Örümcekler, Arachnida sınıfının en geniş ailesi olan Araneae içinde yer alır ve dünyada 40'tan fazla aileye yayılmış, yaklaşık 50.000'in üzerinde tanımlı tür bulunur. Ancak günlük hayatta veya evcil hayvan severlerin ilgisini çeken "çeşitler" genellikle davranış kalıpları, yaşam alanları ve dokuma şekillerine göre sınıflandırılan büyük gruplardır. İşte en çok bilinen ve dikkat çeken ana kategoriler:
Bu aile, halk arasında en çok tanınan "çizgi film karakteri" görüntüsüne sahip örümceklerdir. Dişiler, havada asılı kalan, radyal olarak düzenlenmiş düzgün ızgara ağırlarına sahiptir.
Örnek: Araneus diadematus (Taçlı İzgara Örümceği) veya devasa boyutlarıyla ünlü Nephila cinsi (Altın Örümcekler).
Püf Noktası: Bu örümcekler genelde gündüz uykudadır, avlanma modu gece aktifken devreye girer. Ağlarındaki gerginlik, titreşim duyusuyla avı yakalamalarını sağlar.
"Çuvaş" kelimesi, avını takip etme davranışından gelir. Izgara ağırlarına benzer sığ, düz ağlar örerler ancak avlanırken ağdan çıkar, avı kovalayarak yakalarlar.
Özellik: Çok iyi görüşe sahiptirler ve agresif avcılardır.
Pratik Öneri: Bahçede görürseniz endişelenme; bunlar genellikle insanlara saldırmaz, sadece kaçış yolunu ararlar. Ancak yakaladığında dikkatli ol, ısırmaları ağrılı olabilir.
İzgaralardan farklı olarak, altı karanlık, üstü açık olan "ters T" şeklinde ağlar örerler. Av, ağın altına düştüğünde örümcek hızla aşağı iner ve avı sarıp yukarı çeker.
Örnek: Dolomedes cinsi (Suya inen örümcekler). Bazı türler su yüzeyinde yürüyebilir ve suya dalıp avlayabilir.
Tecrübe Notu: Balıkçı örümcekleri, yavrularını sırtlarında taşır. Bu görüntü, onları diğerlerinden ayırt etmenin en kolay yoludur.
Bu aile, Örs Örümceği (Black Widow) ve Gümüş Küre Örümceği (Silver Spider) gibi türleri içerir. Ağları düzensiz, üç boyutlu "çöp yığını" şeklinde görünür.
Önemli Uyarı: Latrodectus cinsi (Örs Örümcekleri) zehirli olabilir. Türkiye'de Latrodectus mactans türü bulunur. Vücudunun altında kırmızı saat kulesi veya kum saati işaretleri varsa mutlaka mesafe koru.
Gümüş Küre: Evlerin köşelerinde, çatılarda sıkça görülür. Zararsızdır ama ağları çok yapışkandır, elbise takılıp çekme riski vardır.
Bu grup, ağ örmeyen aktif avcılardır. Mükemmel görüşe sahiptirler, zıplayarak avlarına saldırırlar.
Özellik: Genellikle küçük boyutludurlar, renkli tüyleriyle dikkat çekerler.
Değer: En az zararlı, en sempatik grup olarak kabul edilirler. Ev içinde görürsen, sinek ve diğer böceklerle mücadelede sana yardımcı olurlar.
Örümcekler, ekosistemlerin dengeleyicileridir. Her bir aile, farklı bir niş (yaşam alanı) doldurur. İzgara örümceği havadaki sinekleri, çuvaş örümceği yerde yürüyen böcekleri, balıkçı örümceği su yanı böcekleri temizler.
Pratik Tavsiye: Bir örümcek gördüğünde önce ağ yapısını ve davranışını izle. Ağ örmüyorsa, zıplıyorsa ve küçükse büyük ihtimalle Salticidae (palyaço) ailesindendir ve tamamen zararsızdır. Ağ örmüşse, ağın düzenine bak: Düzgün ızgara = Araneidae, dağınık çöp yığını = Theridiidae. Bu basit gözlem, türü tahmin etmen için yeterli ipucu verir.