Fındık ağacı, özellikle Karadeniz iklimine has bir bitki olduğu için "nem" ve "serinlik" ihtiyacını göz ardı etmeden yetiştirmeniz gerekiyor. Ancak sırf yağışlı diye her yere dikip beklemeyin; fındık, toprağı ve iklimi seçicidir. Yanlış arazi seçimi, verimden çok daha fazla hastalık ve hasar demektir. İşte dikkate almanız gereken temel şartlar:
Fındık ağacı, ilkbahar donlarına karşı oldukça hassastır. Çiçeklenme döneminde (genellikle Mart-Nisan ayları) -2°C ile -4°C arasındaki sıcaklıklar tomurcuklara ciddi zarar verir, hatta kayıp yaratabilir. Bu yüzden yüksek rakımlı, soğuk hava çukurlarında (soğuk havanın biriktiği yerler) fındık bahçesi kurmaktan kaçının. Ağaç, yılda ortalama 1500-2000 mm yağış ister. Yağış rejiminin düzensiz olduğu, kurak geçen yaz aylarında sulama imkânı olmayan bölgelerde ağaçlar zayıf kalır ve verim düşer.
Fındık için en ideal toprak, derin, tınlı ve iyi drene edilmiş topraklardır. Ağacın kökleri derine inebilmeli; bu da toprak derinliğinin en az 60-80 cm olmasını gerektirir.
Kireç oranı: Topraktaki kireç miktarı %3'ü geçmemelidir. Aşırı kireçli topraklarda ağaçlar "demir eksikliği" belirtileri gösterir (yapraklar sararır).
Drenaj: Fındık, kök çürüklüğüne (Phytophthora) çok yatkındır. Bu nedenle su birikintisi olan, ağır killi veya bataklık araziler kesinlikle elenmelidir. Ağaç, köklerinde oksijen dolaşımı ister; su tutan topraklarda kökler boğulur.
Arazi eğimi, drenaj için kritiktir. %2-5 eğimli araziler en ideali kabul edilir. Düz arazilerde su tahliyesi sorunlu olabilir; bu yüzden mutlaka tarla sulama kanalları ve drenaj hendekleri açılmalıdır. Yönelim olarak güney ve güneydoğu yamaçları, güneşi daha uzun süre aldığı için meyve olgunlaşması açısından avantajlıdır.
Benim sahada gördüğüm en büyük hata, "toprağa gübre at, gerisi hallolsun" mantığıdır. Önce toprak analizini mutlaka yaptırın. Kireçli topraklarda demir folik asit uygulaması, pH'ı düşük topraklarda ise kireçleme gerekebilir. Ayrıca, fındık bahçesi kurmadan önce arazinin geçmişini sorgulayın; eğer orada daha önce çay veya mısır yetiştirilmişse, toprak yapısının ne kadar sertleştiğini kontrol edin. Sert, taşlı ve derin olmayan topraklarda fındık ağacı 5-6. yılda verimini yarıya indirir ve budama maliyetiniz artar.
Sonuç olarak; fındık bir "sabır" bitkisidir. Doğru araziyi seçmek, ilk 5 yılın verimini belirler. Suyun birikmediğinden ve toprağın derin olduğundan emin olmadan fidan dikmeyin.