Preklampsi, 20. gebelik haftasından sonra ortaya çıkan, yüksek tansiyon (hipertansiyon) ve genellikle idrarda protein (proteinüri) ile kendini gösteren, anne ve bebek için ciddi riskler taşıyan bir gebelik komplikasyonudur. Sadece tansiyon yüksekliği ile karıştırılmamalıdır; bu durum, vücudun genel bir inflamatuar ve vasküler (damarsal) tepkisidir.
Preklampsi, plasentanın (bebeğin beslenmesini sağlayan organ) kan dolaşımını olumsuz etkiler. Bu durum, bebeğin oksijen ve besin alımını kısıtlayarak gelişme geriliğine veya erken doğuma yol açabilir. Anneye gelince, tedavi edilmezse eclampsia (nöbetler), karaciğer veya böbrek yetmezliği, HELLP sendromu (hemoliz, yüksek karaciğer enzimleri, düşük trombosit) gibi hayati tehlike arz eden tablolara dönüşebilir.
Klasik belirtiler herkesin aklında olanlardır, ancak püf noktaları şunlardır:
Birçok kadın, tansiyonunun normal olduğu sürece rahat olur. Ancak preklampsi bazen tansiyon yükselmeden önce karaciğer enzimleri veya trombosit sayısında bozulma ile kendini gösterebilir. Bu yüzden düzenli kan testleri (LFT, CBC) ve idrar tahlilleri, tansiyon ölçümü kadar kritiktir.
Eğer yukarıdaki belirtilerden herhangi birini fark edersen, vakit kaybetmeden acile başvur veya doktorunu ara. Preklampsinin kesin tedavisi doğumdur. Doktorun, bebeğin haftasına ve durumuna göre erken doğum planlayabilir veya hastanede izlemeye alabilir.
Evde tansiyon ölçümü yapacaksan, her gün aynı saatte, dinlenmiş halde, doğru boyda manşon kullanarak ölç. Değerlerin 140/90 üzerine çıkarsa veya 130/80 üzeri sürekli seyrederse mutlaka bildir. Unutma, erken teşhis hem senin hem de bebeğin hayatını kurtarır.
Preklampsi, hamileliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkan, anne ve bebek için ciddi riskler taşıyan bir komplikasyondur. Bir kadın olarak, hamilelik sürecinin ne kadar hassas olduğunu çok iyi bilirim; bu yüzden bu konuyu hafife almamak gerekir. Aslında bu durum, yüksek tansiyon (hipertansiyon) ve idrar proteinlerinde artış (proteinüri) ile kendini gösterir. Sadece tansiyonun yükselmesi yetmez; organ fonksiyonlarında bozulma riski de taşır.
Çoğu anne adayı bu belirtileri geç fark eder. Dikkat etmeniz gereken en önemli işaretler şunlardır:
Benim tecrübeme göre, hamilelikte "normal" kabul edilen hafif rahatsızlıkların bile arkasında ciddi bir sorun saklanabilir. Bu yüzden düzenli kontrol şart.
Preklampsi tedavi edilmezse eklampsiye (kramp ve bayılma ile seyreden) veya HELLP sendromuna (karaciğer ve kan pıhtılaşma bozukluğu) dönüşebilir. Bu durumlar hem anne hem de bebek için hayati tehlike oluşturabilir. Bebek açısından ise büyüme geriliği (IUGR) veya erken doğum riski artar.
Eğer yukarıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden doktorunuzu arayın. Tansiyonunuzu düzenli ölçün ve idrar tahlillerinizi ihmal etmeyin. Tuz tüketimini azaltmak ve dinlenmek destekleyici olabilir, ancak asıl tedavi doktorunuzun belirleyeceği ilaç ve takip planıdır.
Unutmayın, hamilelik sadece bir dönem değil, bir sürecin başlangıcıdır. Bilgi güçtür; erken fark edilen preklampsi, çoğu zaman doğru takip ve müdahale ile kontrol altına alınabilir. Kendinize ve bebeğinize iyi bakın, çünkü sağlık her şeyin önündedir.