Dernek nasıl kurulur?

Question

Yeni bir sivil toplum kuruluşu kurmak isteyenler için yasal süreçler, gerekli evraklar ve adım adım izlenmesi gereken yollar merak edilmektedir. Bu süreçte hangi şartların yerine getirilmesi gerekir?

Answer 1

Yeni bir dernek kurmak istiyorsan, sürecin doğru adımlarla ve yasal mevzuata uygun şekilde ilerlemesi kritik. İşte sana adım adım, tecrübeyle sabitlenmiş bir yol haritası:

Öncelikle, bir dernek kurmak için en az yedi gerçek kişiye ihtiyacın var. Bu yedi kişi, derneğin kurucu üyeleri olacak ve kuruluş bildirimi ile tüzüğü imzalayacak.

Gerekli Evraklar ve Belgeler

Dernek kuruluşu için Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı Dernekler Yönetmeliği'ne uygun belgeleri hazırlaman gerekiyor:

1. Kuruluş Bildirimi (Ek-1): Bu belgeyi eksiksiz doldurup kurucu üyeler tarafından imzalaman şart. İçinde kurucuların adı soyadı, T.C. kimlik numarası, mesleği, ikamet adresi ve imzaları bulunur. Ayrıca geçici yönetim kurulu üyelerinin de belirlendiği bir bölümdür.
2. Dernek Tüzüğü: Bu, derneğinin anayasasıdır! Üç adet ve her sayfası kurucular tarafından imzalanmış olmalı. Tüzükte olmazsa olmaz maddeler şunlar:
   • Derneğin adı ve merkezi.
   • Amacı ve faaliyet alanları.
   • Üye olma ve üyelikten çıkma şartları.
   • Dernek organları (Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu) ve yetkileri.
   • Gelir kaynakları.
   • Defter ve kayıt usulü.
   • Tüzük değişikliği ve derneğin fesih şartları.
   • Fesih halinde mal varlığının tasfiyesi.
3. Kurucuların Nüfus Cüzdanı Fotokopileri: Her kurucu üyenin kimlik fotokopisini beyanları ile birlikte sunmalısın.
4. Kurucuların Adli Sicil Beyanları: Eskiden belge istenirdi, şimdi kuruluş bildiriminde yer alan beyan yeterli. Ancak yine de içtenlikle doğru beyanda bulunmalısın.
5. Dernek Merkez Adresini Gösterir Belge: Bu, kira sözleşmesi veya tapu fotokopisi olabilir. Adres beyanının doğru ve güncel olması önemlidir.

Kuruluş Süreci: Adım Adım

1. Kurucular Kurulu Toplantısı: İlk olarak en az 7 kurucu üye bir araya gelmeli. Bu toplantıda derneğin amacını, adını, merkezini belirleyip Dernek Tüzüğü'nü taslağını oluşturmalısın.
2. Geçici Yönetim Kurulu Oluşturma: Kuruluş Bildirimi'ni imzalayan kurucular arasından, derneğin tüzel kişilik kazanmasına kadar işlemleri yürütecek bir geçici yönetim kurulu seçilir. Bu kurul genellikle 5 asıl, 5 yedek üyeden oluşur ve başkan, sekreter, sayman gibi görevleri üstlenir.
3. Evrakların Hazırlanması: Yukarıda belirttiğim tüm evrakları eksiksiz ve hatasız bir şekilde hazırlamalısın. Özellikle tüzüğün, dernekler mevzuatına uygun olması büyük önem taşır. Tecrübeyle sabit bir püf nokta: Tüzük taslağını hazırlarken profesyonel bir destek almak veya Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü'nün örnek tüzüklerinden faydalanmak, ileride yaşanabilecek hukuki sorunların önüne geçer. Benim gördüğüm birçok dernek, tüzükteki eksiklikler yüzünden faaliyetlerinde veya organ seçimlerinde sıkıntı yaşamıştır.
4. Valiliğe Başvuru: Hazırladığın tüm evraklarla birlikte, derneğin merkezinin bulunduğu ildeki İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü'ne (eskiden Dernekler Müdürlüğü) bir dilekçe ekinde başvurmalısın. Evrakları teslim ettiğinde sana bir alındı belgesi verilir.
5. İnceleme Süreci: Müdürlük, evraklarını ve tüzüğünü incelemeye alır. Eğer evraklarda veya tüzükte bir eksiklik veya aykırılık bulunursa, bu durumu sana yazılı olarak bildirir ve eksiklikleri gidermen için 30 günlük süre tanır. Eğer 60 gün içinde olumsuz bir tebligat almazsan, derneğin tüzel kişilik kazanmış sayılır.
6. Defterlerin Tasdiki ve Diğer Yükümlülükler: Derneğin tüzel kişilik kazandıktan sonraki en önemli adım, yasal defterlerini (Karar Defteri, Üye Kayıt Defteri, Gelen-Giden Evrak Defteri, İşletme Hesabı Defteri veya Bilanço Defteri) notere veya ilgili müdürlüğe tasdik ettirmektir. Ayrıca derneğin adına bir banka hesabı açmalı ve potansiyel vergi yükümlülükleri için Vergi Dairesi'ne bilgi vermelisin.
7. İlk Olağan Genel Kurul Toplantısı: Derneğin tüzel kişilik kazandıktan sonraki altı ay içinde ilk olağan genel kurul toplantısını yapman gerekir. Bu toplantıda asıl yönetim ve denetim kurulları seçilir.

Bu süreci adım adım ve dikkatle takip ettiğinde, derneğini başarıyla kurabilir ve amaçlarına yönelik faaliyetlerine başlayabilirsin. Unutma, mevzuatı iyi okumak ve gerekirse hukuki danışmanlık almak sana çok zaman ve olası sorunları engeller.