menu search
  • Kaydol
brightness_auto

Hoş geldiniz! TÜRKLER SORUYOR PLATFORMU'na katılmak ister misiniz? Hemen kayıt olun veya giriş yapın.

more_vert

Son dönemde bir ülkenin yetkililerinin başka bir ülkede işlediği insanlık suçları çok konuşuluyor. Acaba Türkiye, bu kişilerden biri ülkemize geldiğinde, kendi topraklarımızda evrensel yargı yetkisini kullanarak onu yargılayabilir mi? Hukuki süreç nasıl işler, geçmişte benzer örnekler var mı merak ediyorum.

thumb_up_off_alt 7 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

1 cevap

more_vert
 
done_all
En İyi Cevap

Yabancı topraklarda savaş veya insanlık suçu işlemiş bir kişiyi Türkiye'de yargılamak, evrensel yargı yetkisi ilkesi çerçevesinde hukuken mümkündür. Bu ilke, belirli uluslararası suçların, suçun işlendiği yer veya failin milliyeti fark etmeksizin herhangi bir devlette yargılanabilmesine olanak tanır. Türkiye Cumhuriyeti, uluslararası hukukun bir parçası olan bu ilkeyi iç hukukuna da yansıtmıştır.

Hukuki Dayanak ve Süreç

Türkiye'de bu tür suçların yargılanmasının temel dayanağı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 13. Maddesi'dir. Bu madde, özellikle soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları gibi uluslararası katalog suçları işleyenlerin, bu suçları Türkiye dışında işlemiş olsalar dahi Türkiye'de yargılanabileceklerini öngörür. Ayrıca, uluslararası hukukta yer alan "aut dedere aut judicare" (ya iade et ya yargıla) ilkesi de burada devreye girer. Eğer suçlu olduğu iddia edilen kişi Türkiye topraklarına girerse ve hakkında geçerli bir iade talebi olmazsa veya iade koşulları oluşmazsa, Türkiye'nin onu yargılama yükümlülüğü doğabilir.

Süreç genellikle şu şekilde işler:

  1. İhbar veya Şikayet: Suçun işlendiğine dair bilgi, mağdurlar, insan hakları örgütleri veya herhangi bir kişi tarafından Cumhuriyet savcılığına ihbar veya şikayet yoluyla iletilir. Bu ihbarlar, genellikle yabancı yetkililerin savaş bölgelerinde işlediği iddia edilen suçları içerir.
  2. Soruşturma Aşaması: Cumhuriyet savcısı, ihbarı değerlendirir ve soruşturma başlatır. Bu aşama uluslararası niteliği nedeniyle oldukça karmaşıktır. Suçun işlendiği ülkedeki delillerin toplanması, tanıkların tespiti ve ifadelerinin alınması, uluslararası adli yardımlaşma talepleri gibi adımlar atılır. Eğer şüpheli Türkiye'de ise ve hakkında yeterli şüphe varsa, hakkında gözaltı ve tutuklama kararı çıkarılabilir.
  3. İddianame ve Yargılama: Yeterli delil toplanması halinde savcı, ilgili Ağır Ceza Mahkemesi'nde kamu davası açmak üzere iddianame hazırlar. Mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle birlikte yargılama süreci başlar.

Uzmanlık Gerektiren Püf Noktaları

Bu tür davalarda en büyük zorluk ve püf noktaları şunlardır:

  • Delil Toplama Zorluğu: Yurt dışında, özellikle çatışma bölgelerinde işlenen suçlara dair güvenilir, hukuka uygun ve kabul edilebilir delil toplamak son derece zordur. Bu, ilgili devletlerin işbirliğini ve uluslararası mekanizmaları etkin kullanmayı gerektirir. Uluslararası sivil toplum kuruluşları ve bağımsız araştırma raporları bu konuda önemli kaynaklar olabilir ancak bunların hukuki delil niteliği ayrıca incelenir.
  • Siyasi ve Diplomatik Hassasiyet: Yabancı bir ülkenin yetkililerini yargılamak, ülkeler arası diplomatik gerilimlere yol açabilir. Bu nedenle devletin siyasi iradesi ve uluslararası ilişkileri yönetme becerisi hayati önem taşır. Ülkenin uluslararası alandaki konumu ve hedefleri bu tür kararları etkileyebilir.
  • Ne Bis In Idem (Çifte Yargılama Yasağı): Eğer şüpheli daha önce başka bir ülkede aynı suçtan yargılanmış ve adil bir yargılama sonucunda beraat etmişse veya ceza almışsa, aynı suçtan Türkiye'de tekrar yargılanması mümkün olmayabilir. Ancak, yargılamanın göstermelik olduğu veya adaletin sağlanmadığı durumlar istisna teşkil edebilir.
  • Dokunulmazlıklar: Suçun faili, diplomatik veya başka bir uluslararası dokunulmazlığa sahipse, bu yargılamanın önünde ciddi bir engel oluşturabilir. Ancak savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gibi katalog suçlarda, bazı durumlarda dokunulmazlıkların kapsamı ve geçerliliği uluslararası hukukta tartışmalı bir konudur.

Türkiye'nin uluslararası hukuka saygılı bir devlet olarak bu imkana sahip olmasına rağmen, geçmişte evrensel yargı yetkisi kullanılarak yabancı bir savaş suçlusunun yargılandığı, kamuoyuna mal olmuş ve emsal teşkil eden açık ve net bir dava örneğine pek rastlamazsın. Bunun temel nedenleri genellikle yukarıda belirtilen delil yetersizliği, siyasi çekinceler ve ülkeler arası işbirliği zorluklarıdır. Ancak uluslararası sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucuları zaman zaman bu tür suçlara karışan kişilerin Türkiye'ye geldiğinde yargılanması yönünde başvurular yaparak bu mekanizmanın potansiyelini canlı tutmaktadır. Bu tür başvurular, savcılıklar tarafından titizlikle değerlendirilmek zorundadır.

thumb_up_off_alt 11 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

İlgili sorular

thumb_up_off_alt 9 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 7 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 8 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 4 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 4 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap

12,261 soru

19,292 cevap

2 yorum

282 üye

Çevrimiçi Kullanıcı Sayısı: 31
0 Üye 31 Ziyaretçi
Bugünkü Ziyaretler: 4240
Dünkü Ziyaretler: 9009
Toplam Ziyaretler: 6570551

Son Kazanılan Rozetler

murat_yılmaz Bir rozet kazandı
sunshine Bir rozet kazandı
volkan_güneş Bir rozet kazandı
ergin_kurtman Bir rozet kazandı
süleyman_Şahin Bir rozet kazandı
...