Median sinir sıkışması, kolun iç yüzeyinden elin avuç içine kadar uzanan ve özellikle başparmak, işaret parmağı ile ortadan kırılan orta parmağın his ve hareketinden sorumlu olan sinirin, yolundaki dar bölgelerde (kanal veya tünellerde) basıya uğraması sonucu gelişen bir periferik sinir hastalığıdır. Bu durumun en bilinen ve yaygın formu Karpal Tünel Sendromu'dur, ancak median sinir kolun üst kısımlarında (goblet tüneli) veya elin avuç içi tabanında (Ganglion kisti basısı) da sıkışabilir.
Sıkışmanın şiddetine ve yerleşim yerine göre şikâyetler değişir. En tipik semptom, gece uyanan ellerde uyuşma ve karıncalanmadır. Sabahları eliniz kıstığınızda ağrı hissedebilir, nesneleri tutma gücünüz azalır. İleri vakalarda, sinirin motor lifleri de etkilendiği için başparmağın tabanındaki kaslarda (tenar eminens) atrofisi (kayıp) ve parmaklarda ince motor becerilerin (düğme ilikleme, kalem tutma) bozulmasına yol açaçır.
Halk arasında "el ağrısı" genelde romatizma sanılır, oysa median sinir sıkışması mekanik bir bası problemidir. Tanıda sadece EMG (elektromiyografi) na güvenmek yanıltıcı olabilir; erken dönemde EMG normal çıkabilir. Bu nedenle fizik muayenede Tinel testi (sinir üzerinde hafifçe vuruşla elektrik çarpması hissi) ve Phalen testi (ellerin 60 saniye bükülerek tutulmasıyla uyuşmanın artması) kritik değer taşır.
Eğer bu şikâyetleriniz varsa, ilk adım basit bir gece ateli (splint) kullanmaktır. Özellikle bileği nötr pozisyonda (ne çok bükülü ne de gerili) tutan, sert destekli bir ateli, sıkışmayı azaltarak sinirin ödeminin inmesini sağlar. Ben klinikte gördüğüm birçok hastada, günlük bilek fleksiyonunu (bükülmesini) azaltan ergonomik düzenlemelerle ve bu basit ateli tedavisiyle 2-3 hafta içinde belirgin rahatlama sağladım. Ancak 6 hafta içinde düzelme görülmüyorsa veya kas erimesi başladıysa, cerrahi müdahale (karpal tünel açılması) kaçınılmaz hale gelebilir; bu aşamaya gelmeden uzman cerrahi değerlendirmesi şarttır.