Pizza dünyası sandığından çok daha geniş ve her bir çeşidin kendine has bir karakteri var. Temelde bu çeşitlilik, hamurun yapısı, pişirme tekniği ve kullanılan malzemelerle şekilleniyor. İşte sana başlıca pizza çeşitleri ve onları özel kılan püf noktaları:
Klasik İtalyan Kökenliler
- Napoliten Pizza (Pizza Napoletana): Pizzanın atası kabul edilir. Çok yüksek ısıda (450-500°C) odun ateşinde, sadece 60-90 saniye gibi kısa bir sürede pişer. Hamuru incecik, ortası yumuşak ve hafif sulu, kenarları ise puf puf kabarık ve hafif yanık (leopar deseni) olur. San Marzano domatesi, manda mozzarellası (mozzarella di bufala) ve taze fesleğen olmazsa olmazıdır. Gerçek bir Napoliten, ustalık ve doğru fırın gerektirir.
- Roma Pizzası (Pizza Romana): Napoliten'e göre daha ince, çıtır ve düz bir kabuğa sahiptir. Genellikle elektrikli fırınlarda daha düşük sıcaklıklarda daha uzun süre pişirilir. Roma'nın bir diğer popüler çeşidi olan Pizza in Teglia ise dikdörtgen şeklinde, daha kalın, havadar ve süngerimsi bir hamura sahiptir; uzun fermentasyon süreci sayesinde oldukça hafiftir.
Amerika Kökenli Popüler Çeşitler
- New York Style Pizza: Büyük dilimler halinde satılır ve genellikle katlanarak yenir. Hamuru Napoliten'den biraz daha kalındır ama yine de incedir. Altı çıtır, kenarları ise çiğnenebilir ve daha yoğundur. New York'un musluk suyundaki minerallerin hamurun tadına etki ettiğine inanılır.
- Chicago Deep Dish Pizza: Adı üstünde "derin tava" pizzası. Bir turta gibi kalındır ve özel, derin tavalarda pişirilir. En alta peynir, sonra etli/sebzeli dolgu ve en üste domates sosu konur. Çok doyurucu ve zengin içeriklidir. Pizzadan çok bir güveci andırır.
- Detroit Style Pizza: Dikdörtgen, kalın ve tava pişimi bir pizzadır. Hamuru havadar, hafif çiğnenebilir ve tereyağlımsı bir dokuya sahiptir. En belirgin özelliği, kenarlarındaki tavaya yapışıp karamelize olan çıtır peynir kabuklarıdır. Genellikle domates sosu pişirme sonrası şeritler halinde eklenir.
- Sicilian Pizza: Kalın, dikdörtgen veya kare şeklinde, süngerimsi bir hamura sahiptir. Genellikle daha az sos ve peynirle yapılır, daha çok hamurun dokusu ve tadı ön plandadır.
Püf Noktaları ve Fark Yaratan Detaylar
Her pizza türünü birbirinden ayıran en kritik faktörler:
Hamurun Su Oranı (Hidrasyon): Bu, hamurun ne kadar yumuşak, çiğnenebilir veya çıtır olacağını belirler. Napoliten ve Detroit pizzalarında yüksek hidrasyon, Roma Tonda'da daha düşük olabilir.
Fermentasyon Süresi: Gerçek Napoliten veya Roma Teglia pizzaları 24-72 saat arası uzun soğuk fermentasyon süreçlerinden geçer. Bu, hem lezzeti derinleştirir hem de pizzayı daha kolay sindirilebilir yapar.
Fırın Tipi ve Sıcaklık: Odun fırını (Napoliten) ile elektrikli fırın (New York, Roma Tonda) veya tava pişimi (Deep Dish, Detroit) pizzanın dokusunu kökten değiştirir. Sıcaklık ve pişirme süresi her tür için özeldir.
Malzeme Kalitesi: Özellikle domates sosu ve peynirde kaliteden ödün vermemek, o pizzanın ruhunu yakalamak için şarttır. Manda mozzarellası ile az nemli mozzarella arasındaki fark, pizzanın sulu veya daha kuru olmasını doğrudan etkiler.
Kendi tecrübelerimden yola çıkarak şunu söyleyebilirim ki, ev fırınları genellikle Napoliten pizza için yeterli sıcaklığa ulaşamaz. Bu yüzden evde ideal bir Napoliten yapmak zorlaşır. Eğer evde yapacaksan, hamuru yüksek hidrasyonlu hazırlayıp, fırını alabildiğin en yüksek sıcaklığa getirip bir pizza taşı veya çeliği kullanmak, seni Napoliten'e en çok yaklaştıracak pratik çözüm olacaktır. Veya daha kolay kontrol edebileceğin Roma Tonda ya da New York stili bir pizza denemelisin.