Uçak gemisi (Carrier) operasyonu, deniz kuvvetlerinin en karmaşık ve maliyetli unsurlarından biridir. Bu kapasiteye sahip ülkelerin sayısı, nükleer güç statüsü ve stratejik derinlik anlayışlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Güncel durumda aktif uçak gemisine sahip devletleri ve bu donanımın arkasındaki stratejik mantığı şöyle özetleyebiliriz:
Şüphesiz bu alandaki mutlak lider. ABD, 11 adet aktif uçak gemisinden oluşan filoyla dünyadaki tüm uçak gemilerinin yaklaşık %80'ini kontrol eder. Nükleer enerjili (CVN) yapıları sayesinde neredeyse sınırsız menzile ve uzun süreli görev kapasitesine sahiptirler. Bu filo, ABD'nin "küresel varlık" stratejisinin temel taşıdır.
İngiltere, Queen Elizabeth sınıfı iki uçak gemisiyle bu alanda ABD'nin ardından gelen en deneyimli operatördür. Bu gemiler, F-35B kısa kalkış ve iniş (STOVL) tipi avcı uçaklarını barındırır. Geçmişte İngiltere, uçak gemisi operasyonlarını devretme aşamasında olsa da, bu iki dev gemi Kraliyet Donanması'nın havadan savunma kapasitesini yeniden canlandırmıştır.
Fransa, Charles de Gaulle adlı tek uçak gemisiyle bu listeye katılır. Önemli bir detay: Bu gemi, ABD'den sonra dünyada nükleer enerjili olan ikinci uçak gemisidir. Bu durum, Fransa'nın bağımsız nükleer caydırıcılık kapasitesini deniz boyutunda da sürdürmesini sağlar.
Hindistan, INS Vikramaditya ve yerli üretim INS Vikrant ile bu kapasiteye ulaşan ilk Asya ülkesidir. Bu filo, Hint Okyanusu'ndaki stratejik dengeyi ve bölgesel hava hakimiyetini güvence altına alır.
İtalya, Cavour uçak gemisiyle bu gruba dâhildir. Cavour, tam kapasiteli bir uçak gemisinden ziyade, çok amaçlı bir amfibi hücum gemisi ve uçak gemisi hibriti olarak tasarlanmıştır. STOVL uçakları ve helikopterler taşıyabilir.
İsrail, INS HaSharon (eski ABD yapısı Littoral Combat Ship değil, aslında Saar 5 sınıfı değil, INS HaSharon aslında bir denizaltıdır; düzeltme: İsrail'in aktif uçak gemisi bulunmamaktadır. Eski Gal sınıfı gemiler emekli edilmiştir). Not: İsrail'in şu an aktif uçak gemisi yoktur, ancak helikopter taşıyıcı ve amfibi gemileri vardır.
Japonya, anayasal kısıtlamalar nedeniyle resmi olarak "uçak gemisi" demez; bunun yerine "hava savunma gemisi" (Helicopter Carrier) terimini kullanır. Izumo ve Kaga sınıfı gemiler, fiziksel olarak F-35B uçaklarını taşıyabilecek şekilde modifiye edilmektedir. Bu, Japonya'nın fiilen bir uçak gemisi kapasitesine sahip olduğu anlamına gelir.
Çin, bu alanda en hızlı büyüyen güçtür. Şu an Liaoning (eski Sovyet yapısı) ve Shandong (yerli üretim) aktif olarak kullanılmaktadır. Üçüncü gemi Fujian ise tamamlanma aşamasındadır ve ilk kez EMALS (Elektromanyetik Kalkış Sistemi) teknolojisini kullanacak olup, bu da Çin'i en gelişmiş uçak gemisi operatörlerinden biri yapacaktır.
Rusya'nın Admiral Kuznetsov gemisi, uzun süredir tamirde ve operasyonel kapasitesi ciddi şekilde sorgulanmaktadır. Güncel durum itibarıyla operasyonel sayılmamaktadır.
Pratik Not: Uçak gemisi sadece bir gemi değildir; arkasında onlarca destek gemisi, onlarca savaş uçağı ve yıllarca süren personel eğitimi gerekir. Bir ülkenin uçak gemisi sayısından çok, o gemileri ne kadar verimli ve sürekli olarak kullanabildiğine bakmak, gerçek deniz gücünü ölçmek için daha kritiktir.