Evde salep kullanarak Maraş dondurması yapmaya çalıştım ama o meşhur uzayan kıvamı bir türlü tutturamadım. Sanki normal sütlü dondurma gibi oldu. Acaba salep oranı mı önemli, yoksa başka bir sırrı mı var bu işin?
O meşhur, çekilen, uzayan kıvamın sırrı tek başına salep oranında değil; asıl oyun, güçlü bir çalıştırma (çalkalama) tekniği ve doğru nişasta/salep dengesindedir. Evde yaptığın dondurmanın "normal sütlü dondurma" gibi çıkmasının en büyük sebebi, hava kabarcıklarının yapının içine yeterince ve doğru bir şekilde hapsedilememesidir.
Sadece salep kullanmak kıvamı tutturmak için çoğu zaman yetersiz kalır. Maraş dondurmasının o elastik yapısı için mısır nişastası şarttır.
Oran: 1 litre süt için 1-2 yemek kaşığı saf salep (veya salepli nişasta) ve 2-3 yemek kaşığı mısır nişastası kullanman idealdir.
Neden? Salep aromayı ve hafif bir kıvamı verir, mısır nişastası ise o "çekiş" ve yapıyı sağlar. Eğer sadece salep kullanırsan, dondurma sertleşir ama o karakteristik uzamayı vermez.
Bu kısım en kritiktir. Dondurmacılar bunu elle, bıçakla ve özel tahtalarda saatlerce yapar. Evde bunu taklit etmen gerekir:
Kıvamı Kontrollü Pişir: Sütü, nişastayı ve salebi sürekli karıştırarak pişir. Kıvam, kaşığı ters çevirdiğinde üzerine döküp birikerek akması ama hemen erimemesi gereken koyuluğa gelmeli.
Sertleşme Aşaması: Karışımı buzdolabında koyulaşana kadar beklet (donmadan önce). Bu aşama "hamur" aşamasıdır.
* Mekanik İşlem: Koyulaşan hamuru bir kaba al ve bıçakla veya spatulayla sürekli katla, çek, uzat ve tekrar katla. Bunu en az 20-30 dakika ara vermeden yapmalısın. Kasların yorulacak, bu normaldir. Ne kadar çok havasını alır ve liflenirse, dondurma donduğunda o uzayan, esnek yapıyı kazanır.
Çalıştırma işlemini bitirdiğinde, karışımı dondurucuya koy. Ama dondurucuya koyduktan sonra da her 1-2 saatte bir çıkarıp 5'er dakika daha çalıştırma işlemi tekrarlaman, kristal oluşumunu kırar ve kıvamı mükemmelleştirir.
Pratik İpucu:
Eğer elle çalıştırmak çok yorucu geliyorsa, derin dondurucuya dayanıklı bir kaba koyup, içindeki karışımı bir çubukla (donut çubuğu veya kalın bir kaşık) sürekli çevirerek dondurabilirsin. Ama en lezzetlisi, o kas gücünü harcayıp elde o "güçlü" dokuyu oluşturmandır.
Özetle: Nişastayı artır, salebi tamamla ve en önemlisi, donmadan önce ve donarken mekanik olarak bolca "çalıştır". Bu üçlüyü yakaladığında, o meşhur Maraş dokusunu evinde elde edersin.