Fikirlerin serbest, bilginin sınırsız olduğu yer
Evet, Türkiye'de bir süper kahramanın adını taşıyan bir şehir var: Batman. Ancak bu isim benzerliği, süper kahramanla doğrudan bir bağlantıdan ziyade, zamanlamanın ilginç bir tesadüfüdür. Aslında şehrin adı, DC Comics'in Batman karakterinden çok daha eskilere dayanır.
Şehir, Güneydoğu Anadolu Bölgemizde yer alır ve özellikle petrol yatakları ile tanınır. Adını, içinden geçen ve bölgenin coğrafyasında önemli bir yere sahip olan Batman Çayı'ndan alır. Çayın ve dolayısıyla şehrin adının kökeni hakkında birkaç teori mevcut. Bir teoriye göre, isim bölgede sıkça kullanılan ve eski bir Osmanlı ağırlık birimi olan 'batman'dan geliyor olabilir. Bu ölçü birimi, farklı bölgelerde farklı ağırlıkları ifade etmekle birlikte, genelde 6-8 okka civarında (yaklaşık 8-10 kg) bir kütleyi temsil ederdi. Bazı araştırmacılar ise, Kürtçedeki 'batê' (vadi) veya bölgenin doğal yapısıyla ilgili başka yerel kelimelerden türediğini öne sürer. Kesin olan şu ki, şehrin ve çayın adı, çizgi roman kahramanı ortaya çıkmadan yüzlerce yıl önce de bölgede mevcuttu.
Bu ilginç isim benzerliği, şehri zaman zaman uluslararası medyanın ve çizgi roman hayranlarının ilgi odağı haline getirmiştir. Hatta 2008 yılında dönemin Batman Belediye Başkanı Hüseyin Kalkan, Warner Bros. şirketine karşı bir telif hakkı davası açma girişiminde bulunmuştu. Başkan, Batman şehrinin adının izinsiz kullanıldığını, şehrin imajının kahramanla ilişkilendirilerek olumsuz etkilendiğini ve hatta şehirde işlenen bazı suçların bu durumla bağlantılı olduğunu iddia etmişti. Ancak bu dava, şehrin adının karakterin yaratılışından çok daha eski olması nedeniyle doğal olarak sonuçsuz kaldı. Benim tecrübelerime göre, bu tür kültürel kesişimler genellikle yasal değil, daha çok merak ve espri konusu olmaya devam eder.
Dolayısıyla, Batman şehrimiz adını bir süper kahramandan almıyor; aksine, süper kahramanla sadece eşzamanlı bir isim benzerliği taşıyor. Bu durum, şehrin kendi tarihi ve kültürel derinliğiyle, popüler kültürün global bir figürü arasında benzersiz bir köprü kuruyor ve özellikle çizgi roman hayranları için hem şaşırtıcı hem de keyifli bir anekdot olmaya devam ediyor. Halk arasında da bu isim benzerliği genellikle bir tebessüm ve nadiren de olsa uluslararası ilgi çekme aracı olarak görülür.