Ev sahibimle 5 yılımız doldu ve kiramı iki katına çıkarmak istiyor, yoksa evi boşaltmamı talep ediyor. TÜFE oranının çok üzerinde bir artış bu. Hukuki olarak ne kadar zam yapabilir ve tahliye davası açarsa benim ne gibi haklarım olur?
Öncelikle panik yapmana gerek yok; %100’lük bir zam talebi, mevcut piyasa koşullarında ve yasal düzenlemelerde kesinlikle haksız ve geçersiz bir talep. Türkiye’de kira artış oranları, sözleşme süresinin dolmasıyla otomatik olarak belirlenmez; her yıl 12 aylık TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ortalamasını aşamayacak şekilde yasal bir üst sınıra tabidir. Ev sahibinin %100 gibi bir oran dayatması, bu yasal sınırı açıktan ihlal etmek demektir.
Yapabileceğin en doğru işlem, artış oranını TÜİK tarafından açıklanan son 12 aylık TÜFE ortalamasına göre hesaplamaktır. Örneğin, bu oran son dönemde %50-60 bandında seyrediyorsa, ev sahibin ancak bu oranda zam yapabilir. %100 talebi için hukuki bir dayanak yoktur. Bu durumu yazılı olarak, ancak iyi niyetle ve saygılı bir dille bildirmelisin. "Yasal üst sınırın üzerinde zam kabul edemiyorum, mevcut oranı teklif ediyorum" şeklinde net bir tutum sergilemek, olası bir dava sürecinde lehine delil niteliği taşır.
Ev sahibinin "zamı kabul etmezsen çık" demesi, tek başına geçerli bir tahliye sebebi değildir. Kiracı olarak en büyük güvencen konut edindirme veya ihtiyaç iddiasıdır:
Bir avukata danışmadan önce, TÜFE oranını hesapla ve bu oran üzerinden yeni kira teklifini yazılı (e-posta veya iadeli taahhütlü mektup) olarak ilet. Ev sahibin ısrar ederse ve dava açarsa, mahkeme sürecinde 7341 sayılı Kira Hukuku Değişikliği Kanunu kapsamındaki korumalardan yararlanacaksın. Unutma, kiracı hakları son yıllarda güçlendi; ev sahibinin keyfi olarak seni evden atma şansı neredeyse sıfırdır. Sakin ol, hukuki süreci bekle ve belgelerini (ödeme dekontları, mesajlar) eksiksiz tut.