Emlakçı komisyonunu kim öder?

Question

Ev alım, satım veya kiralama süreçlerinde emlakçıya ödenecek hizmet bedelinin hangi tarafça karşılanması gerektiği sıkça merak edilen hukuki bir konudur.

Answer 1

Gerçek emlakçı komisyonunu kimin ödediği, alım, satım veya kiralama süreçlerinde sıkça kafa karıştıran bir konu. Bu konuyu iki ana başlıkta ele alalım: alım-satım ve kiralama.

Alım-Satım İşlemlerinde Emlakçı Komisyonu

Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca, konut ve işyeri alım-satım işlemlerinde emlakçı hizmet bedelini (komisyonu) hem alıcı hem de satıcı öder.

• Yasal Oran: Genellikle satış bedelinin %2'si + KDV şeklinde her iki taraftan (alıcıdan %2+KDV, satıcıdan %2+KDV) alınır. Bu da toplamda satış bedelinin %4'ü + KDV eder.
• Püf Noktası: Bu oran yasal bir üst sınırdır, yani emlakçı daha fazlasını isteyemez. Ancak piyasa koşullarına veya tarafların anlaşmasına bağlı olarak daha düşük bir oran üzerinden anlaşma yapabilirsin. Örneğin, piyasanın durgun olduğu bir dönemde emlakçıyla %1.5+KDV üzerinde anlaştığın durumlar olabilir.
• Somut Örnek: 10.000.000 TL'ye bir ev sattın veya aldın diyelim. Emlakçı bu bedel üzerinden hem senden hem de karşı taraftan ayrı ayrı %2+KDV komisyon alacaktır. Yani sen 200.000 TL + KDV ödersin, karşı taraf da aynı miktarı öder.
• Önemli Not: Satış komisyonu, tapuda beyan edilen satış bedeli üzerinden değil, gerçekleşen ve sözleşmeye bağlanan satış bedeli üzerinden hesaplanır. Bu noktaya özellikle dikkat etmelisin.

Kiralama İşlemlerinde Emlakçı Komisyonu

Kiralama işlemlerinde durum biraz daha farklı ve genelde sadece kiracı öder.

• Yasal Oran: Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre, kira bedelinin KDV hariç bir aylık tutarını aşmayacak şekilde belirlenir. Yani, bir aylık kira bedeli + KDV olarak hesaplanır.
• Püf Noktası: Ev sahibi, kiralama sürecinde emlakçıya genellikle komisyon ödemez. Emlakçı, mülkü kiracıya sunma ve kiralama sürecini yönetme hizmetini kiracıdan aldığı komisyonla karşılar. Ancak, çok özel durumlar veya ek hizmet talepleri (örneğin, ev sahibinin evi özel olarak pazarlamasını, tadilat yaptırıp kiralamasını istemesi gibi) dışında ev sahibinden komisyon alınması yaygın bir uygulama değildir ve böyle bir durumda bunun açıkça sözleşmeye dökülmesi gerekir.

Deneyimden Gelen Öneri: Sözleşme ve Şeffaflık

Hangi işlem olursa olsun, emlakçıyla çalışırken mutlaka bir "Yer Gösterme Belgesi" ve "Hizmet Sözleşmesi" imzalamayı talep et. Bu sözleşmede;
Komisyon oranı veya bedeli,
Ödeme zamanı,
* Emlakçının sana sunacağı hizmetler net bir şekilde belirtilmelidir.

Bu belgeler seni olası mağduriyetlerden korur ve her iki tarafın da haklarını güvence altına alır. Unutma, emlakçı komisyonu bir hizmet bedelidir ve bu hizmetin karşılığında fatura isteme hakkın vardır. Fatura olmadan ödeme yapmamaya özen göster. Şeffaf bir süreç, her zaman en sağlıklısıdır. Ayrıca, yetki belgesi olan, güvenilir emlakçılarla çalışmak, bu tür sorunları baştan minimize etmeni sağlar.