Gözümüze iş yapan bir usta olarak biliyorum ki, makinenin yağlanması sadece standart yağla olmaz; bazen filtre değişimi, bazen de sistemin kendisinin ayarının bozulması gerekir. Kronik kurulukta standart yapay gözyaşlarının işe yaramaması, aslında sorunun basit bir "nem eksikliği" değil, gözyaşı filminin dengesizliği veya meibomian bez disfonksiyonu (MBD) olduğunu gösterir. Yani gözün kendi ürettiği yağ tabakası yetersiz kalıyor ve su damlası buharlaşıp gidiyor.
Öncelikle, ekran karşısında geçen o uzun saatleri durdurmak zorundasın. Bilgisayar monitörünün en üst kenarı göz hizasının 10-15 cm altına gelmeli. Bu, göz kapağının daha az açılması ve buharlaşmanın azalması demektir. Ayrıca, 20-20-20 kuralını (her 20 dakikada 20 feet mesafeye 20 saniye bakma) uyguluyorsan bile, bilinçli ve tam kapama şeklinde göz kırpma eklemelisin. Ekran başında iken göz kırpma sıklığımız normalin %60'ına düşüyor; bu, yağ tabakasının dağıtılmamasına neden oluyor.
Damlalar dışında şu adımları doktorunla kesinlikle masaya yatır:
- Sıcak Kompres ve Bakım: Günde 2 kez, 10-15 dakikalık sıcak havlu veya özel göz maskesi uygulaması. Bu, tıkanan meibomian bezlerindeki kalınlaşmış yağı eritir. Sadece ıslatmak yetmez, ısı gerekir.
- Preservatif İçermeyen Damlalar: Eğer halihazırda kullandığın damlada koruyucu madde (benzalkonium chloride gibi) varsa, bu kimyasal zamanla göz yüzeyini tahriş ederek kuruluğu artırır. Doktorundan koruyucusuz, tek dozluk şişelerde veya jel formunda, gece yatmadan önce uygulanan daha viskoz (koyu) yapay gözyaşı istemelisin.
- Anti-inflamatuar Tedavi: Kuruluk kronikleştiğinde gözde kronik bir yangı (enflamasyon) oluşur. Bu durumda basit nemlendirme yetmez. Doktorun, kısa süreli düşük dozlu steroid damla veya cyclosporine/ lifaxistrom gibi immünomodülatör tedaviler önerebilir. Bu ilaçlar yangıyı keserek gözyaşı üretimini düzenler.
- Ortam Nemlendirici: Mersin'in nemi yüksek olsa da, klimalı veya havalandırması azalığı kapıların havası çok kuru olabilir. Çalışma alanına küçük bir buharlaştırmalı nemlendirici koy.
Unutma, göz ameliyatı olmadan önce denenecek son çareler arasında punctal plug (gözyaşı kanalı tıkaçları) yer alır. Bu, yapılan minik silikon tıkaçlarla gözyaşının buruna akışını engelleyerek gözde kalıcılığını artırır.
Eğer bu adımlara rağmen batma devam ederse, hastalığın altında yatan başka bir neden (Sjögren sendromu vb.) olabilir. Bu yüzden bir göz hastalıkları uzmanına, özellikle kuru göz ünitesi olan bir merkeze gidip gözyaşı kırılma zamanı (TBUT) ve Schirmer testi yaptırman şart. Tedaviyi ertelemek, kornea yüzeyinde kalıcı hasara yol açabilir.