Artroz, halk arasında kireçlenme olarak bilinen, eklemlerimizin ana yapısı olan kıkırdağın zamanla aşınması, yıpranması ve dejenerasyonu sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklardan farklı olarak, artroz öncelikli olarak mekanik bir problemdir; yani eklem kıkırdağının "kullanım ömrü" ile ilgilidir. Kıkırdak, kemiklerin birbirine sürtünmesini engelleyen, şok emici özellikte pürüzsüz bir dokudur. Artrozda bu kıkırdak tabakası incelir, yumuşar, pürüzlenir ve hatta tamamen kaybolabilir. Bunun sonucunda kemikler birbirine sürtünmeye başlar, bu da ağrı, sertlik ve hareket kısıtlılığına yol açar.
Artrozun oluşumunda birçok faktör etkili olabilir:
Senin de fark edebileceğin gibi, artroz genellikle sinsi başlar. İlk belirti genellikle eklem ağrısıdır, özellikle hareketle artar ve dinlenmeyle azalır. Sabahları veya uzun süre oturduktan sonra eklemde tutukluk hissedebilirsin, ancak bu genellikle 30 dakikadan kısa sürer. İlerleyen evrelerde hareket kısıtlılığı, eklemden ses gelmesi (çıtırtı, sürtünme hissi) ve hatta eklemde şişlik de görülebilir. Tanı genellikle fizik muayene ve röntgen çekimiyle konur; röntgende eklem aralığında daralma, kemiklerde sivri çıkıntılar (osteofitler) görülebilir.
Unutma, kıkırdak dokusunun kendini yenileme kabiliyeti maalesef çok sınırlıdır. Bu yüzden artroz tamamen iyileşmez, ancak ilerlemesi yavaşlatılabilir ve belirtileri etkin bir şekilde yönetilebilir. Erken dönemde risk faktörlerini ele almak (kilo kontrolü, doğru egzersiz teknikleri) çok kritiktir. Kendi tecrübelerimden biliyorum ki, genç yaşta sporcu sakatlığı geçiren birinin, özellikle diz ekleminde, iyileşme sürecini iyi yönetmemesi ve eklemi doğru koruma alışkanlıklarını edinmemesi, ilerleyen yaşlarda o dizde erken dönemde artroz gelişmesinin temel sebeplerinden biri oluyor. Bu yüzden, eklem sağlığını koruyucu yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli, kontrollü egzersizler hastalığın seyrini derinden etkiler. Tedavide amaç ağrıyı azaltmak, fonksiyonu artırmak ve yaşam kaliteni yükseltmektir.
Artroz (osteoartrit), eklem kıkırdağının zamanla aşınması ve eklem yüzeyinde dejeneratif değişikliklerin oluşmasıyla ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. En sık diz, kalça, omuz ve parmak eklemlerinde görülür. Kıkırdak inceldiği için eklem uçları birbirine sürtünür, ağrı ve hareket kısıtlılığı meydana gelir.
Artroz ilerleyici bir hastalık olsa da, erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleriyle ağrıyı kontrol altına alıp fonksiyon kaybını en aza indirebilirsin. Şüphe duyduğun bir belirti varsa ortopedi uzmanına başvurmak en doğru adım olur.