Piyaz, Türk mutfağının en sevilen soğuk mezelerinden biri olsa da, "taze" ve "akışkan" kıvamını yakalamak için bazı kritik detaylara dikkat etmen gerekir. Yanlış su oranı veya malzeme seçimi, lezzetli bir ziyafeti sulu ve çamurlu bir karışıma dönüştürebilir.
İlk adım, nohudu doğru şekilde hazırlamaktır. Nohudu bir gece önceden soğuk suda ıslat, ertesi gün suyunu süz ve bol su ile haşla. Nohutun tam pişip ezilmemesi çok önemli; dişine geldikçe pişmesi, piyazın doku bütünlüğünü koruması için şart. Haşlandıktan sonra soğuk suyun altında beklet ve süz.
Soğanı yemeklik değil, ince ince doğranmış veya rendeleyerek suyunu sıkıp usece. Soğanın acısını almak için üzerine biraz tuz serpip 10 dakika bekletmen, lezzet patlamasını sağlar. Maydanozu ve dereotunu ise çok ince kırmalısın; uzun parçalar ağızda hissedilmez, ince kıyım aromayı yaygınlaştırır.
Tüm sebzeleri ve nohutu geniş bir kaba al. Şimdi sıra baharatlarda:
Tuz ve Karabiber: Damak zevkine göre ayarla.
Kırmızı Toz Biber: Hafif acılığı olsun diye biraz ekle.
Kimyon: Piyazın ruhunu veren baharattır, ancak abartma; 1 çay kaşığı yetebilir.
Limon Suyu: Son aşamada, servis etmeden hemen önce sıkılmalı. Limon, ferahlık katar ve renklerin solmasını engeller.
Püf Noktası: Sarımsak ekleyeceksen, ezerek değil, ince doğranarak ekle. Ezilmiş sarımsak, soğuk yemekte ağır bir tat bırakabilir.
Piyazın en büyük düşmanı "sulu" olmasıdır. Taze fasulye, havuç veya mısır ekleyeceksen, bunları haşlayıp iyice soğut ve suğunu tamamen süz. Karışıma sıvı bir şey ekleme; limon suyu dışında. Eğer karışım çok kuru duruyorsa, damak tadına göre çok az zeytinyağı ekleyebilirsin, ama asıl bağlayıcı limon suyu ve nohutun öz suyudur.
Benim deneyimime göre, piyazı hazırladıktan sonra en az 30 dakika buzdolabında dinlendirmek, baharatların ve sebzelerin aromalarının birbirine geçmesi için kritik önem taşır. Soğuk olarak, limon dilimleri ve ezilmiş ceviz ile servis et. Ceviz, hem görsel zenginlik katar hem de kıtırlıkla yemeğe derinlik katar.
Unutma, piyaz bir "karışım" değil, her parçanın kendi lezzetini koruyarak bütünleştiği bir harmonidir. Malzemeleri birbirine ezerek değil, nazikçe karıştırarak sun. Afiyet olsun.