Romantizm akımı, edebiyatın neredeyse tüm türlerinde derin izler bıraksada, en güçlü ve belirleyici yayılımını kesinlikle şiir ve romanda gerçekleştirmiştir. Ancak sorunun kökenine inildiğinde, bu akımın ruhunu en saf haliyle yansıtan ve dönemsel olarak en çok öne çıkan türün şiir olduğu görülmektedir.
Romantizmin temel taşları olan bireysellik, hayal gücü, doğa sevgisi, içsel duyguların coşkulu ifadesi ve geçmişe özlem, şiirin yapısal özellikleriyle birebir örtüşür. Akımın öncülerinden Lord Byron, Percy Bysshe Shelley ve John Keats gibi isimler, şiiri arac olarak kullanarak toplumsal kalıpların dışına çıkmış, ironi ve romantik melankoliyi birleştirmişlerdir. Türkiye'de ise bu durum Tanzimat Devri ile birlikte açıkça görülür; Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi isimlerin şiirlerinde vatan sevgisi, hürriyet coşkusu ve bireysel acılar, nesirde olduğu kadar şiirde de zirve yapmıştır.
Şiirden sonra ikinci en yaygın tür roman olmuştur. Romantizm, realizmin kuralları henüz tam oturmadan önce, okuyucuyu bilgiyle değil duygusal bir şokla sarsmayı hedeflemiştir. Victor Hugo'nun Notre-Dame de Paris eseri veya Stendhal'ın Kırmızı ile Siyah adlı yapıtı, bu dönemin roman tekniğini nasıl dönüştürdüğünü kanıtlar. Karakterler mükemmel değil, kusurlu, tutkulu ve çelişkili kurgulanır; olay örgüsü mantıksal bir ilerleme yerine, duygusal bir patlama ekseninde şekillenir.
Eğer bir sınav sorusu veya akademik inceleme üzerinde çalışıyorsan, "Romantizm hangi türde yaygınlaşmıştır?" sorusuna verilecek en doğru teknik cevap şiirdir. Çünkü akımın felsefi ve estetik manifestoları (örneğin The Preface to Lyrical Ballads) şiir üzerine kuruludur. Ancak genel edebi etki açısından değerlendirildiğinde, şiir ve romanın ikili bir liderlik ettiği, tiyatronun ise bu iki türün gölgesinde kaldığı unutulmamalıdır. Kendi okuma deneyiminde, bir romantik şiiri okuduğunda hissettiğin o "dünyanın ağırlığından kurtulma" hissi ile bir romantik romandaki "tutku ve acı" dramını karşılaştır; aradaki fark, türlerin akımı nasıl farklı araçlarla işlediğini netleştirecektir.