Question

Şehit kime denilmektedir ?

Answer 1

Şehit, en temel tanımıyla, inancı, vatanı, milleti, namusu, malı veya kutsal saydığı değerleri uğruna canını feda eden, bu uğurda hayatını kaybeden kişiye denir. Bu, hem dini hem de milli ve toplumsal boyutta derin anlamlar taşıyan, yüce bir mertebedir.

Dini Perspektiften Şehitlik (İslam)

İslami anlayışta şehitlik, özellikle büyük bir mertebe olarak kabul edilir ve iki ana kategoriye ayrılır:

1. Hakiki Şehit (Şehid-i Kamil): Bu kategoriye girenler, Allah yolunda, vatan müdafaasında veya din ve namus uğruna düşmanla savaşırken cephede ölenlerdir. Bu şehitlerin, fıkıh kaidelerine göre yıkanmaları (gusül) gerekmez; kanlı elbiseleriyle defnedilirler. Kanları temiz sayılır. Toplumsal olarak en bilinen ve saygı duyulan şehitlik türü budur. Savaş meydanında vurulup düşen, bomba ile parçalanan askerlerimiz bu kategoriye girer.
2. Hükmi Şehit: Bunlar dünyevi olarak normal bir ölü gibi yıkanıp kefenlenen ancak ahiret sevabı açısından şehit mertebesine ulaşan kimselerdir. Örneğin;
   • Yangında, depremde, selde veya herhangi bir afet sonucu vefat edenler,
   • Vebadan, salgın hastalıktan ölenler (günümüzde Covid-19 gibi),
   • Boğularak ölenler,
   • Enkaz altında kalarak vefat edenler,
   • Doğum yaparken ölen kadınlar,
   • İlim öğrenirken veya insanlara hizmet ederken vefat edenler,
   • Malını, canını, namusunu savunurken haksız yere öldürülenler.
     Bu kişilere "hükmi şehit" denmesinin sebebi, dünyevi muamelelerinin (yıkanma, kefenlenme) normal bir cenaze gibi yapılması, ancak ahirette Allah katında şehitlik sevabına nail olmalarıdır.

Püf Noktası: Şehitliğin en önemli unsurlarından biri niyettir. Kişinin kalbindeki niyetin Allah rızası, vatan sevgisi ve milletine hizmet gayesi taşıması bu mertebeye ulaşmada belirleyicidir. Sadece bir ölüm şekli değil, aynı zamanda bir yaşam duruşu ve teslimiyetin sonucudur.

Milli ve Hukuki Perspektiften Şehitlik (Türkiye)

Türk hukukunda ve milli bilincimizde "şehit" kavramı, devlet ve millet uğruna yapılan fedakarlığı simgeler:

• Görev Başında Hayatını Kaybedenler: Özellikle askerler, polisler, jandarmalar ve diğer güvenlik güçleri; iç ve dış düşmanlarla (terör örgütleri, savaş) mücadele ederken veya görevlerini ifa ederken hayatlarını kaybettiklerinde şehit sayılırlar.
• Terör Saldırıları Kurbanları: Terör saldırıları sonucunda hayatını kaybeden sivil vatandaşlar da devletimiz tarafından şehit olarak kabul edilirler.
• Vatan ve Devlet Bütünlüğü: Bu bağlamda şehitlik, vatanın bölünmez bütünlüğü, milletin birliği ve devletin bekası için en yüce fedakarlığı gösteren kahramanlara verilen bir unvandır.

Bu kişiler ve aileleri, devlet tarafından özel bir statüye ve çeşitli haklara sahip olurlar. Şehit ailelerine tanınan imtiyazlar ve saygı, toplumun onlara duyduğu minnetin bir göstergesidir.

Özetle, şehitlik; canını kutsal saydığı değerler uğruna feda etme fedakarlığı, bu fedakarlığın ardındaki temiz niyet ve yüce gayedir. Sadece fiziksel bir ölüm değil, aynı zamanda manevi bir yükseliş ve ölümsüz bir onur halidir. Millet olarak birliğini, varlığını ve değerlerini korumak uğruna can verenlere duyduğumuz derin saygının ve minnetin bir ifadesidir.