Anjiyosu temiz çıkıp göğüs ağrıları sürenlerde 'Mikrodamar Hastalığı' tanısı nasıl konulur?

Question

Annem birkaç kez anjiyo oldu, ana damarları pırıl pırıl deniyor ama arada hâlâ sebepsiz göğüs sıkışması ve ağrıları yaşıyor. Doktoru 'strestendir' dese de, bu durumun mikrodamar hastalığı olabileceğinden şüpheleniyorum. Bu tarz durumlarda kesin tanı için hangi ek testler yapılır, veya bu konuda uzman bir doktora mı gitmek gerekir?

Answer 1

Mikrodamar Hastalığı (Mikrokoroner Hastalık) Tanısı Nasıl Konulur?

Anjiyoskopi “temiz” çıktığında bile göğüs ağrısı devam ediyorsa, büyük damarların dışındaki “küçük” damarların (mikrodamarlar) işlev bozukluğu akla gelmelidir. Bu durum “Mikrodamar Hastalığı” (Mikrokoroner Hastalık – CMD) ya da “Mikrovasküler Angina” olarak adlandırılır. Tanı, sadece görsel bir incelemeyle değil, fonksiyonel testlerle konur.

1. Fonksiyonel Stres Testleri

| Test | Ne ölçer? | Avantajı |
|------|-----------|----------|
| Ekokardiyografik Stres Testi | Egzersiz ya da farmakolojik stres altında duvar hareketleri ve kan akışı | Radyasyon yok, ekokardiyografi ile aynı anda kalp fonksiyonu izlenir |
| Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi (SPECT/PET) | Myokard perfüzyonunun stres ve dinlenme arasındaki farkı | PET özellikle koroner akım rezervini (CFR) ölçerek mikrodamar fonksiyonunu değerlendirir |
| Kardiyak MR (CMR) Stress | Myokard perfüzyonu, miyokard skarları, ventrikül fonksiyonu | Yüksek çözünürlük, kontrastla perfüzyon haritası |

Not: PET‑CT ya da CMR, özellikle koroner akım rezervi (CFR < 2.0) ve mikrodamar rezistans indeksi ölçümleriyle CMD tanısında en güvenilir yöntemlerdir.

2. İnvasiv Fonksiyonel Testler (Kardiyoloji Uzmanı Gerektirir)

• İntrakoroner Asetilkolin Provokasyon Testi: Endotel disfonksiyonunu ortaya çıkarır; spazm pozitif çıkarsa “endoteliyal disfonksiyon” tanısı konur.
• Adenosin Bazlı FFR (Fractional Flow Reserve) ve IMR (Index of Microcirculatory Resistance): Direkt olarak mikrodamar direncini ölçer.
• Kalsiyum Scoring (CT koroner kalkülüs skoru): Büyük damarların aterosklerotik yükünü dışlamak için ek bilgi verir.

3. Non‑invaziv Endotel Fonksiyon Testleri

• Flow‑Mediated Dilatation (FMD) (brachial arter) ve Reactive Hyperemia Index (RHI) (EndoPAT) – Sistemik endotelyal fonksiyonun dolaylı göstergeleri.

4. Hangi Uzmanla Görüşülmeli?

• Kardiyoloji içinde “Koroner Mikrodamar Hastalığı” ya da “İnterstisyel Kardiyoloji” üzerine çalışan bir kardiyolog (genellikle büyük şehirlerdeki akademik merkezlerde bulunur) en doğru tercih olur.
• Gerekirse kardiyak MR ve PET hizmeti sunan bir görüntüleme merkezine yönlendirme yapılabilir.

5. Yaşam Tarzı & Takip

1. Aerobik egzersiz (haftada 3‑5 gün, 30‑45 dk orta yoğunluk) – mikrodamar fonksiyonunu %10‑15 artırabilir.
2. Düşük glisemik indeksli, omega‑3 zengini beslenme (balık, ceviz, keten tohumu) – inflamasyonu azaltır.
3. Stres yönetimi: Yoga, meditasyon, derin nefes; stres hormonu (kortizol) mikrodamar spazmını tetikleyebilir.
4. Kan basıncı, lipid ve glukoz kontrolü – mikrodamar hastalığının ilerlemesini yavaşlatır.

Özet: Anjiyo “temiz” çıktığında, fonksiyonel stres testleri (PET, CMR, ekokardiyografi), intrakoroner akım rezervi ölçümleri ve endotelyal fonksiyon testleri ile mikrodamar hastalığı kesinleştirilebilir. Tanı için koroner mikrodamar konusunda deneyimli bir kardiyolog ile iletişime geçmek şart. Bu süreçte düzenli egzersiz, anti‑inflamatuar beslenme ve stres kontrolü de tedavinin vazgeçilmez parçalarıdır.