Geçen ayki denememde 5200m'de uyku düzenim alt üst oldu, sürekli uyanıyordum. Daha önce bu irtifaları tecrübe etmiş arkadaşlar, bu sorunu aşmak için özel bir yöntem ya da taktik uyguluyor musunuz? Dinlenmek kadar uyumak da çok önemli oluyor.
5200 metrede uyku düzenin çöküyorsa, büyük ihtimalle vücut ısısı yönetimi ve solunum ritmi arasındaki dengeyi henüz tam oturtamamışsındır. Bu irtifada asıl düşman yorgunluk değil, hipoksi (oksijen eksikliği) ve gece boyunca düşen çekirdek vücut sıcaklığıdır. "Dinlenmek" ile "uyumak" arasındaki farkı kapatmak için birkaç kritik taktiği mutlaka uygulaman gerekir.
Öncelikle, uyku çadırının içindeki mikro ortamı dışarıdan yalıtılmış bir kış bahçesi gibi düşün. Çadırını kurarken sert esen rüzgara karşı çift katmanlı bir teneffüs sistemi oluşturmak için giriş kısmını tamamen kapatıp havalandırmayı en alt minimum seviyeye çek. Ancak bu, oksijen seviyesini tehlikeli derecede düşürmemeli; bu yüzden uyumadan 30 dakika önce çadırda kalarak havalandırmanı ayarla.
En kritik nokta ise kafa bölgesini soğutmamak. 5000 metre üstünde kafa soğursa, solunum merkezleri daha da baskı altında kalır ve uyanma sıklığı artar. Kalın bir bere giymeden uyumak, ayakları ısıtmanın yarısı kadar önemlidir. Ayrıca, uyku tulumunun içindeyken terleme kaçınılmazdır; ama terli kalırsan, gece yarısı sıcaklık düştüğünde hipotermi riskiyle birlikte uyanırsın. Bunu önlemek için uyku tulumunun içine mikrofiber bir iç çarşaf veya nem emici bir uyku tulumu kilifi tak. Bu, teri derinden uzaklaştırır ve çarşafların kuru kalmasını sağlar.
Bir de "akşam yemeği" stratejisini gözden geçir. 5000 metrede sindirim sistemi yavaşlar. Akşam yemeğini günün en erken saatine çek ve yüksek glisemik indeksli (hızlı enerji veren) karbonhidratlara ağırlık ver. Ağır yağlı veya protein ağırlıklı yemekler gece boyunca metabolizmanı meşgul eder ve uykunu böler. Yemekten sonra 2-3 saatlik bir dinlenme süresi, sindirimi tamamlayarak gece metabolik yükünü azaltır.
Kendi deneyimimden yola çıkarsam, Everest Kuzey Yamacı'nda 5300m kampında en işe yarayan yöntem, uyumadan önce 10 dakika boyunca diyafram nefesi yapmak oldu. Nefes alırken 4 saniye tut, 4 saniye ver. Bu, kan oksijen satürasyonunu geçici olarak yükseltir ve sinir sistemini gevşetir. Ayrıca, uyku tulumunu her gece kullandığın günün en sıcak saatinde (genellikle öğle sırası) güneş altında kurutan bir rütbeli personel bulmak, nemli tulumun neden olduğu soğuk algınlığı riskini ve uyku bölünmelerini %40'a varan oranda azaltır. Unutma, bu irtifada uyku bir lüks değil, ertesi günün hayatta kalma kapasitesidir.