Yurtdışından Türkiye'ye araç getirme konusu, özellikle gurbetçilerimiz ve kesin dönüş düşünenler için oldukça kritik bir mesele. Mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde iki ana durum var: Geçici İthalat ve Kesin İthalat.
Geçici İthalat (730 Günlük Süre)
Bu, yabancı plakalı aracını Türkiye'de belirli bir süre kullanmak isteyenler için en yaygın ve en pratik yöntemdir.
- Şartlar:
- Yabancı plakalı aracını Türkiye'ye getirebilmen için, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında son bir yıl içinde en az 185 gün fiilen ikamet etmiş olman şart. Bu ikamet şartı, pasaport giriş-çıkış mühürlerinle veya ilgili ülkedeki oturum/çalışma izinlerinle belgelenir.
- Aracın, getirdiğin ülkenin plakasına kayıtlı olması ve o ülkede senin adına tescilli olması gerekiyor.
- Kullanım Süresi:
- Aracını Türkiye'de azami 730 gün (2 yıl) tutabilirsin. Bu süre, senin yurt dışında kalış sürenle doğru orantılıdır; yani 185 günden az kalmışsan, ona göre daha kısa bir süre verilir.
- Bu süre kümülatiftir. Aracını bir kez getirip çıkardıktan sonra, yeniden 185 gün yurt dışında kalmadan tekrar araç getiremezsin ve bu 730 gün hakkın sıfırlanmaz, kaldığı yerden devam eder.
- Kullanım Kısıtlamaları:
- Getirdiğin aracı senin dışında kimse kullanamaz. Bu, en sık yapılan hatalardan biridir. Sadece birinci derece yakınların (eşin, çocukların, anne-baban) seninle birlikte araçta olmaları şartıyla aracı sürebilirler. Aracını park edip anahtarını başkasına vermen veya yalnız başına kullanmasına izin vermen durumunda ciddi cezalarla karşılaşırsın.
- Araç Türkiye'deyken kesinlikle satılamaz, devredilemez veya rehnedilemez.
- Süre Bitiminde:
- 730 günlük süre dolduğunda veya sen Türkiye'den kesin ayrılırken aracını yurt dışına çıkarmak zorundasın. Aksi takdirde gümrük kaçakçılığı suçu işlersin.
Kesin İthalat (Sürekli Türkiye'de Kalması)
Bu kısım gurbetçiler arasında en büyük yanlış anlaşılmanın yaşandığı yerdir.
- "Emekli İthalat Hakkı" Kaldırıldı:
- Öncelikle belirtmek isterim ki, geçmişte emekli gurbetçiler için belirli şartlarda tanınan araç ithalat hakkı, maalesef artık yürürlükte değil. Kesin dönüş yapan veya emekli olan bir gurbetçinin, yabancı plakalı aracını vergiden muaf olarak kesin ithal etme hakkı bulunmuyor. Bu durum çok sık karıştırılan ve hayal kırıklığı yaratan bir konudur.
- Vergili İthalat:
- Yabancı plakalı bir aracı Türkiye'ye kesin olarak ithal etmek istiyorsan, yüksek oranlarda Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) ödemek zorundasın. Bu vergiler, aracın motor hacmine, yaşına ve değerine göre belirlenir ve genellikle aracın kendi değerinin birkaç katına ulaşabilir. Bu maliyet, genellikle aracı Türkiye'ye getirmeyi ekonomik olarak anlamsız kılar.
- İstisnai Durumlar:
- Sadece çok özel durumlarda (örneğin engelli vatandaşlar için belirli kısıtlamalarla veya diplomatik muafiyetler gibi) vergisiz ithalat söz konusu olabilir. Bunlar da genel gurbetçi kitlesi için geçerli değildir.
Uzman Tavsiyesi
Eğer kesin dönüş yapmayı planlıyorsan ve aracını da yanında getirmek istiyorsan, 730 günlük geçici ithalat süresini en verimli şekilde kullanmanı öneririm. Bu süre zarfında aracını Türkiye'de kullanabilir, ardından ya yurt dışında satıp parasını Türkiye'ye getirebilir ya da tekrar yurt dışına çıkarabilirsin. Piyasa koşulları ve vergi yükü göz önüne alındığında, yabancı plakalı bir aracı kesin olarak ithal etmek yerine Türkiye'den ikinci el bir araç almak genellikle çok daha mantıklı ve ekonomiktir. Aracın Türkiye'deyken mutlaka geçerli bir sigorta (kasko ve trafik) yaptırdığından emin ol. Yurtdışı sigortaların Türkiye'de kapsamı sınırlı olabilir.