Evdeki kombi arızası masrafı kiracıya mı aittir, ev sahibine mi? Hukuki dayanaklar neler?

Question

Kiralık evde oturuyorum ve kombi aniden bozuldu, kış günü mağdur kaldık. Ev sahibi tamir masrafının bana ait olduğunu söylüyor ama ben kombinin demirbaş olduğunu düşünüyorum. Bu konuda yasal haklarım nelerdir, neye göre itiraz etmeliyim?

Answer 1

Öncelikle kışın ortasında ısınma sorunu yaşamanız çok can sıkıcı, sağlık açısından da riskli. Sakin olun, hukuki mevzuat bu konuda oldukça net ve haklarınız yanınızda. Ev sahibinin "masraf sana ait" iddiası, konutun genel durumuna ve arızanın kaynağına göre değişse de, kombi gibi yapıya monte edilmiş demirbaşların bakımı ve tamiri asıl borçlu olan kiracıya değil, malike (ev sahibine) aittir.

Hukuki Dayanaklar Neler?

Bu durumun en temel dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 306. maddesidir. Kanun maddesi, kiraya verenin kira süresince bağımsız bölümün kullanımına elverişli halde tutulmasından sorumlu olduğunu belirtir. Kombi, banyonun veya mutfak gömme alanının bir parçası olan, söküp takması zor olan bir tesisat elemanıdır. Dolayısıyla "demirbaş" sayılır ve onun çalışır halde tutulması ev sahibinin yükümlülüğündedir.

Ancak burada kritik bir ayrım var: Arızanın kaynağı.

1. Normal Aşınma veya Malzeme Hatası: Kombi eskiyse, parçaları aşınmışsa ya da fabrikasyon hatası varsa, tamir masrafı kesinlikle ev sahibine aittir. Siz sadece makul dikkati göstererek kullandıysanız, bu size yüklenemez.
2. Kiracının Kusuru: Eğer kombiye yanlış kullanım sonucu zarar verdiyseniz (örneğin; filtreyi hiç temizlemediğiniz için tıkanma oldu, su basıncını aşırı yükselttiniz vb.), o zaman masraf sizde kalır. Ancak bunu ispatlama yükü ev sahibindedir, sizde değil.

Püf Noktalar ve Yapılması Gerekenler

• Tutanak Tutun: Arızayı gördüğünüz anda, eğer mümkünse ev sahibiyle birlikte veya en azından video/ekran görüntüsü alarak durumu belgeleyin. Kombinin modelini, seri numarasını ve arızalı durumunu fotoğraflayın.
• Yazılı İletişim: Ev sahibine sözlü değil, yazılı (WhatsApp, e-posta veya iadeli taahhütlü mektup) olarak arızayı bildirin ve tamir için makul bir süre (genellikle 3-5 gün) tanıyın. Mesajınızda "TBK 306. madde gereği demirbaş tamiri sizin sorumluluğunuzdadır, aksi halde yetkili servisi çağırıp faturayı size ibraz edeceğim" gibi net bir dil kullanın.
• Yetkili Servis: Ev sahibi aksini ispatlamadığı sürece, kendiniz yetkili servisi çağırın. Servis raporu ve faturayı mutlaka saklayın.
• Ön Ödeme: Eğer acil durum ise ve ev sahibi masrafı ödemeye yanaşmıyorsa, kendiniz ödeyebilirsiniz. Bu durumda faturayı ev sahibine ibraz ederek tahsil etme hakkınız saklı kalır. Hatta bazı durumlarda, bu borcu kira bedelinden mahsup etme hakkınız doğabilir (ancak bunu yapmadan önce mutlaka yazılı bildirimde bulunun).

Kısacası, kombi sizin malınız değil, evin bir parçası. Kışın ortasında mağdur edilemezsiniz. Hukuk tarafınızda, ancak süreci yazılı ve kanıta dayalı yürütmeniz şart. Başka bir sorunuz olursa yazın, birlikte çözelim.

Answer 2

Kombi Arızası Kim Tarafından Ödenir?

Yasal Dayanaklar

Türk Borçlar Kanunu (TBK) 309‑311. maddeleri kiracının ve kiraya verenin bakım‑tamir sorumluluklarını düzenler.

| Madde | Kapsam | Sorumlu Taraf |
|------|--------|---------------|
| 309 | Kiracının kira süresince kullanımına uygun olarak küçük bakım‑tamir (sökülüp takılamayan, rutin onarım) | Kiracı |
| 310 | Bina, ortak alan ve demirbaş gibi yapısal unsurlarda ortaya çıkan büyük onarım (kırılma, arıza) | Kiraya veren |
| 311 | Tarafların sözleşmede aksi hüküm koyması halinde, sözleşme hükümleri önceliklidir (ancak kanun koyduğu asgari sorumlulukları ortadan kaldırmaz). |

Kombi, bina ısıtma sistemine entegre bir demirbaş olduğundan, arızanın normal aşınma‑yıpranma ya da teknik arıza sonucu ortaya çıkması halinde kiraya verenin sorumluluğunda sayılır. Kiracının hatalı kullanım (örneğin, kombiyi uygunsuz bir yakıtla beslemek, periyodik bakımı ihmal etmek) sonucu oluşan bir arıza ise kiracı sorumlu tutulabilir.

Pratikte İzlenecek Adımlar

1. Yazılı Bildirim – Arızayı ve tamir talebinizi tarihli ve imzalı bir mektup ya da kayıtlı posta ile ev sahibine iletin.
2. Garanti ve Bakım Belgeleri – Kombinin hâlâ garanti kapsamında olup olmadığını, son bakımının ne zaman yapıldığını gösteren faturalar/servis raporları ekleyin.
3. Tahmini Masrafı Öğrenin – Birkaç yetkili servisten tedarikçi fiyat teklifleri alın. Bu, “makul tutar” ilkesine dayanarak gereksiz maliyet talebine karşı koruma sağlar.
4. Masrafları Saklayın – Tamir faturalarını ve ödeme dekontlarını gizli bir klasörde tutun; gerekirse mahkemeye sunabilirsiniz.
5. Sözleşme Kontrolü – Kira sözleşmesinde “kombi tamiri kiracı sorumluluğundadır” gibi bir hüküm varsa, TBK’nın 310‑311. maddeleriyle çelişmediği sürece geçerli sayılır. Aksi takdirde kanun üstünlüğü uygulanır.

İtiraz ve Hukuki Takip

• İtiraz: Ev sahibine, TBK 310‑311. maddeleri ve kombinin demirbaş niteliği gerekçesiyle masrafın size ait olmadığını yazılı olarak bildirin.
• Ara Bulucu/Şikayet: Uzlaşma sağlanamazsa, Tüketici Hakem Heyeti (kira bedeli 202 000 TL’yi aşmıyorsa) ya da İcra ve İflas Mahkemesi üzerinden kiracı‑kiraya veren ihtilafları davası açabilirsiniz.
• Tazminat: Arızadan dolayı ısı kaybı ve ısınma süresi gibi maddi zararlara uğradıysanız, gerçekleşen zararın belgeli kanıtıyla ek tazminat talep edilebilir.

Sonuç

Kombinin demirbaş niteliği ve TBK’nın ilgili maddeleri, tamir masraflarının genellikle ev sahibine ait olduğunu gösterir. Sözleşmede aksi bir hüküm yoksa ve arıza normal kullanım sonucunda meydana geldiyse, ev sahibine yazılı olarak itiraz edip, gerekirse hakem heyeti ya da mahkeme yoluna başvurabilirsiniz.

Unutmayın, her adımı belgelemek ve yazılı iletişime geçmek, ilerideki hukuki süreçte en büyük korumanızdır.

Answer 3

Kombi arızası, özellikle kış aylarında en sık tartışılan kira hukuku konularından biri. Durumun net: Kombi, binanın tesisatı ve demirbaşı sayıldığı için tamir masrafı ev sahibine aittir. Kiracı olarak senin sorumluluğun, kombiyi özensiz kullanmamak ve filtresini zamanında temizletmekle sınırlıdır. Arıza ani ve teknik bir neden kaynaklıysa (ana kart, pompa, brülör vb.) bu kesinlikle senin cebinden çıkmaz.

Hukuki Dayanaklar Neler?

Bu konuda yasalar tarafını açıkça destekliyor. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 300. maddesi gereğince kiraya veren, kiracıya konutu kullanıma elverişli halde teslim etmekle yükümlüdür. Ayrıca 307. madde, kiraya verenin taşınır ve taşınmaz malların bakımını yapması gerektiğini belirtir. Kombi gibi tesisatlar, konutun “özel” değil, “ortak” kullanım alanına giren demirbaşlar kategorisindedir. Yani normal amortisman veya teknik arıza durumunda onarım bedelini ödemek ev sahibinin boynunadır.

Ancak tek bir istisna var: Kiracının kusuru. Eğer kombiye su basması, yanlış deterjan koyması veya kasıtlı olarak bozması gibi durumlar varsa masraf sana geçer. Bunu ispat yükü ev sahibindedir, senin “ben bozmadım” demenle kalmaz, teknik bir raporla durumu kanıtlaması gerekir.

Ne Yapmalısın?

1. Teknik Rapor Al: Bir kombi servisi çağır ve arızanın nedenini yazılı olarak belirtmelerini iste. “Kullanım hatası var” değil, “teknik arıza/parça ömrü doldu” gibi ibareler olmalı.
2. Yazılı İletişim: Ev sahibine durumu ve masraf tutarını resmi bir dille (e-posta, iadeli taahhütlü veya noter) bildir. Sözlü anlaşmalarda “sonradan inkar” riski yüksek, her şeyi yazıya dök.
3. Tahsilat Mühürü: Eğer ev sahibi ödeme yapmazsa, masrafı sen karşılayıp faturayı sakla. Ardından icra takibi başlatabilir veya küçük idare mahkemesine başvuru yapabilirsin.

Püf Noktası: Sözleşmeye Dikkat

Kira sözleşmenizde kombi tamirinin kiracıya ait olduğu yazıyor olabilir mi? Yasal mevzuat, tarafların aksini kararlaştıramadığı konularda (konutun temel tesisatları) ev sahibinin yükümlülüğünü korur. Yani sözleşmede “kombi tamiri kiracıya aittir” yazsa bile, bu maddenin hukuki geçerliliği tartışmalı ve genellikle hâkimler kiracı lehine karar verir. Çünkü konutun yaşanabilir olması temel haktır.

Kısacası, moralini bozma. Kış günü mağduriyetini gidermek için ev sahibine net bir şekilde yasal dayanağı hatırlat. Gerekirse baro bünyesindeki kira hukuku komisyonlarından ücretsiz danışmanlık alabilirsin. Haklısın, bu masraf senin değil.