Bebeğinin göz çapaklanmasıyla karşılaştığında, ilk olarak durumun nedenini anlamak ve buna göre hareket etmek önemlidir. Genellikle iki ana sebep öne çıkar: gözyaşı kanalı tıkanıklığı ve konjonktivit (göz iltihabı). Her ikisi için de yapman gerekenler farklılık gösterse de, başlangıçta uygulayabileceğin temizlik adımları mevcuttur.
Temel Temizlik ve Bakım Adımları
Göz çapaklanması durumunda ilk yapman gereken, nazik ve hijyenik bir temizlik uygulamaktır:
- Steril Malzeme Kullan: Her temizlik için ayrı, steril bir gazlı bez veya kaynamış ve soğutulmuş ılık suya batırılmış pamuk kullanmalısın. Asla musluk suyu kullanma, mikroorganizma riski taşır. Eczaneden alabileceğin steril serum fizyolojik solüsyonlar da bu iş için çok uygundur.
- Doğru Yön: Bebeğinin gözünü temizlerken, gözün iç köşesinden (burna yakın) dış köşesine doğru tek bir hareketle silmelisin. Her seferinde yeni bir pamuk veya bez kullanarak çapraz bulaşmayı önle.
- Sıklık: Çapaklanmanın yoğunluğuna göre günde birkaç kez, gerektiğinde daha sık temizlik yapabilirsin. Önemli olan, çapakların birikip göz kapaklarını yapıştırmasına izin vermemektir.
Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığında Yapılabilecekler
Özellikle yeni doğan bebeklerde görülen, tek gözde veya ara ara artan, genellikle gözde kızarıklığa yol açmayan, sulu ve hafif sarımsı çapaklanma çoğunlukla gözyaşı kanalı tıkanıklığına işaret eder. Bu durumda temizliğe ek olarak yapabileceğin çok etkili bir şey var:
- Nazik Masaj: Gözün iç köşesinden, burun köprüsüne doğru hafifçe ve nazikçe parmağınla masaj yapmalısın. Bu masaj, tıkalı kanalın açılmasına yardımcı olabilir. Günde 2-3 kez, her temizlik sonrası birkaç dakika uygulayabilirsin. Kendi tecrübelerimle söyleyebilirim ki, birçok vaka sadece bu masaj ve düzenli temizlikle kendiliğinden düzelir.
Ne Zaman Doktora Gitmelisin? (Alarm İşaretleri)
Bazı durumlarda çapaklanma basit bir sorun olmaktan çıkar ve tıbbi müdahale gerektirebilir. Şunlara dikkat etmelisin:
- Çapak Rengi ve Yoğunluğu: Eğer çapak yeşil, yoğun sarı, kıvamlı veya kanlı ise.
- Gözdeki Değişiklikler: Göz beyazında belirgin kızarıklık, şişlik, hassasiyet veya bebeğin gözünü açmakta zorlanması.
- Genel Durum: Bebeğinin ateşi varsa, huzursuzsa veya genel durumu kötüyse.
- Kötüleşme/Düzelmeme: Temizliğe rağmen çapaklanma azalmıyor, artıyor veya birkaç gün içinde düzelme göstermiyorsa.
- Her İki Gözde Aniden Başlaması: Genellikle enfeksiyon belirtisidir.
Asla kendi kendine ilaç kullanma! Komşu tavsiyesiyle veya önceki tecrübelerle elde ettiğin göz damlası veya merhemleri bebeğine uygulamaktan kaçınmalısın. Doğru teşhis ve tedavi için mutlaka bir çocuk doktoruna veya göz doktoruna başvurmalısın. Unutma, bebeğinin göz sağlığı çok hassastır ve yanlış bir uygulama kalıcı sorunlara yol açabilir.