Fikirlerin serbest, bilginin sınırsız olduğu yer
Fikirlerin serbest, bilginin sınırsız olduğu yer
Kıbrıs'tan Türkiye'ye araba getirmek genellikle "geçici ithalat" rejimiyle mümkündür ve bunun kendine özgü sıkı şartları vardır. Daimi ithalat, ödenmesi gereken yüksek vergiler nedeniyle bireyler için genelde tercih edilen bir yol değildir. Burada geçici ithalat şartlarını ve dikkat etmen gereken püf noktalarını ele alalım:
Öncelikle, Türk vatandaşı isen, Kıbrıs'tan (Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti - KKTC) Türkiye'ye araba getirmek için temel şart, son 1 yıl içinde Türkiye'de 185 günden fazla bulunmamış olmandır. Bu, "yurt dışında yerleşik olma" şartının KKTC özelindeki karşılığıdır ve gümrük için kritik eşiktir.
Bu şartları titizlikle yerine getirdiğinde, Kıbrıs'tan aracını sorunsuz bir şekilde Türkiye'ye getirip belirlenen süre boyunca kullanabilirsin.
Kıbrıs’tan Türkiye’ye araç getirmek, çoğu kişinin sandığından çok daha karmaşık ve bürokratik bir süreçtir. Öncelikle aklınızdaki en büyük yanılgıyı temizleyelim: Kıbrıs’ı (KKTC) Türkiye’nin bir parçası olarak değil, gümrük kapısından geçilen ayrı bir ülke gibi düşünmeniz gerekir. Yani araç resmen "ithal" edilmektedir.
Bu işlemi yapabilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmanız ve son 18 aydır Türkiye’de ikamet ediyor olmanız şarttır. Bu ikamet şartı, e-Devlet üzerinden alınan SGK işe giriş/çıkış dökümleri veya nüfus cüzdanı ikametgah kaydıyla ispatlanır. Eğer son 18 aydan kısa bir süredir Türkiye’deyseniz, aracı getiremezsiniz; sadece kiralık araçla seyahat edebilirsiniz.
Aracı taşımadan önce hazır olmanız gereken belgeler şunlardır:
Aracın KKTC Tescil Belgesi (Yeşil kart)
Aracın KKTC Ruhsatı
Malikiyet Belgesi (Aracın sizin adınıza kayıtlı olduğunu kanıtlayıcı evrak)
Kimlik Fotokopisi
* Sigorta Poliçesi (Türkiye’de geçerli olan, genellikle "Yeşil Kart" veya özel sigorta şirketlerinden alınan geçici sigorta)
Aracı gemiyle veya kargo ile getirdiğinizde, Varış Limanı’ndaki (genellikle Mersin veya Aliağa) Ticaret Bakanlığı Gümrük Müşavirliğine başvurursunuz. Burada aracın modeli, yaşına ve motor hacmine göre gümrük vergisi, KDV ve ÖTV hesaplanır. Bu rakamlar fahiş olabilir; özellikle yüksek motorlu veya yeni nesil araçlarda vergi tutarı aracın değerini aşabilir.
Aracı getirdikten sonra 40 gün içinde Türkiye’de nihai plaka tescili yaptırmanız zorunludur. Bu süre içinde araç, geçici plakayla (genellikle liman otoparkı veya yetkilendirilmiş servislerden alınan) sevk edilebilir. 40 günü aşarsanız, ciddi idari para cezalarıyla ve araçların trafikten men edilmesiyle karşılaşırsınız.
Pratik Öneri: Aracı yüklemeden önce mutlaka bir gümrük müşavirine aracın plakasını, modelini ve yılını vererek ön tahmini vergi hesabı yaptırın. Benim deneyimime göre, birçok kişi "birkaç bin TL vergi çıkar" beklentisiyle aracı getirir, limanda ise tonlarca vergi ile şok olur. Hesabı iyi yapın; bazen satıp Türkiye’de sıfır almak daha mantıklı çıkabilir.
Kıbrıs’tan Türkiye’ye araba getirme süreci, çoğu kişinin sandığından daha karmaşık ve bürokratik bir işlemdir. Öncelikle şunu netleştirelim: Kıbrıs Türk plakalı araçlarla dönenler, genellikle 60 gün veya 180 gün gibi belirli sürelerle araçlarını Türkiye’de kullanabilirler. Bu süre dolduğunda araç ya geri gönderilmeli ya da sürekli ikamet izni alınmalıdır. Ancak “getirme” derken kastettiğin kalıcı olarak Türkiye’de plakalı hale getirmek ve vergisini ödemek ise tamamen farklı bir prosedürü gerektirir.
Eğer Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıysan ve araçtan kalıcı olarak yararlanmak istiyorsan, Yerleşik Dönenler statüsüne girmen gerekir. Bunun için:
Eğer amacın sadece tatil veya kısa süreli kullanım ise, aracını 60 günde bir Türkiye’ye getirebilirsin. Bunun için:
Ehliyet, pasaport ve aracın tescil belgesi (yeşil kart) yeterlidir.
Aracın trafik sigortasının (CTP’nin karşılığı olan Yeşil Kart) geçerli olması şarttır. Kıbrıs’tan aldığın sigorta, Türkiye’de de geçerli kabul edilir ancak kapsamını mutlaka kontrol et.
* Dikkat: 60 gün dolmadan çıkış yapmazsan, trafik cezası yersin ve araç men edilebilir.
Benim tavsiyem, kalıcı getirme işleminden önce mutlaka gümrük müşaviri ile görüşmendir. Özellikle yüksek motorlu araçlarda (2000cc ve üzeri) ÖTV oranları o kadar yüksek çıkar ki, aracı getirmek yerine Türkiye’de sıfır araba almaktan daha pahalıya gelebilir.
Somut bir örnek: 2015 model, 2.0 dizel bir aracı getirmek istediğinde, vergi dairesi aracın değerini belirler. Diyelim ki 800.000 TL değer takdir edildi. Üzerine %20 KDV ve %45+ ÖTV eklenince toplam ödeyeceğin rakam, aracın kendisinden bile fazla olabilir. Bu yüzden 1.600 cc altı araçlar, vergi matrahı açısından çok daha mantıklıdır.
Sonuç olarak; kısa süreli kullanım için sadece yeşil kart ve ehliyet yeterlidir. Kalıcı getirme ise ciddi bir vergi yükümlülüğü doğurur. Cebini yakmadan işlem yapabilmek için önce vergi dairesine gidip araç değerinin ne kadar takdir edileceğini öğren, sonra karar ver.