Question

Bilmukabele ne demek?

Answer 1

"Bilmukabele," Arapça kökenli bir kelime olup, tam olarak "karşılık olarak," "karşılıklı olarak" veya "aynı şekilde" anlamlarına gelir. Kökenine baktığında, "bi-" edatı ile "mukabele" kelimesinin birleşimidir. "Mukabele," zaten karşılık verme, karşılama, karşılıklı olma gibi anlamları barındırır. Dolayısıyla, bir ifadeye karşılık verirken kullanılan bir nezaket ve onay kelimesidir.

Bilmukabele'nin Kullanım Alanları ve Püf Noktaları

Bu kelimenin güncel Türkçedeki en yaygın ve pratik kullanımı, bir iyi dilek, tebrik, selam veya iltifat aldığında, o dileği veya iltifatı karşı tarafa iade etmek içindir. Yani, karşıdaki kişi sana "İyi günler dilerim" dediğinde, "Bilmukabele" diyerek aslında "Ben de sana iyi günler dilerim" veya "Size de aynısından" demek istersin. Bu, bir nevi karşılıklı iyi niyet belirtisidir.

Özellikle dikkat etmen gereken püf noktalar şunlardır:

• Olumlu Bağlam: Bilmukabele, genellikle olumlu ve nezaket içeren ifadeler için kullanılır. "Teşekkür ederim," "Afiyet olsun," "Allah razı olsun," "Geçmiş olsun," "Hayırlı olsun" gibi dileklere karşılık olarak oldukça yerindedir. Birinin sana kötü bir dilekte bulunduğunda "bilmukabele" demek pek rastlanan bir durum değildir; bu tür durumlarda "ben de sana aynı şeyi diliyorum" gibi doğrudan veya daha agresif ifadeler tercih edilebilir. Bu, kelimenin taşıdığı o nazik karşılık verme ruhuyla çelişir.
• Kısaltma ve Zarafet: Bu kelime, uzun cümleler kurmaktan ziyade, tek bir kelimeyle zarafetle karşılık verme imkanı sunar. "Size de aynısından diliyorum efendim" demek yerine "Bilmukabele" demek, hem pratik hem de kültürel olarak yerleşik bir yaklaşımdır.
• Yanlış Anlaşılmalar: Bazı durumlarda "ben de" anlamında kullanılsa da, temelinde yatan fikir "karşılık olarak aynı şeyi sana da" şeklindedir. Örneğin, bir arkadaşın "Yarın geleyim mi?" dediğinde "Bilmukabele" diyemezsin, zira bu "sen de gel" anlamına gelmez. Bu bağlamda "tabii ki" veya "beklerim" gibi karşılıklar gerekir. Yani her "ben de" yerine geçmez, sadece benzer bir dilek, temenni veya ifadeyi iade ederken kullanılır.

Tecrübeden Bir Örnek

Bir bayram sabahı, telefonla arayan bir büyüğün sana "Bayramın mübarek olsun evladım, her şey gönlünce olsun" dediğinde, sen de ona "Bilmukabele, senin de bayramın mübarek olsun amca, nice bayramlara sağlıkla erişirsin inşallah" demen çok yerinde ve doğal bir karşılıktır. Burada "bilmukabele," senin de ona aynı iyi dilekleri sunduğunu, hatta dileklerini bir adım öteye taşıyarak daha da somutlaştırdığını gösterir.

Kısacası, bilmukabele, Türkçede nezaket ve karşılıklı iyi niyetin pratik ve yerleşik bir ifadesidir. Doğru yerde kullandığında, iletişimi hem zenginleştirir hem de hızlandırır.