Deprem Anında Ne Yapılmalı?

Question

Okulda, evde veya dışarıda ani gelişen deprem durumlarında can güvenliğini sağlamak için doğru davranışlar nelerdir?

Answer 1

Deprem anında can güvenliğini sağlamak için en temel ve hayat kurtarıcı kural panik yapmamaktır. Hızlı ve doğru tepki vermek için önceden bilgi sahibi olmak kritik.

Evde veya Okulda (Kapalı Alanlarda)

Kapalı bir alandaysan, uluslararası kabul görmüş en güvenli eylem planı "Çök-Kapan-Tutun" (Drop-Cover-Hold On) hareketidir:

1. Çök (Drop): Sarsıntıyı hissettiğin anda hemen yere çök. Ayakta kalmaya çalışmak denge kaybına ve düşmelere yol açabilir.
2. Kapan (Cover): Sağlam ve ağır bir mobilyanın (masa, sıra, yatak yanı vb.) altına veya yanına girerek başını ve boynunu ellerinle veya kollarınla sıkıca kapat. Bu, düşen cisimlerden korunmanın en etkili yoludur.
3. Tutun (Hold On): Üzerine kapandığın ya da yanına sığındığın nesneye sıkıca tutun. Sarsıntı sırasında seninle birlikte hareket etmesini sağlamak, seni koruyan alanın kaymasını engeller. Sarsıntı durana kadar bu pozisyonu koru.

Kapalı Alanlarda Dikkat Edilmesi Gereken Ek Noktalar:

• Pencere, cam, dış duvar ve fırın, şömine gibi düşme potansiyeli yüksek eşyalardan uzak dur.
• Merdiven boşlukları, asansörler ve kapı eşikleri tehlikelidir; buralara yönelme. Özellikle kapı eşikleri, sanılanın aksine güvenli değildir ve sıkışmalara neden olabilir.
• Büyük, ağır ve devrilebilecek dolap, kitaplık gibi eşyalardan uzak dur.
• Sarsıntı sona ermeden bulunduğun yerden ayrılmaya çalışma.

Dışarıda

Açık alandaysan:

• Binalardan, elektrik direklerinden, ağaçlardan, üst geçitlerden ve köprülerden derhal uzaklaşarak geniş ve açık bir alana geçmeye çalış. Bu yapı ve cisimlerin devrilme, düşme veya kopma riski çok yüksektir.
• Eğer açık alana geçme imkanın yoksa, yine çök-kapan-tutun pozisyonunu alarak başını ve boynunu koru.

Araç İçindeyken

• Araba kullanıyorsan, sakinliğini koru ve eğer güvenli bir şekilde yapabiliyorsan, köprü, tünel, elektrik direkleri, binalar gibi tehlikeli yerlerden uzak, açık bir alana çek ve aracı durdur.
• Aracın içinde kalmaya devam et. Araç, dışarıdaki düşen cisimlere karşı bir miktar koruma sağlayabilir.
• Sarsıntı bitene kadar araçtan inme.

Püf Noktaları ve Tecrübelerimden:

Unutma, deprem anında en büyük düşmanın paniktir. Birçok yaralanma, panikle yapılan yanlış hareketler yüzünden olur. Evde veya iş yerinde önceden deprem tatbikatları yapmak ve çıkış rotalarını belirlemek, o kritik anlarda doğru kararları vermene yardımcı olur. Benim yıllardır sahadaki tecrübem gösteriyor ki, bu temel kuralları içselleştirenler, sarsıntı anında çok daha bilinçli ve güvende kalabiliyor. Örneğin, çocukluktan itibaren tatbikatlara katılmış bir bireyin, deprem başladığı anda refleks olarak masanın altına girip kendisini koruduğunu gördük; bu bilinç, hayat kurtarıcı bir reflekse dönüşebiliyor.

Sarsıntı bittiğinde ise sakin adımlarla binayı tahliye etmeye yönelik planını devreye sokmalısın. Ancak bu, "anında" yapılması gerekenler değil, "sonrası" için ayrı bir adımdır.