Nar, sadece rengiyle değil, lezzet profili, olgunlaşma dönemi ve kullanım alanıyla da birbirinden ayrışan birçok çeşide sahip. Piyasada sıkça karşılaştığın veya bahçende yetiştirmeyi planladığın başlıca türleri ve aralarındaki temel farkları şöyle özetleyebilirim:
Bu, sofralık tüketim için en yaygın ve en sevilen çeşittir. Meyvesi genellikle kırmızımsı-pembe tonlarda olur. En belirgin özelliği, tanelerinin (arillerin) tatlı ve sulu olmasıdır. Çekirdekleri yumuşak olduğu için çiğnenmeden yutulabilir. Eğer narı sıkmadan, tanelerini kaşıkla yiyorsan veya suyunu doğrudan içiyorsan, mutlaka şeker narını tercih etmelisin. Gaziantep ve Hatay bölgelerinde yetiştirilen narlar bu türe örnektir.
Adından da anlaşılacağı gibi, tadı acımsı-tatlıdır. Meyvesi daha çok turuncu-kahverengi tonlarda görünür. Şeker narına kıyasla asiditesi daha yüksektir. Çiğ tüketimi az tercih edilir; ancak narenciye kokteylleri, çaylar, şaraplar ve özellikle muhallebi veya dondurma gibi tatlılarda hem renk hem de ferahlatıcı acılık vermesi için idealdir. Kıbrıs ve Akdeniz bölgesinde sıkça görülür.
Türkiye’de coğrafi işaretli veya yöresel isimlerle anılan alt türler de vardır:
Antep Narı: Şeker narı ailesindendir, tatlıdır ve kabuğu ince olur.
Karaman Narı: Daha iri, kabuğu kalın ve lezzeti yoğun olan, uzun süre dayanıklı bir çeşittir.
* Uzun Çekirdekli Nar: Çekirdekleri serttir. Bu yüzden meyve suyu sıkımında verimi düşürür, ancak yaprakları ve kabuğu geleneksel tıpta ve boyacılıkta (nar kabuğu boyası) daha fazla değer taşır.
Nar seçerken sadece çeşidine değil, olgunluk işaretlerine de bakmalısın. Olgun bir nar; ağır hissini verir, kabuğu parlak ve sıkıdır. Kabuğunun üzerindeki parlak kaybolmuşsa veya eline bastırdığında hafif bir esneklik (spongy feel) hissediyorsan, meyve henüz tam olarak olgunlaşmamış olabilir.
Pratik bir öneri: Eğer evde nar suyu sıkacaksan, suyunun tazeliğini ve verimini artırmak için şeker narı kullanmalısın. Ancak nar suyunu bitter turp narıyla karıştırırsan, ortaya çıkan içecek hem daha renkli hem de daha kompleks, damakta uzun süre kalan bir tat profiline sahip olur. Bu kombinasyonu özellikle yaz aylarında soğuk servis edilen limonatalarda denemeni tavsiye ederim.