Abdest, kalben niyet etmekle başlar. "Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya" gibi bir niyet, içinden geçirdiğin ilk adımdır. Sesli söylemen şart değildir. Ardından, besmele çekerek başlarsın: "Bismillâhirrahmânirrahîm."
Abdestin Adımları ve Püf Noktaları
- Ellerini Yıkama: Bileklerine kadar ellerini üç kez yıkarsın. Özellikle parmak aralarını karşılıklı ovuşturarak suyun her yere ulaştığından emin olmalısın. Benim tecrübelerime göre, bu ilk adımda bile suyu israf etmemeye özen göstermek, tüm abdestin ruhuna uygun hareket etmektir.
- Ağzına Su Verme (Mazmaza): Sağ elinle ağzına üç kez su alıp çalkalar ve dışarı atarsın. Oruçlu değilsen, boğaza kadar gargara yapman, ağız hijyenini derinlemesine sağlamana yardımcı olur.
- Burnuna Su Verme (İstinşak): Yine sağ elinle burnuna üç kez su çekersin. Burun deliklerinin iç kısmına suyun iyice ulaştığından emin olmalı, ancak aşırıya kaçmamalısın. Özellikle kış aylarında bu, sinüs sağlığın için de faydalıdır.
- Yüzünü Yıkama (Farz): Alnının saç bitiminden çenenin altına, kulak memelerinden diğer kulak memesine kadar olan tüm yüz bölgesini üç kez yıkarsın. Yıkarken kaşlarının arasına, sakalın varsa altlarına ve göz pınarlarına suyun mutlaka değdiğinden emin ol. Burası abdestin farzlarından biridir. Gözlerini sıkıca kapatmamaya dikkat et ki, göz kapaklarının da ıslanması sağlansın.
- Kollarını Yıkama (Farz): Önce sağ kolunu, sonra sol kolunu parmak uçlarından dirseklerine kadar dirseklerle birlikte üç kez yıkarsın. Parmak aralarını ve dirsek arkalarını iyice ovuştur. Çoğu kişinin unuttuğu nokta, dirseklerin de yıkanmasıdır; sakın atlama. Yüzün gibi kollarının yıkanması da farzdır.
- Başını Mesh Etme (Farz): Ellerini ıslatıp sağ elinin iç kısmıyla başının dörtte birini veya tamamını bir kez mesh edersin. Benim tavsiyem, elini alnının üzerinden ensene doğru çekerek tüm başı mesh etmeye çalışmandır, böylece farz yerine gelmiş olur ve sünnete de uygun hareket etmiş olursun.
- Kulaklarını Mesh Etme: Ellerinde kalan yaşlıkla işaret parmaklarınla kulaklarının içini, başparmaklarınla da kulaklarının arkasını bir kez mesh edersin.
- Boynunu Mesh Etme: Boyun kısmını hafifçe mesh edebilirsin. Bu, bazı mezheplerde tavsiye edilen bir sünnet olmakla birlikte, abdestin farzları arasında değildir ve zorunlu değildir.
- Ayaklarını Yıkama (Farz): Önce sağ ayağını, sonra sol ayağını topuklarınla ve ayak bileklerinle birlikte parmak uçlarından başlayarak üç kez yıkarsın. Özellikle parmak aralarını serçe parmağınla ovuşturarak suyun her yere ulaştığından emin ol. Ayak bileklerinin ve topuklarının kuru kalmaması çok önemlidir, burası da sıkça unutulan bir noktadır. Bu da abdestin farzlarındandır.
Tüm bu adımları yaparken, suyu mümkün olduğunca az kullanmaya, yani israftan kaçınmaya özen göster. Bir organı yıkadıktan hemen sonra diğerine geçerek, ilk yıkadığın yerin kurumasını beklemeden abdestini tamamlamaya çalış (muvalat). Abdest bitiminde "Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh" diyerek şehadet getirmek de güzel bir sünnettir. Unutma, abdest sadece bedensel bir temizlik değil, aynı zamanda ruhsal bir arınmadır ve bu bütünlükle hissedilmelidir.