Question

Tansiyon çeşitleri nelerdir ?

Answer 1

Tansiyon çeşitleri temel olarak kan basıncının normal değerlerin altında veya üstünde olması durumuna göre sınıflandırılır. Normal tansiyon değerleri genel kabul görmüş olarak 120/80 mmHg'nin altıdır. Bu ideal aralığın dışına çıktığında ise iki ana başlık altında inceleriz: yüksek tansiyon (hipertansiyon) ve düşük tansiyon (hipotansiyon).

Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon)

Senin de bildiğin gibi, yüksek tansiyon, kalbin kanı atardamarlara pompalarken damar duvarlarında yarattığı basıncın sürekli olarak normalden yüksek olması durumudur. Bu sinsi bir düşmandır çünkü çoğu zaman belirti vermez.

Primer (Esansiyel) Hipertansiyon

Vakaların %90-95'ini oluşturan bu tipte, yüksek tansiyonun doğrudan saptanabilir bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, yaşlanma, obezite, hareketsiz yaşam, aşırı tuz tüketimi, sigara ve alkol gibi faktörler riskini artırır. Burada asıl püf nokta, senin yaşam tarzının ve genetik mirasın arasındaki karmaşık etkileşimdir. Çoğu zaman hayat boyu süren bir yönetim gerektirir.

Sekonder Hipertansiyon

Bu tip, altta yatan başka bir sağlık sorunundan kaynaklanır. Örneğin, böbrek hastalıkları, böbreküstü bezi tümörleri (feokromositoma), tiroid problemleri, uyku apnesi, bazı ilaçların yan etkileri veya aort koarktasyonu gibi durumlar tansiyonunu yükseltebilir. Burada kritik olan, senin için bu altta yatan nedeni bulup tedavi etmektir. Sebep ortadan kalktığında tansiyonun da normale dönebilir.

Yüksek tansiyonun senin için anlamı, tedavi edilmediğinde kalp krizi, felç, böbrek yetmezliği ve görme kaybı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmesidir. Bu yüzden düzenli takip ve doktor kontrolü şart.

Düşük Tansiyon (Hipotansiyon)

Düşük tansiyon ise kan basıncının normal değerlerin altına düşmesi durumudur. Genellikle 90/60 mmHg'nin altında olması düşük tansiyon olarak kabul edilir. Ancak burada önemli olan senin normal tansiyon değerin ve semptomların olup olmamasıdır. Bazı insanlar için bu değerler normal olabilirken, bazıları için baş dönmesi, bayılma gibi belirtilere neden olabilir.

Ortostatik (Postüral) Hipotansiyon

Bu en sık karşılaştığımız türdür. Otururken veya yatarken aniden ayağa kalktığında tansiyonunun düşmesiyle ortaya çıkar. Beynine giden kan akışı kısa süreli azalır ve bu da baş dönmesi, göz kararması hissetmene neden olabilir. Vücudun pozisyon değişikliğine adaptasyon mekanizmalarının yavaş çalışmasından kaynaklanır. Benim tecrübelerime göre, özellikle sabahları yataktan kalkarken ani hareketlerden kaçınman ve biraz beklemen bu durumu büyük ölçüde hafifletebilir.

Postprandiyal Hipotansiyon

Yemek yedikten sonra, özellikle karbonhidrat açısından zengin ve büyük öğünlerden sonra tansiyonunun düşmesidir. Vücudun sindirim sistemine giden kan akışını artırmasıyla diğer bölgelerdeki kan basıncı geçici olarak düşebilir. Küçük ve sık öğünler tüketmek, yemek sonrası dinlenmek bu durumu senin için yönetebilir.

Nörokardiyojenik (Vazovagal) Senkop

Bazı tetikleyiciler (şiddetli ağrı, uzun süre ayakta kalma, kan görme gibi duygusal stresler) nedeniyle tansiyonunun aniden düşüp kalbinin yavaşlaması ve senin bayılmana neden olmasıdır. Bu durum genellikle iyi huyludur ama tekrarlıyorsa araştırılmalıdır.

Senin tansiyonun kaç olursa olsun, evde düzenli tansiyon ölçümü yapmak ve değerlerini takip etmek sana ve doktoruna çok değerli bilgiler sunacaktır. Özellikle semptom yaşıyorsan veya risk faktörlerin varsa, profesyonel bir değerlendirme almaktan çekinme.