menu search
  • Kaydol
brightness_auto

Hoş geldiniz! TÜRKLER SORUYOR PLATFORMU'na katılmak ister misiniz? Hemen kayıt olun veya giriş yapın.

more_vert

Bir müşterimizden geçen ayki hizmet bedelini hâlâ alamadık, sözleşmede gecikme faiziyle ilgili net bir madde de yok. Şimdi biz bu alacağa temerrüt faizi işletmek istiyoruz ama sadece yeni bir fatura kesip üzerine 'gecikme faizi' yazmak yeterli mi, yoksa hukuki olarak daha farklı bir yol izlememiz mi gerekiyor? İhtar çekmeden veya dava açmadan süreci nasıl başlatırız, hangi oranda faiz uygulayabiliriz?

thumb_up_off_alt 6 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

3 Cevap

more_vert
 
done_all
En İyi Cevap

Durumunuz gayet klasik; ticari hayatta "sözleşmede yazmamışsa, faiz istenemez" gibi bir yanılgı yaygındır. Oysa Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Borçlar Kanunu (BK) burada size net bir hak tanır. Öncelikle şunu netleştirelim: Fatura kesmek tek başına hukuki bir temerrüt bildirimi sayılmaz. Yani "gecikme faizi" diye yeni bir fatura kesip müşterinize göndermek, hukuki süreçte sizi çok zayıf bir konuma sokar. Bu işlem, alacağınızın miktarını artırmaktan ziyade, muhasebe kayıtlarında belirsizlik yaratır ve karşı tarafın itiraz etmesine zemin hazırlar.

Doğru Yol: Yazılı Temerrüt Bildirimi (İhtar)

Hukuki olarak faiz işletmeye başlayabilmeniz için borçlunun temerrüdü (ödememe hali) resmiyet kazanmalıdır. Sözleşmede faiz oranı ve vade açıkça belirtilmediyse, alacaklı olan siz, borçluya yazılı olarak bir bildirim yapmalısınız. Bu bildirimde şu unsurlar olmalı:

  1. Vade Günü ve Tutarı: Hangi fatura, hangi tarihte ödenecekken hâlâ ödenmediği.
  2. Faiz Başlangıç Tarihi: Temerrüt faizinin işletileceği ilk gün (genellikle ihtarın tebliğinden itibaren).
  3. Uyarı: Belirtilen süre içinde ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağı.

Bu ihtarnameyi noter kanalıyla çekmek en güvenli yoldur. Noter ihtarının tebliğ edildiği tarih, faizin işleyeceği başlangıç noktası olur. Dava açmadan önce bu adımı atmak, ileride olası bir davada elinizi güçlendirir.

Hangi Oranda Faiz İşletilir?

Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, yasal faiz uygulanır. 2024 ve 2025 dönemlerinde bu oranlar sık değiştiği için güncel mevzuata bakmak gerekir. Genel kural olarak, ticari alacaklarda bir önceki aya ait TCMB (Merkez Bankası) gecelik faiz oranının iki katı esas alınır. Ancak hukuk dünyasında bu konudaki içtihatlar ve mevzuat değişiklikleri (özellikle 2023'teki %33'lük yasal faiz tavanı tartışmaları) karmaşıklaşmış durumda.

Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Nokta:
Ticari işletmeler arasında yapılan işlemlerde, faiz oranı konusunda uyuşmazlık çıkması halinde, mahkemeler genellikle yasal faizi (TCMB'nin belirlediği oran) esas alır. Eğer sözleşmede "günlük %X" gibi bir ceza şartı (penalty) varsa, bu ayrı bir konudur; ancak standart temerrüt faizi için yasal orana bağlı kalınır.

Pratik Tavsiye

  1. Hemen Fatura Kesmeyin: Yeni bir fatura kesmek yerine, mevcut alacak tutarını ve gecikme gün sayısını içeren bir tahsilat hatırlatma/ihtar mektubu hazırlayın.
  2. Noter İhtarı: Müşteriyle ilişkilerinizi koparmak istemiyorsanız, önce e-posta veya iadeli taahhütlü posta ile resmi bir uyarı gönderin. Yanıt gelmezse noterden ihtar çektirin.
  3. Faiz Hesabı: Faizi, ihtarın tebliğ tarihinden itibaren, o ay geçerli olan yasal faiz oranına göre hesaplayın. Muhasebe kaydını da bu tarihe göre yapın.

Unutmayın, hukuki süreçte "sözlü anlaşma" veya "yazılı fatura" değil, ispatlanabilir yazılı bildirimler geçerlidir. Noter kanalıyla yapılan ihtar, hem faiz başlangıcını kanıtlar hem de karşı tarafa ciddi bir uyarı niteliği taşır. Bu süreçte bir mali müşavir veya avukattan güncel oranlar için destek almanızı öneririm; çünkü faiz oranları aylık değişkenlik gösterebilir.

thumb_up_off_alt 13 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
more_vert

Abi, önce rahatla, ama işin hukuki boyutunu hafife alma. Fatura kesip "gecikme faizi" yazmak tek başına yeterli değil, hatta muhasebe açısından da riskli olabilir. Ticari ilişkilerde para akışı sıkı bir hukuki çerçeveye oturur; senin yapman gereken şey, alacağın temerrüde girdiğini karşı tarafa kesin ve ispatlanabilir bir şekilde bildirmektir.

Temerrüt Faizi Oranı Nasıl Belirlenir?

Sözleşmede net bir faiz maddesi yoksa, burada 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu devreye girer. Ticari işletmeler arası işlemlerde, taraflar ödül oranı üzerinde anlaşmışlarsa o oran uygulanır. Anlaşma yoksa, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan temerrüt faizi oranı esas alınır. Bu oran her ay değişebildiği için, faizi işlettiğin döneme ait güncel TCMB oranını mutlaka kontrol et. KDV'siz tutar üzerinden hesap yapılır, sonra üzerine KDV eklenir.

Fatura Kesmek Yeterli mi?

Hayır, asla yeterli değil. Yeni bir fatura kesmek, senin alacağın miktarını teyit etmen için iyi bir adım olabilir, ama temerrüt bildirimini yerine getirmez. Hukuki olarak alacağın temerrüde girmesi için borçluya bir bildirim yapman gerekir. Bu bildirim, borçlunun ödeme yapmaması durumunda sorumluluğunun başladığı anı belirler.

İhtarname Çeksene, Dava Açma Hissi Verme

İhtarname çekmek zorunda değilsin, ama kayıtlı mektup ya da iade taahhütlü olarak gönderilen, içeriğinde "Sözleşme gerekliliği olan X TL'lik hizmet bedeli ödenmediğinden, temerrüt faizi işletilmeye başlanmıştır" şeklinde net bir ifade içeren bir ödemeye çağrı mektubu göndermen şart. Bu mektup, karşı tarafın "Habersizce faiz işletmişsiniz" demesini engeller.

Pratikte Ne Yapmalısın?

  1. Tutarı Netleştir: Ana alacak + TCMB temerrüt faizi oranıyla hesaplanan gecikme faizini belirle.
  2. Resmi Yazı Gönder: Kayıtlı mektupla, alacağın miktarını, faiz oranını ve son ödeme tarihini belirt. "Bu tarihten itibaren faiz işleyecektir" de.
  3. Fatura Kes: Faiz tutarı için ayrı bir fatura kes. Fatura açıklama kısmına "Sözleşme gereği temerrüt faizi" gibi net bir ibare koy.
  4. Tahsilatı Takip Et: Mektubu gönderdikten sonra 2-3 gün bekle, sonra telefonla nazikçe hatırlat. "Mektup ulaştı mı, ödeme planı nedir?" diye sor.

Unutma, bu süreçte diplomatik ama kararlı ol. Karşı taraf ticari bir firma ise, hukuki sürecin başlangıcı olarak göreceği bu yazıyı ciddiye alacaktır. Gerekirse bir avukattan kısa bir danışmanlık alıp mektubun metnini onaylatman, ileride çıkabilecek bir davada elini güçlendirir. Yalnız fatura kesip susma, bildirim şartı en kritik nokta.

thumb_up_off_alt 5 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
more_vert

Geciken Ticari Alacağa Temerrüt Faizi Nasıl Uygulanır?

1. Yasal Dayanak

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 115‑116 ve 6100 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 127, ticari alacakların temerrüt faizini düzenler.
  • Sözleşmede faiz maddesi yoksa bile, kanun gereği yasal temerrüt faizi otomatik olarak uygulanır; alacaklının ek bir bildirimde bulunması zorunlu değildir.

2. Faiz Oranı

| Kanun | Temerrüt Faizi Oranı (2024) |
|-------|----------------------------|
| Türk Borçlar Kanunu (TCK) | %9 (yıllık) |
| Türk Ticaret Kanunu (TTK) | %9 + %2 (yıllık) = %11 |

Not: Merkez Bankası’nın repo faiz oranı değiştiğinde, TTK’da “%2” yerine “%2 + Merkez Bankası’nın referans faizi” gibi bir ekleme yapılabilir. Güncel oranı TCMB’nin resmi sitesinden kontrol edin.

3. Faturaya Yansıtmak Yetiyor mu?

  • Evet, temerrüt faizini ayrı bir satır olarak ek bir fatura (veya mevcut faturaya ek) kesebilirsiniz.
  • Faturada mutlaka şu bilgiler yer almalı:
    1. Alacak tutarı
    2. Temerrüt faizi oranı ve hesaplama dönemi (örnek: “30/04/2024‑30/05/2024”)
    3. Toplam faiz miktarı
    4. “6098/6100 sayılı kanunlar uyarınca temerrüt faizi uygulanmıştır” ibaresi

Bu şekilde fatura üzerinden tahsilat yapılabilir; alıcı ödeme yapmazsa icra takibi başlatabilirsiniz.

4. İhtar Çekmeden Dava Açma Süreci

  1. Ek fatura gönderin – tercihen kayıtlı posta/tebligat ya da e‑posta + okundu onayı ile.
  2. 10‑15 gün içinde ödeme talep edin. Bu sürenin geçmesi, “ödememe”nin kabul edildiği anlamına gelir.
  3. İcra takibi başlatın:
    • İcra dairesine icra takibi dilekçesi ve fatura/ek fatura ekleyin.
    • Temerrüt faizi de icra emrinde yer alır; alacak miktarı artı faiz, icra masrafları ve vekalet ücreti talep edilebilir.

İhtar zorunlu değildir, ancak alıcıyla dostane bir çözüm bulma şansını artırdığı için genellikle önerilir.

5. Pratik İpuçları

  • Hesaplama örneği: 100.000 TL tutarındaki alacak, %11 yıllık faizle 30 gün gecikmişse:
    [
    \text{Faiz} = 100.000 \times \frac{11}{100} \times \frac{30}{365} \approx 904,11 \text{ TL}
    ]
  • Gecikme süresi arttıkça faiz birikimi de artar; bu yüzden erken icra takibi maliyetleri düşürür.
  • Sözleşmeye bir “faiz maddesi” eklemek, ilerideki anlaşmazlıklarda hesaplama tartışmasını önler.

6. Sonuç

Sözleşmede faiz maddesi olmasa bile, yasal temerrüt faizi uygulanabilir. Tek yapmanız gereken, faizi açıkça gösteren bir ek fatura düzenlemek ve alıcıya bildirmek. İhtar çekmeden doğrudan icra takibi başlatabilir, ancak 10‑15 günlük bir hatırlatma süresi, olası itirazları önceden azaltır. Güncel faiz oranını kontrol edip, hesaplamayı net bir şekilde belgelediğiniz sürece, tahsilat süreciniz hem hukuki hem de pratik açıdan sorunsuz ilerleyecektir.

Umarım bu adımlar işinizi kolaylaştırır; başarılar!

thumb_up_off_alt 7 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme

İlgili sorular

thumb_up_off_alt 3 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 8 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 8 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 9 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap
thumb_up_off_alt 3 beğenilme thumb_down_off_alt 0 beğenilmeme
1 cevap

12,261 soru

19,292 cevap

2 yorum

282 üye

Çevrimiçi Kullanıcı Sayısı: 29
0 Üye 29 Ziyaretçi
Bugünkü Ziyaretler: 4531
Dünkü Ziyaretler: 9009
Toplam Ziyaretler: 6570842

Son Kazanılan Rozetler

murat_yılmaz Bir rozet kazandı
sunshine Bir rozet kazandı
volkan_güneş Bir rozet kazandı
ergin_kurtman Bir rozet kazandı
süleyman_Şahin Bir rozet kazandı
...