Uluslararası Korumalı Suriyeli Eşimin Türkiye'ye Aile Birleşimi: Suriye'den belge temin edememe çıkmazı nasıl aşılır?

Question

Ben Türkiye'de uluslararası koruma statüsü almış bir Suriyeliyim ve eşimle küçük çocuğum hala Suriye'de. Aile birleşimi başvurusu yapmak istiyorum ancak Suriye'deki iç karışıklık nedeniyle gerekli resmi belgeleri (evlilik cüzdanı, doğum belgesi vb.) temin edemiyoruz. Bu durumda Türk hukuku kapsamında bu belge eksikliği nasıl telafi edilebilir, süreç nasıl ilerler?

Answer 1

Merhaba Değerli Kardeşim,

Türkiye'de uluslararası koruma statüsü almış bir Suriyeli olarak, eşinizle ve küçük çocuğunuzla Suriye'de ayrılık yaşamanın ne denli zorlu, yürek parçalayıcı bir durum olduğunu biliyor ve hissediyorum. Sadece bir idari prosedürden bahsetmiyoruz; sevdiklerinizden uzakta kalmanın, onların güvenliğinden endişe etmenin, çocuklarınızın gelişimini uzaktan izlemenin getirdiği derin bir insanlık dramı bu.

Ailenizi bir araya getirme çabanızda karşılaştığınız Suriye'den belge temin edememe "çıkmazı", maalesef sadece size özgü değil, binlerce Suriyeli kardeşimizin de ortak derdi. Ancak bu çıkmazın tamamen aşılmaz olmadığını, Türk hukukunun bu tür istisnai durumlar için çeşitli çözüm yolları sunduğunu bilmenizi isterim. Türkiye, hem uluslararası sözleşmeler hem de kendi iç hukuku gereği, aile birliğinin korunmasına önem veren bir ülkedir. Şimdi, bu zorlu süreci nasıl aşabileceğimize dair yol haritamızı detaylıca inceleyelim.

Aile Birleşimi Hakkı ve Karşılaşılan Temel Engel

Uluslararası koruma statüsü sahibi kişilerin aile birleşimi hakkı, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ve ilgili uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmıştır. Prensip olarak, statü sahibi kişinin eşi ve ergin olmayan çocukları, belirli şartlar altında Türkiye'ye gelebilirler. Bu şartların başında da resmi evlilik ve soybağı belgelerinin ibrazı gelir.

Ancak Suriye'deki mevcut durum, yani iç savaş ve devlet kurumlarının parçalanmışlığı, birçok ailenin resmi evlilik cüzdanı, doğum belgesi gibi temel evrakları temin etmesini fiilen imkansız hale getiriyor. Tapu kayıtları kayıp, nüfus müdürlükleri işlevsiz, güvenlik riskleri yüksek... Bu koşullar altında "git Suriye'den belgeni al gel" demek, gerçeklerden tamamen uzak bir beklenti olur. İşte bu noktada, Türk hukuk sisteminin sunduğu alternatif çözümlere odaklanmalıyız.

Suriye Çıkmazı: Belge Temin Edememe Sorunu Nasıl Aşılır?

Türk Hukuku, bu tür istisnai durumlarda gerçekliğin ve insan haklarının göz ardı edilmemesi gerektiğini kabul eder. Bu doğrultuda, belge eksikliğini telafi etmek için başvurabileceğiniz en temel ve etkili yol, mahkeme yoluyla tespittir.

1. Mahkeme Yoluyla Evlilik ve Soybağının Tespiti (Tespit Davaları)

Suriye'den resmi evrak alamadığınız durumlarda, Türkiye'deki mahkemelere başvurarak mevcut evliliğinizin ve çocuklarınızla aranızdaki soybağının tespitini talep edebilirsiniz. Bu davalar, Türk Medeni Kanunu kapsamında açılır ve esasen "durumun tespiti" niteliğindedir.

a. Evliliğin Tespiti Davası

Eşinizle Suriye'de evlendiğinizi, ancak bunu resmi bir evlilik cüzdanı ile kanıtlayamadığınızı farz edelim. Bu durumda, Türkiye'de yetkili Aile Mahkemesi'nde "Evliliğin Tespiti Davası" açmanız gerekir. Bu davada, evliliğinizin fiilen gerçekleştiğini, evlilik iradesiyle bir araya geldiğinizi ve evlilik hayatınızı sürdürdüğünüzü ispatlamanız beklenir.

b. Soybağının Tespiti Davası

Çocuğunuzun sizin çocuğunuz olduğunu kanıtlayacak resmi doğum belgesi veya babalık belgesi yoksa, yine Aile Mahkemesi'nde "Soybağının Tespiti Davası" açmanız gerekir. Bu dava ile çocuğunuzun yasal olarak sizin evladınız olduğunun tespiti istenir.

Peki, bu davalarda ne tür deliller sunabiliriz? İşte can alıcı nokta burası! Resmi belge sunamadığınız için, mahkemeyi ikna edecek ikna edici ve somut başkaca deliller toplamanız şarttır.

Delil Toplama Süreci: Hayatınızın Kanıtları

Bu davalarda mahkemeye sunacağınız deliller, bir savcının soruşturma dosyası gibi özenle hazırlanmalıdır. İşte bazı örnekler:

• Tanık Beyanları: En güçlü delillerden biridir.
  • Sizinle birlikte Türkiye'ye gelmiş, evliliğinizi ve çocuğunuzun doğumunu bilen akrabalarınız (amcalar, teyzeler, dedeler, nineler vb.) veya yakın arkadaşlarınızın beyanları çok önemlidir.
  • Hatta imkan varsa, Suriye'de sizinle birlikte yaşamış ve durumu bilen, şu an Türkiye'de bulunan diğer Suriyelilerin tanıklığı da değerli olacaktır. Bu kişiler, evliliğinizin nasıl gerçekleştiğini (dini nikah, tören vb.), çocuğunuzun doğumunu ve aile yaşantınızı anlatabilirler.
• Fotoğraf ve Video Kayıtları:
  • Evlilik töreninize ait fotoğraflar veya videolar (varsa, dini nikah veya nişan törenleri de dahil).
  • Çocuğunuzun doğduğu hastaneden alınmış (eğer alınabilmişse) doğum fotoğrafları, bebeklik fotoğrafları.
  • Ailece çekilmiş, farklı zamanlara ait çok sayıda fotoğraf.
• Yazışmalar ve İletişim Kayıtları:
  • Eşinizle ve çocuğunuzla yaptığınız WhatsApp, Telegram, Facebook Messenger gibi platformlardaki yazışmalar, sesli veya görüntülü görüşme kayıtları. Bu yazışmaların içeriği (çocukla ilgili konuşmalar, evlilik hayatına dair detaylar) önem arz eder.
  • Elektronik mesajların ekran görüntüleri, tarih ve saat bilgileri ile birlikte delil olarak sunulabilir.
• Para Transferi Dekontları:
  • Eşinize ve çocuğunuza Suriye'ye gönderdiğiniz para transferi dekontları. Bu, onlara düzenli olarak baktığınızı, aile birliğinizin devam ettiğini gösteren güçlü bir maddi delildir.
• Varsa Suriye'deki Belge Nitelikli Kayıtlar:
  • Her ne kadar Türkiye'de doğrudan resmiyet kazanmasalar da, Suriye'de dini nikahla evlendiyseniz ve bu nikahı kıyan kişinin verdiği bir belge varsa, bu belge de mahkemeye delil olarak sunulabilir. Mahkeme bunu bir "başlangıç delili" olarak değerlendirebilir.
  • Aynı şekilde, çocuğun doğumunu gösterir, Suriye'de tutulmuş yerel bir belge, hastane kaydı gibi unsurlar da destekleyici olabilir.
• Sosyal Medya Paylaşımları:
  • Eşinizle veya çocuğunuzla birlikte olduğunuz, aile yaşantınızı yansıtan sosyal medya paylaşımları (eğer varsa ve gizlilik ayarları izin veriyorsa).

2. Hukuki Destek Almanın Önemi: Yolu Uzmanla Yürümek

Bu davalar, hukuki bilgi ve deneyim gerektiren karmaşık süreçlerdir. Mutlaka ve mutlaka uluslararası koruma hukuku ve aile hukuku alanında uzmanlaşmış bir avukattan hukuki yardım almanız gerekmektedir. Avukatınız:

• Davayı doğru mahkemede açmanızı sağlayacak.
• Delillerinizi en etkili şekilde toparlayıp sunmanıza yardımcı olacak.
• Duruşmalarda sizi en iyi şekilde temsil edecek.
• Gerektiğinde Yargıtay süreçlerini takip edecek.

Unutmayın, iyi bir avukat bu zorlu yolculukta sizin en büyük destekçiniz olacaktır. Çeşitli sivil toplum kuruluşları veya barolar aracılığıyla hukuki yardım alma imkanlarını da araştırabilirsiniz.

3. Çocuğun Üstün Yararı İlkesi

Hem uluslararası hukukta hem de Türk Medeni Kanunu'nda "çocuğun üstün yararı ilkesi" esastır. Mahkeme, çocuğun anne veya babasından ayrı kalmasının ruhsal ve fiziksel gelişimine olumsuz etkilerini göz önünde bulunduracaktır. Bu, sizin lehinize kullanabileceğiniz çok güçlü bir argümandır. Çocuğun bir an önce ailesiyle bir araya gelmesi gerektiği, hukukun temel prensiplerinden biridir.

Sürecin İlerlemesi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Mahkeme Kararı Sonrası: Mahkeme, sunduğunuz deliller ışığında evliliğinizin ve/veya soybağının tespitine karar verirse, bu karar Yargıtay tarafından onandıktan sonra kesinleşir. Bu kesinleşmiş mahkeme kararı, Suriye'den temin edemediğiniz resmi belgelerin yerine geçecektir.
2. Göç İdaresi Başkanlığı (GİB) ile İletişim: Kesinleşmiş mahkeme kararınızla birlikte, Göç İdaresi Başkanlığı'na (GİB) aile birleşimi başvurunuzu yapabilirsiniz. GİB, bu kararı ve diğer gerekli evrakları (pasaportlar, vize başvuru formları vb.) değerlendirerek aile birleşimi sürecini başlatacaktır.
3. Vize ve Giriş Süreci: Aile birleşimi onaylandığında, eşiniz ve çocuğunuzun Türkiye'ye giriş vizesi alması gerekecektir. Suriye'de Türk dış temsilciliği bulunmadığı için, bu süreç üçüncü ülkelerdeki (örneğin Lübnan veya Ürdün) Türk Konsoloslukları aracılığıyla yürütülebilir. Bu aşamada da avukatınızın veya ilgili STK'ların yönlendirmeleri çok değerli olacaktır.
4. Zaman Çizelgesi: Bu süreçlerin zaman alıcı olduğunu baştan bilmekte fayda var. Mahkeme davaları, delil toplama, duruşmalar, temyiz süreçleri ve sonrasında Göç İdaresi ile vize aşamaları aylar, hatta bir yılı aşkın süreler alabilir. Bu nedenle sabırlı olmak ve süreci adım adım takip etmek önemlidir.

Duygusal Destek ve Umut

Sevgili kardeşim, bu süreç sadece hukuki bir mücadele değil, aynı zamanda duygusal bir dayanıklılık sınavıdır. Ailenizden uzak kalmanın getirdiği stresi, umutsuzluğu, çaresizliği derinden anlıyorum. Bu süreçte yalnız olmadığınızı, benzer yollardan geçen birçok insanın olduğunu ve sonuca ulaştıklarını unutmayın. Psikolojik ve sosyal destek almaktan çekinmeyin. Türkiye'de bu konuda destek veren birçok sivil toplum kuruluşu bulunmaktadır.

Sonuç

Suriye'den belge temin edememe çıkmazı, evlilik ve soybağının mahkeme yoluyla tespiti davaları ile aşılabilir. Bu süreç, titiz bir delil toplama, hukuki bilgi ve sabır gerektirir. Unutmayın, Türk hukuku, bu zorlu koşullarda aile birliğinin korunması için size kapılar açmaktadır.

Yolunuz açık olsun, sevdiklerinize bir an önce kavuşmanız dileğiyle. Bu zorlu yolculukta yalnız değilsiniz.