Hisseli Tapuda Pay Satışı: Rıza Gerekliliği ve İzlenmesi Gereken Süreç
Kısaca cevap: Hisseli mülkiyette, bir ortak kendi hissesini tek başına üçüncü bir kişiye satabilir; ancak diğer ortakların öncelikli alım hakkı vardır ve bu hak kullanılmazsa satışı tapu müdürlüğünde tescil ettirmek için mahkeme kararı gerekir.
1. Hisseli Mülkiyetin Temel Özellikleri
- Hisseli mülkiyet, bir taşınmazın birden çok kişi tarafından ortaklaşa sahip olunmasıdır (Türk Medeni Kanunu m. 682‑689).
- Her ortak, kendi hissesine tam mülkiyet hakkına sahiptir; fakat ortaklığın bütününe müdahale edebilecek işlemler (ör. bütün taşınmazı satmak) ortak rıza gerektirir.
2. Kendi Hissenizi Satma Hakkı
- Kendi hissenizi (ör. %33) bağımsız olarak satabilirsiniz.
- Satış öncesinde diğer ortaklara öncelikli alım hakkı bildirilir (Türk Medeni Kanunu m. 689). Bu hak 30 gün içinde kullanılmalıdır.
3. Diğer Ortakların Rızası Olmadan Ne Olur?
- Rıza yoksa ve öncelikli alım hakkı kullanılmazsa, alıcı tapu siciline mahkeme kararı olmadan tescil edilemez.
- Mahkeme, “hisseli mülkiyetin tasfiyesi” veya “hissenin satışı” konularında karar verir. Mahkeme, ortakların haklarını koruyarak, satışın adil bir fiyatla gerçekleşmesini temin eder.
4. İzlenmesi Gereken Adımlar
| Adım | Açıklama |
|------|----------|
| 1. Teklif ve Bildirim | Payınızı satmak istediğinizi diğer kardeşlerinize yazılı olarak bildirin. Öncelikli alım hakkını kullanıp kullanmayacaklarını 30 gün içinde yanıtlamalarını isteyin. |
| 2. Alıcıyla Anlaşma | Rıza gelmezse ve diğerleri alım hakkını kullanmazsa, alıcıyla bir satış sözleşmesi hazırlayın. Noter onaylı olmalı. |
| 3. Mahkeme Başvurusu | Tapu müdürlüğüne başvurmadan önce İcra Mahkemesi’ne “hisse satışı ve tescili” talebiyle başvurun. Mahkeme, diğer ortakların itirazlarını değerlendirir ve karar verir. |
| 4. Tapu İşlemleri | Mahkeme kararı alındıktan sonra, kararla birlikte tapuda hissenin devri yapılır. Tapu müdürlüğü, kararın bir nüshasını ve satış sözleşmesini talep eder. |
| 5. Vergi ve Harçlar | Satıştan doğan KDV, harç ve tapu harcı gibi vergileri ödeyin. Noter ve mahkeme masrafları da hesaba katılmalı. |
5. Dikkat Edilmesi Gereken Püf Noktaları
- Yazılı bildirim ve tarih damgası olmadan öncelikli alım hakkı kanıtlanamaz; bu yüzden bir noter tasdikli tebligat yapmanız faydalı olur.
- Mahkeme süreci 3‑6 ay sürebilir; acil nakit ihtiyacınız varsa, kısa vadeli bir teminatlı kredi gibi alternatifleri de değerlendirebilirsiniz.
- Diğer ortakların itirazı durumunda, mahkeme hisseyi ortakların ortak rızasıyla satılmasını isteyebilir; bu durumda ortakların hepsiyle yeni bir anlaşma yapmanız gerekir.
Özet: Kendi hissenizi satabilirsiniz, fakat diğer kardeşlerin öncelikli alım hakkını kullanma imkanı vardır. Rıza gelmezse, satışı tapuya tescil ettirmek için mahkeme kararı almanız şarttır. Süreci hızlandırmak ve olası itirazları önlemek için yazılı bildirim, noter tasdiki ve profesyonel bir avukattan destek almanız tavsiye edilir.
Umarım bu adımlar işinizi kolaylaştırır; acil nakit ihtiyacınızı karşılamak için en doğru yolu seçebilirsiniz. İyi şanslar.