Babanın durumu, özellikle hem maaşlı hem de serbest (freelance) çalıştığı dönemler için maalesef en çok kafa karıştıran konulardan biri. Yıllardır bu dosyalarla uğraşan biri olarak şunu baştan belirteyim: SGK'nın yurtdışı borçlanmasında en temel kural, "prim ödemesi" değil, "fiili çalışma" süresidir. Yani babanın Almanya'da ne kadar kazandığı, ne kadar vergi ödediği veya freelance fatura kesip kesmediği, borçlanma süresinin hesaplanmasında doğrudan bir etken değildir. Önemli olan, o 15 yılın tamamında Almanya sosyal güvenlik sisteminde (A1 belgesi veya D2 formu ile) sigortalı sayılıp sayılmadığıdır.
Freelance Dönemin Borçlanma Şekli
Eğer baban freelance çalıştığı dönemde Almanya'da Krankenversicherung (sağlık sigortası) veya Rentenversicherung (emeklilik sigortası) kapsamında kayıtlıydıysa, bu süreler Türkiye'de borçlanmaya tabidir. Freelance çalışanlar için kritik nokta, o dönemde Almanya'da sosyal güvenlik primlerinin yatırılmış olmasıdır. Birçok kişi "ben serbest çalıştım, maaşım yoktu" diye düşünür ama Almanya'da serbest meslek erbabları da zorunlu olarak sosyal sigortaya tabidir. Bu yüzden babanın o döneme ait Sozialversicherungsausweis (Sosyal Sigorta Kartı) veya ilgili dönemlere ait Rentenversicherung bildirimlerini (D2 formları) temin etmesi şart. Bu belgeler, SGK'nın o süreyi kabul etmesi için altın değerindedir.
Maaş Üzerindeki Etkisi ve Püf Noktası
Burada çoğu insanın yanlış anladığı bir nokta var: Borçlanılan süre, emeklilik maaşını doğrudan "kazanç" olarak artırmaz. Yani Almanya'da kazandığı parayı Türkiye'ye transfer etmek değildir. Bunun yerine, borçlanılan her gün, Türkiye'de çalışmış gibi prim günü sayılır.
- Prim Gün Sayısı: Babanın emeklilik yaşı ve prim günü şartını tamamlaması için bu 15 yıl (5475 gün) kritik öneme sahiptir.
- Maaş Hesabı: Türkiye'deki emekli maaşı, borçlanılan gün sayısı ile birlikte, Türkiye'deki prime esas kazanç ortalamasına göre hesaplanır. Yani Almanya'daki yüksek kazanç, doğrudan maaş kalemine eklenmez; ancak prim günü doluluk oranını artırarak, emeklilik yaşı şartını hızlandırabilir.
Tavsiyem
- D2 Formları: Almanya'daki yetkili makamdan (Deutsche Rentenversicherung) babanın tüm çalışma dönemlerini kapsayan D2 formlarını veya eşdeğeri olan belgeleri talep edin.
- SGK Başvurusu: Bu belgelerle birlikte SGK'ya yurtdışı borçlanma başvurusu yapın.
- Avukat/Danışman Desteği: Freelance dönemler bazen belgesiz kalabiliyor. Eğer belgeler eksik çıkarsa, bu alanda uzmanlaşmış bir sosyal güvenlik avukatından destek almak, sürecin aksamaması için en güvenli yol olur.
Karmaşık görünebilir ama belgeler tamamsa, o 15 yılın tamamını borçlanarak prim gününüzü doldurmanız çok yüksek bir ihtimal. Acele etmeden, önce belgeleri toparlamaya odaklanın.