Question

BM genel kurulunun görevleri nelerdir ?

Answer 1

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, Teşkilat'ın en kapsamlı ve temsili organı olarak, BM Şartı'nda belirtilen çok sayıda önemli görevi üstlenir. Bu görevler, BM'nin uluslararası barış ve güvenliği sağlama, uluslararası iş birliğini geliştirme ve insani sorunlara çözüm bulma hedeflerine ulaşmasında merkezi bir rol oynar.

İşte Genel Kurul'un temel görevleri:

1. Tartışma ve Tavsiye Yetkisi

Genel Kurul, BM Şartı kapsamına giren veya Şart'ta öngörülen herhangi bir organın yetki alanına giren tüm konuları tartışabilir ve bu konularda üye devletlere veya Güvenlik Konseyi'ne tavsiyelerde bulunabilir. Uluslararası barış ve güvenliğin korunması, silahlanma, silahsızlanma, uluslararası iş birliği, insan hakları ve kalkınma gibi geniş bir yelpazedeki konuları kapsar.

2. Barış ve Güvenlikle İlgili Kararlar

Uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik genel ilkeleri tartışır, bu alanda tavsiyelerde bulunur. Özellikle, Güvenlik Konseyi'nin veto nedeniyle felç kaldığı durumlarda, "Barış İçin Birleşme" (Uniting for Peace) kararı uyarınca barışın tehdit edildiği, bozulduğu veya bir saldırı eyleminin var olduğu durumlarda üyelerine kolektif önlemler almalarını tavsiye edebilir. Bu, Güvenlik Konseyi'nin yetkilerini kısıtlamadan, onun görevini devralmadan tamamlayıcı bir mekanizma görevi görür.

3. Bütçe Yetkisi

BM'nin mali omurgası Genel Kurul tarafından yönetilir. Teşkilat'ın bütçesini inceler, onaylar ve üye devletlerin katkı paylarını belirler. Bu, Genel Kurul'un bağlayıcı kararlar alabildiği en önemli alanlardan biridir. Birleşmiş Milletler'in tüm operasyonları, barış gücü misyonlarından kalkınma programlarına kadar her şey, Genel Kurul'un bütçe onayı ile finanse edilir.

4. Seçim ve Atama Yetkileri

Genel Kurul, BM sistemi içindeki diğer birçok önemli pozisyonun ve organın seçiminde aktif rol oynar:

• Güvenlik Konseyi'nin on daimi olmayan üyesini seçer.
• Ekonomik ve Sosyal Konsey'in (ECOSOC) 54 üyesini seçer.
• Uluslararası Adalet Divanı (UAD) yargıçlarını Güvenlik Konseyi ile birlikte seçer.
• Genel Sekreteri, Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi üzerine atar.
• Mütevelli Heyeti'nin üyelerini seçer (bu organın aktifliği günümüzde azalmıştır).

5. Diğer Organları Denetleme ve Raporları İnceleme

Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Uluslararası Adalet Divanı, Genel Sekreterlik ve diğer BM organlarından gelen yıllık raporları ve özel raporları inceler. Bu raporlar ışığında ilgili organlara tavsiyelerde bulunur, böylece BM'nin genel işleyişi üzerinde bir denetim mekanizması oluşturur.

6. Uluslararası Hukukun Gelişimi

Uluslararası hukukun aşamalı gelişimini ve kodifikasyonunu teşvik etmekle görevlidir. Bu kapsamda, uluslararası hukuk konularını tartışır, taslak antlaşmalar ve konvansiyonlar hazırlar, bunların üye devletler tarafından kabulünü teşvik eder. Uluslararası Hukuk Komisyonu gibi yardımcı organlar aracılığıyla bu görevi yerine getirir.

7. Şart Değişikliği

BM Şartı'nın değiştirilmesine ilişkin önerileri tartışır ve Güvenlik Konseyi'nin oylarıyla birlikte bu değişiklikleri kabul edebilir.

Uzman Püf Noktası

Genel Kurul kararlarının, bütçe ve bazı iç idari kararlar hariç, bağlayıcı değil, tavsiye niteliğinde olması en kritik özelliğidir. Bu durum, onu Güvenlik Konseyi'nden ayırır. Ancak bu "tavsiye" niteliği, kararların etkisiz olduğu anlamına gelmez. Benim tecrübelerime göre, Genel Kurul kararları, özellikle çok sayıda devletin oybirliği veya büyük çoğunlukla kabul ettiği durumlarda, uluslararası kamuoyunu yönlendirme, devletlerin dış politikaları üzerinde baskı oluşturma ve uluslararası hukukun gelişimine yön verme konusunda büyük bir ahlaki ve siyasi ağırlığa sahiptir. Örneğin, iklim değişikliği veya insan hakları ihlalleri gibi konularda alınan kararlar, doğrudan bir yaptırım gücü olmasa da, devletlerin uluslararası arenadaki itibarlarını etkiler ve uzun vadede politika değişikliklerini tetikleyebilir.