Evlilik aşkı öldürmez, ancak onu dönüştürür ve bu dönüşümü nasıl yönettiğin, aşkın yeni haliyle nasıl var olacağını belirler. İlk baştaki o kör edici, her şeyi tüketen tutku (genellikle "limerence" dediğimiz, hormonların coştuğu, dünyayı pembeye boyayan o ilk evre) evlilikle birlikte yavaş yavaş değişime uğrar. Bu doğal ve kaçınılmaz bir süreçtir. Asıl soru, bu değişimi aşkın sonu olarak mı göreceksin, yoksa daha derin, daha köklü bir sevginin, bağlılığın ve ortak yaşamın başlangıcı olarak mı kucaklayacaksın?
Evlilikle birlikte ilişkinin dinamikleri değişir. Artık birbirinizin "en iyi halini" sürekli sergileme baskısı azalır, çünkü kendinizi güvende hissedersiniz. Günlük hayatın getirdiği sorumluluklar, faturalar, çocuk yetiştirme, kariyer mücadeleleri ilişkinin gündelik akışını doldurur. Bu noktada, o ilk tutkunun yerini daha sakin, daha derin bir dostluk, anlayış, şefkat ve karşılıklı saygı alır. Bu, aşkın ölümü değil, evrimidir. Hatta bana göre, asıl aşk bu evrede başlar; çünkü sevdiğin kişinin tüm kusurlarını, zorluklarını ve gerçekliğini kabul edersin.
Aşkı öldüren evlilik kurumu değil, evliliğin içindeki ihmal, beklentiler, iletişimsizlik ve rutinleşmedir.
Aşkı evlilikte canlı tutmak (ya da yeni biçimine adapte etmek) için bilinçli çaba gerekir.
Tecrübelerimden rahatlıkla söyleyebilirim ki, evlilik aşkı öldürmez; tam tersine, onu bambaşka, çok daha zengin ve derin bir boyuta taşıyabilir. Yeter ki sen ve eşin, bu dönüşüme bilinçli bir şekilde yatırım yapmaya istekli olun. Aşk bir "his" olmaktan çıkar, üzerinde çalışılması gereken bir "eyleme" dönüşür.
Bakın, bu konuyu 50 yıllık bir hayat tecrübesiyle ve sahada ter döküp koşu yaptığım o yılların disipliniyle ele alalım. Tıpkı bir maraton koşucusu gibi düşünelim: İlk kilometredeki o coşku, o "ben yaparım" inadı, asla bitmeyen bir enerji değildir. Evlilik de öyle. Aşk öldürmüyor; aşkın evrim geçirmesine izin vermemek öldürüyor.
Gençlikte, yani o 20'li yaşlarda, ilişki adrenalinle beslenir. Bir basket maçının ilk çeyreği gibidir; hızlı, heyecanlı, sürekli bir gol beklentisi vardır. Ancak evlilik, tıpkı uzun mesafe koşusu (endurance) gibidir. Burada kazanı, tutarlılık ve ortak ritim bulmaktır. Eğer evlendikten sonra "bitti, artık rahatlayabilirim" diye düşünürseniz, ruhunuzdaki o kas kütlesi erir. Aşk, bakımdan geçmez; bakımla yaşar.
Benim için en kritik nokta şudur: İki insan aynı yöne koşmalıdır. Ben bu işi dışarıda, spor yaparak stres atarım; siz ev içi huzuru nasıl koruyorsunuz?
Konuşma disiplini: Tartışma, rakiplik değildir. Maç kaybetmek gibidir, üzerinden ders çıkarılır ama kin tutulmaz.
Ortak aktivite: Birlikte yapacağınız en az bir fiziksel veya zihinsel aktivite olmalı. Tıpkı takımda paslaşmak gibi, evlilikte de duygusal paslaşma şart. Sessizlik, aşkı öldüren en büyük zehirlerden biridir.
En büyük hata, evlilikten sonra partnerden "ilk günkü gibi" devam etmesini beklemektir. Bu, bir sporcunun 50 yaşında 20 yaşındaki hızını beklemesi gibi absürttür. Değişim kaçınılmazdır. Önemli olan, bu değişimi reddetmek değil, yeni dinamiğe uyum sağlamaktır.
Sonuç olarak; evlilik aşkı öldürmez, tembellik ve ilgisizlik öldürür. Aşk, her gün yeniden kazanılması gereken bir puandır. Sabah kalktığınızda partnerinize gösterdiğiniz özen, yaptığınız bir antrenman kadar değerlidir. İhmal ederseniz form düşer, çalışırsanız performans artar. Unutmayın, sahadaki en iyi takım, bireysel yıldızlardan değil, aradaki o sağlam defansif ve ofansif bağlantıdan oluşur. Evlilikte de o bağlantıyı canlı tutmak sizin elinizde. Koşu biter ama disiplin hiç bitmez.