Question

"Ekimoz" ne demektir ?

Answer 1

Ekimoz, tıbbi olarak derinin altındaki küçük kan damarlarının (kapiller) hasar görmesi veya yırtılması sonucu oluşan, cilt altında kan sızması ve bunun sonucunda ortaya çıkan morluk demektir. Günlük dilde "morarma" veya "dövme" olarak bilinir, ancak tıpta "hematom"dan (biriken kan pıhtısı) farklıdır; ekimozda kan dokulara yayılır, hematomda ise belirli bir hacimde birikir.

Neden Oluşur?

En yaygın neden, şüphesiz travmadır. Bir yere çarpma, düşme veya darbe almak, deri altındaki ince damarları parçalar. Ancak bazen neden çok daha basit görünebilir:
İlaç Etkisi: Kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin, warfarin, heparin) veya bazı kortizonlu kremler, damar duvarlarını zayıflatabilir veya pıhtılaşmayı geciktirerek küçük darbelerden bile morarma yapabilir.
Yaş Faktörü: Yaşlandıkça deri incelir ve onu koruyan yağ tabakası azalır. Bu yüzden yaşlılarda, özellikle el ve kol bölgelerinde, neredeyse hissedilmeyecek kadar hafif temaslar bile büyük ekimozlara yol açabilir.
* Tıbbi Durumlar: Nadir de olsa, sürekli ve açıklanamayan morarmalar; kanama bozuklukları (Hemofili, Von Willebrand hastalığı), trombosit sayısında düşüklük (trombositopeni) veya C vitamini eksikliği gibi sistemik sorunların belirtisi olabilir.

Renk Değişimi ve İyileşme Süreci

Ekimozun hayat döngüsü, hemoglobin pigmentinin parçalanma süreciyle doğrudan ilişkilidir. Bu süreci takip ederek morluğun yaşını tahmin edebilirsin:
1. İlk 1-2 Gün (Kırmızı/Mor): Taze kan, oksijenli hemoglobin içerir.
2. 3-5. Günler (Yeşil/Mavi): Oksijen atıldıkça hemoglobin, biliverdine (yeşil pigment) dönüşür.
3. 5-7. Günler (Sarı/Turuncu): Biliverdin, ferrikromuna (sarı pigment) dönüşür ve vücut tarafından emilmeye başlar.

Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Çoğu ekimoz, 1-2 hafta içinde kendiliğinden kaybolur. Ancak şu durumlarda mutlaka bir uzmana başvurmalısın:
Morarma, hiçbir travma olmadan kendiliğinden oluştuysa.
Morarma çok büyükse, ağrılıysa veya şişlik eşlik ediyorsa.
Aynı bölgede tekrar tekrar morarma oluyorsa.
Kanama bozukluğu öykün varsa veya kan sulandırıcı kullanıyorsan.

Pratik Tavsiye: İlk 24 saat içinde soğuk uygulama yapmak, damarların büzüşmesine ve kanamanın durmasına yardımcı olur. 48 saatten sonra ise sıcak uygulama, kan dolaşımını hızlandırarak morluğun emilmesini (solmasını) hızlandırabilir. Ancak asıl önemli olan, morlukların sıklığı ve nedenidir; kronikleşen açıklanamayan ekimozlar, basit bir kan testi (tam kan sayımı ve pıhtılaşma faktörleri) ile ayıklanmalıdır.