Kaplumbağanın beslenmesi, türüne göre büyük farklılıklar gösterir. Bu, en temel ve kritik bilgidir. Bir su kaplumbağası ile bir kara kaplumbağasının diyetleri tamamen farklıdır ve bu ayrımı bilmek, kaplumbağanın sağlığı için hayati önem taşır.
Su Kaplumbağaları (Örn: Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası)
Genellikle omnivor (hem etçil hem otçul) beslenirler, ancak yaşlarına göre oranlar değişir.
- Yavru Su Kaplumbağaları: Daha çok protein ağırlıklı beslenmelidirler. Yüksek kaliteli, dengeli ticari kaplumbağa peletleri diyetlerinin ana omurgasını oluşturmalı (%70-80). Buna ek olarak, canlı veya dondurulmuş kan kurdu, su piresi, küçük karides parçacıkları gibi hayvansal proteinler sunabilirsin.
- Yetişkin Su Kaplumbağaları: Diyetleri daha dengeli olmalı; pelet yemler (%50-60), yeşil yapraklı sebzeler (%30-40) ve arada bir protein takviyesi içermelidir.
- Yeşil Yapraklı Sebzeler: Su teresi, marul (koyu yeşil kısımları, az miktarda), roka, karahindiba yaprağı, endivyen. Geniş yapraklı ve vitamin/mineral açısından zengin olanları tercih etmelisin.
- Canlı/Dondurulmuş Yemler: Haftada birkaç kez küçük balıklar (guppy gibi), karides, su piresi, bloodworm veya mealworm verebilirsin. Küçük bir uyarı: Feeder fish olarak bilinen bazı balıklar tiyaminaz içerdiğinden düzenli ve tek tip beslenmede sorun yaratabilir, bu yüzden çeşitliliğe dikkat et.
- Meyveler: Çok nadir ve çok küçük porsiyonlarda (çilek, elma dilimi gibi) ödül olarak sunulabilir. Şeker oranları yüksek olduğu için ana diyetin bir parçası olmamalıdır.
- Önemli Püf Noktası: Su kaplumbağanı akvaryum dışında ayrı bir kapta beslemen, su kalitesini korumak ve akvaryumunun kirlenmesini önlemek için harika bir yöntemdir.
Kara Kaplumbağaları (Örn: Yunan, Hermann, Sulcata)
Bu türler genellikle tamamen otçuldur (herbivor) ve diyetlerinin büyük bir kısmı yeşil yapraklı bitkilerden ve otlardan oluşmalıdır.
- Yeşil Yapraklı Bitkiler ve Otlar: Diyetlerinin ana maddesi olmalıdır.
- Favoriler: Karahindiba, ebegümeci, sinir otu, yonca, çim (ilaçsız ve temiz yerden), hindiba, roka, marul (koyu yeşil yapraklı türleri, az miktarda), dut yaprağı, asma yaprağı. Benim tecrübelerime göre, kendi bahçende ilaçsız karahindiba veya ebegümeci yetiştirmek, kara kaplumbağaların için hem ekonomik hem de en sağlıklı besin kaynağıdır.
- Sebzeler: Havuç (rendelenmiş), kabak, salatalık gibi sebzeler nadiren ve küçük miktarlarda sunulabilir. Bunlar yüksek su içerikleri nedeniyle sürekli diyetin parçası olmamalı.
- Meyveler: Çok nadiren ve çok küçük porsiyonlarda ödül olarak verilebilir. Çilek, kavun, elma gibi meyveler aşırı şeker içerdiğinden sindirim sorunlarına yol açabilir.
- Çiçekler: Hibiskus, gül yaprakları (ilaçsız olduğundan emin olmalısın) diyetlerine hoş bir çeşitlilik katar.
Ortak ve Önemli Beslenme İlkeleri
- Kalsiyum ve D3 Vitamini: Her iki tür için de kabuk ve kemik sağlığı için vazgeçilmezdir. Doğal güneş ışığı veya UV-B lambası D3 vitamini sentezi için şarttır. Diyetlerine mürekkep balığı kemiği (sepya) veya kalsiyum tozu eklemelisin. Bu, özellikle yavru kaplumbağalar için kritik.
- Çeşitlilik: Tek tip beslenmeden kesinlikle kaçınmalısın. Çeşitli besinler sunarak tüm vitamin ve mineralleri almasını sağlarsın.
- Su: Her zaman temiz, taze suya erişimi olmalı.
- Sakıncalı Yiyecekler: Asla süt ürünleri, işlenmiş gıdalar, tatlılar, ekmek, avokado, soğan, sarımsak, patates, fasulye, mısır veya fazla miktarda ıspanak (oksalat içeriği nedeniyle kalsiyum emilimini engeller) vermemelisin. Bu gıdalar kaplumbağalar için toksik veya zararlı olabilir.
Kaplumbağanın ihtiyaçlarını anlamak ve doğru besinleri sunmak, uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmesi için en büyük adımdır. Daima araştırmaya ve kaplumbağanın davranışlarını gözlemlemeye devam etmelisin.