebilir bir yerdeyse.
   • Apartman sakinlerinin toplanma noktasına gidin.
4. Haberleşme: Telefon hatları aşırı yüklenebilir. Acil durumlar dışında telefon görüşmesi yapmak yerine kısa mesaj (SMS) kullanın. Ailenize ve sevdiklerinize güvende olduğunuzu bildirin. Radyo üzerinden resmi duyuruları takip edin.
5. Artçı Depremler: Büyük bir depremin ardından mutlaka artçı sarsıntılar yaşanacaktır. Bu sarsıntılar da ana deprem kadar yıkıcı olmasa da, hasarlı binalarda tehlike yaratabilir. Her artçı sarsıntıda ana depremdeki gibi "Kapan, Tutun, Örtün" kuralını uygulayın.

Sonuç: Bilgiyle Güçlenmek, Hayata Tutunmak

Deprem, coğrafyamızın acı ama değişmez bir gerçeği. Ancak bu gerçekle yaşamak, kadercilikle değil, bilgiyle, hazırlıkla ve doğru davranışlarla mümkündür. Bir deprem anında yapılması gerekenleri bilmek ve tatbikatlarla pekiştirmek, sadece sizin değil, sevdiklerinizin de hayatını kurtarabilir.

Bugün öğrendiğiniz bu bilgileri lütfen çevrenizle, ailenizle ve çocuklarınızla paylaşın. Deprem anında ne yapacağınızı önceden konuşun, bir toplanma noktası belirleyin ve bir deprem çantası hazırlayın. Unutmayın, en iyi kurtarma ekibi, ilk 15 saniyede kendinize ve sevdiklerinize yapacağınız doğru müdahaledir.

Hayatın kıymetini bilen, hazırlıklı ve bilinçli bir toplum olmak dileğiyle... Güvenle kalın.