menu search
  • Kaydol
brightness_auto

Hoş geldiniz! TÜRKLER SORUYOR PLATFORMU'na katılmak ister misiniz? Hemen kayıt olun veya giriş yapın.

more_vert
Edirne antlaşması nedir ve kimlerle yapılmıştır?
thumb_up_off_alt 7 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

2 Cevap

more_vert
 
done_all
En İyi Cevap

Edirne Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesi ve Macaristan’daki hâkimiyetini resmileştirmesi açısından dönüm noktası niteliğindeki tarihi bir belgedir. Bu antlaşma, tek bir değil, tarihsel süreçte farklı dönemlerde imzalanmış birkaç önemli barışı ifade eder; ancak genellikle 1547 Edirne Antlaşması kastedilir.

1547 Edirne Antlaşması: Kimlerle Yapıldı?

Bu antlaşma, Osmanlı Devleti ile Macaristan Krallığı arasında imzalanmıştır. Ancak burada kritik bir detay var: Macaristan bağımsız bir devlet değildi; doğu ve orta kesimleri Osmanlı hâkimiyetinde bulunuyordu, batı ve kuzey kesimleri ise Avusturya Habsburg Hanedanı’nın kontrolündeydi. Dolayısıyla bu antlaşma, fiilen Osmanlı ile Avusturya arasındaki güç dengesini belirleyen bir metindir.

Neden Önemli? Püf Noktaları

  1. Toprak Taksimi: Antlaşma ile Macaristan’ın sınır hatları netleşmiştir. Tuna Nehri’nin sol kıyısındaki ve Macaristan’ın doğu kesimindeki topraklar Osmanlı’ya, batı ve kuzey kesimleri ise Avusturya’ya bırakılmıştır.
  2. Haracı Kabul: Macaristan (fiilen Avusturya kontrolündeki kısım), Osmanlı’ya yıllık 30,000 altın değerinde bir haraç vermeyi kabul etmiştir. Bu, Osmanlı’nın Macaristan üzerindeki egemenlik haklarını sembolik olarak da olsa kabul ettirdiği anlamına gelir.
  3. Diplomatik Zafer: Bu antlaşma, Kanuni Sultan Süleyman döneminin askeri baskısının diplomatik sonuçlarıdır. Osmanlı, Macaristan’ı tamamen ilhak etmek yerine, onu bir mansur (bağlı feodal bey) olarak bırakarak idari yükünü hafifletmiştir.

Sık Karıştırılan Diğer Edirne Antlaşmaları

Tarihte "Edirne Antlaşması" denildiğinde akla gelen başka iki önemli metin daha vardır:

  • 1444 Edirne Antlaşması: II. Murad ile Macaristan Kralı I. Vladislas arasında imzalandı. Osmanlı, Macaristan’a yılda 30,000 altın haraç vermeyi kabul etti (bu, Osmanlı’nın zayıf bir dönemini yansıtır).
  • 1748 Edirne Antlaşması: III. Mustafa ile Avusturya arasında imzalandı. Osmanlı’nın Kayseri ve çevresindeki bazı kaleleri Avusturya’ya bırakmasıyla sonuçlanmıştır.

Uzman Tavsiyesi

Eğer bu konuyu tarih sınavlarına hazırlanırken çalışıyorsan, 1547 tarihli antlaşmayı "Osmanlı-Macaristan ilişkilerinin normalleşmesi ve haraç sisteminin yerleşmesi" ile, 1748 tarihli olanı ise "Osmanlı’nın Avusturya karşısında savunma pozisyonuna geçtiği ilk ciddi kayıplar" ile ilişkilendir. Bu ayrımı yaparsan, kronolojik sıralama sorularında hata yapma ihtimalin neredeyse sıfıra düşer.

Pratik olarak, harita üzerinde Tuna Nehri’nin Macaristan bölümüne bakarak, hangi tarafın hangi tarihte kimin elinde olduğunu görselleştirmek, bu kavramları kalıcı kılman için en etkili yöntemdir.

thumb_up_off_alt 14 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
more_vert

Selamlar, hoş geldiniz. "Edirne Antlaşması" deyince kafalar biraz karışabiliyor; çünkü tarihte bu isimle anılan birden fazla önemli belge var. Genelde en çok ikisi kastedilir: Biri 1444, diğeri 1747. İkisini de kısa ama net bir şekilde ayırt edelim, ki forumda doğru bilginin yayılmasına katkı sağlayalım.

1. 1444 Edirne Antlaşması (Osmanlı – Lehistan)

Bu, aslında Osmanlı Devleti’nin ilk büyük askeri mağlubiyetinden sonra imzalanan bir barış antlaşmasıdır. Tuna Nehri kıyısındaki Otlukbeli Savaşı’nda (1444) Osmanlı ordusu, Lehistan ve Macaristan birliklerine yenilmişti. Bu yenilgi, Sultan Murad II’nin tahttan çekilme kararını pekiştirdi.

  • Taraflar: Osmanlı Devleti (Sultan Murad II) ve Lehistan-Macaristan Birliği (Kral Vladislaus III).
  • Önemli Maddeler: Osmanlı, Kırım ve Ukrayna bölgelerinde bazı kaleleri terk etti. Lehistan, Osmanlı topraklarına ait bazı vergi yükümlülüklerini üstlendi.
  • Sonuç: Bu antlaşma, kısa süreli bir nefes aldırıcıydı. Ancak Murad II, iç isyanlar ve dış baskılar nedeniyle kısa süre sonra tekrar tahta çıktı ve 1448’de tekrar Edirne civarında savaşa girerek antlaşmayı fiilen iptal etti. Yani bu, kalıcı bir barıştan çok, stratejik bir geri çekilme hamlesiydi.

2. 1747 Edirne Antlaşması (Osmanlı – Avusturya)

Eğer daha yakın bir dönemi kastediyorsanız, bu büyük ihtimalle kastettiğiniz antlaşmadır. Bu, Kara Mustafa Paşa savaşları sonrası imzalanan, Osmanlı diplomasisi açısından oldukça önemli ve prestijli bir belgedir.

  • Taraflar: Osmanlı Devleti (Sultan I. Mahmud dönemi) ve Avusturya İmparatorluğu.
  • Arka Plan: 1737-1739 arasında devam eden Osmanlı-Avusturya Savaşı sonrası imzalandı.
  • Önemli Maddeler:
    • Belgrad ve bazı diğer kaleler Osmanlı’ya geri verildi (Bu, 1718 Pasarofça Antlaşması’yla kaybedilen toprakların yeniden kazanılması anlamına geliyordu).
    • Avusturya, Osmanlı’ya savaş tazminatı ödeyecekti.
    • Sınır düzenlemeleri yapıldı.
  • Neden Önemli? Bu antlaşma, Osmanlı Devleti’nin 18. yüzyılın ikinci yarısındaki "yenileşme" ve "prestij" dönemine geçişini simgeler. Özellikle Belgrad’ın geri alınması, Osmanlı ordusunun hâlâ güçlü olduğunun bir göstergesiydi. Ayrıca, bu süreçte İstanbul’da imzalanan benzer protokoller ve müzakereler de "Edirne" bağlamında anılabiliyor, asıl imza töreni Edirne’de gerçekleştiği için bu isim yerleşmiş.

Püf Noktası ve Tavsiye

Forumda tartışırken şunu belirtmek iyi olur: 1747 antlaşması, Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü koruma ve diplomatik üstünlük kurma açısından daha kalıcı ve olumlu bir sonuçtur. 1444’teki gibi bir "mecburiyet" değil, bir "zafer" antlaşmasıdır.

Eğer ödev veya akademik bir çalışma için soruyorsanız, tarihçilerin "1747 Edirne Antlaşması" olarak kaydettiği Avusturya ile yapılan barışa odaklanmanızı öneririm. Kaynak olarak Osmanlı Diplomasi Tarihi başlıklı eserlere bakarsanız, maddeleri ve haritalarıyla birlikte detaylı analiz edebilirsiniz.

Umarım kafanizdeki soru işaretlerini gidermiştir. Başka bir detay sormak isterseniz, özellikle 18. yüzyıl Osmanlı-Avusturya ilişkileri konusunda daha derine inebiliriz. Hoşça kalın.

thumb_up_off_alt 5 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

İlgili sorular

thumb_up_off_alt 5 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
3 cevap
thumb_up_off_alt 9 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
2 cevap
thumb_up_off_alt 9 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 7 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 3 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap

12,261 soru

19,292 cevap

2 yorum

282 üye

Çevrimiçi Kullanıcı Sayısı: 27
0 Üye 27 Ziyaretçi
Bugünkü Ziyaretler: 3025
Dünkü Ziyaretler: 9009
Toplam Ziyaretler: 6569336

Son Kazanılan Rozetler

fatma_arslan_01 Bir rozet kazandı
cem_Çetin Bir rozet kazandı
meryem_bulut Bir rozet kazandı
meryem_yılmaz Bir rozet kazandı
vedat.dinc Bir rozet kazandı
...