Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı resmî olarak 21 Aralık 2011 tarihinde kurulmuştur. Bu kuruluşa giden süreç, 22 Aralık 2010 tarihli ve 6098 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile başlatılmıştır. Ancak bakanlığın fiilen görevlerine başlaması ve örgütlenmesi 2011 yılının son haftasında, yeni bütçe döneminin başlamasıyla birlikte gerçekleşmiştir.
Bu bakanlığın kuruluşu, Türkiye’deki devlet yapılanmasında “sosyal devlet” anlayışının kurumsal boyutunu güçlendirmek amacıyla atılmış stratejik bir adımdır. Öncesinde aile, kadın, çocuk ve sosyal hizmetler politikaları farklı bakanlıklara (özellikle Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı’na) dağılmış halde yürütülmekteydi. Bu dağılma, politika koordinasyonunda kopukluklara ve kaynak kullanımında verimsizliklere yol açıyordu.
2011’deki reform, bu dağınıklığı ortadan kaldırmak ve sosyal politikaları tek çatı altında toplayarak entegrasyonu hedeflemiştir. Yani sadece bir bakanlık eklenmemiş, aynı zamanda Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Türkiye Aile Vakfı gibi kurumların felsefi ve operasyonel yapısı da bu yeni çatı altında yeniden düzenlenmiştir.
Eğer kamu personeli veya sosyal politika öğrencisiysen, bu tarihin önemi şudur: 2011 öncesi ve sonrası mevzuatında büyük farklar vardır. Özellikle 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (2012) gibi kritik düzenlemeler, bu bakanlığın kuruluşuyla birlikte daha güçlü bir idari altyapıya kavuşmuştur.
Birçok kaynakta "2010'da kanunlaştı, 2011'de kuruldu" ifadesi geçer. Hukuki doğum tarihi kanunun kabulü olan 2010 olsa da, fiili ve idari varoluş tarihi 21 Aralık 2011'dir. Sınavlarda veya resmi yazışmalarda "kuruluş yılı" sorulduğunda 2011 cevabı daha doğru kabul edilir; zira bakanlığın bütçesi, kadroları ve örgüt şeması bu tarihte devreye girmiştir.
Bu ayrım, özellikle arşiv araştırmaları yaparken veya eski mevzuatı incelerken seni yanıltmaktan kurtarır. 2011 öncesine ait belgelerde bakanlık unvanı yer almayacaktır; bunun yerine ilgili hizmetleri yürüten eski bakanlıkların (Sağlık, İçişleri vb.) birimleri göreceksin.