Tiflis, Sovyet mimarisi ile modern sokak sanatının çarpıcı bir gerilim içinde olduğu, gerçekten de "yerel" hissiyatı en yoğun yaşadığın şehirlerden biri. 57 yıllık bir hayat tecrübesi ve detaycılık dürtüsüyle şunu söyleyebilirim: Bu iki unsuru bir arada görmek için turistik kalabalıklardan uzaklaşman, şehrin damarlarına inmen lazım.
Nereden Başlamalı?
İlk ve en kritik nokta Sololaki semti. Burası eski Tiflis'in kalbi ama Sovyet döneminin izlerini taşıyan yapılarla modern sanatın buluştuğu yer. Özellikle Rustaveli Caddesi'nden ayrılıp dar sokaklara saptığında, betondan yükselen devasa freskleri göreceksin. Bu duvarlar boşuna orada durmuyor; tarihsel bir hafıza kaybına karşı görsel bir direniş.
Bir diğer durak Fabrika (Fabrika) Sanayi Bölgesi. Burası eski endüstriyel bir alan, Sovyet döneminin ağır, gri binaları hâlâ ayakta. Ancak bu binaların dış cephesi, yerel ve uluslararası sanatçıların grafitileriyle adeta bir açık hava müzesine dönüşmüş. Giriş ücretsiz olup olmadığı değişebilir, o yüzden seyahat öncesi güncel bilgileri kontrol et. Buradaki atmosfer, şehrin geri kalanından completamente farklı; daha ham, daha karanlık ama çok daha otantik.
Yürüyüş Rotası Önerisi
Şehrin merkezindeki Kala (Kala) Meydanı'ndan başlayıp kuzeydoğuya, Vazha-Pshavela Avenue üzerinden devam et. Bu yol boyunca Sovyet döneminin tipik, ağırbaşlı apartmanlarını göreceksin. Ardından sağda kalan Avlabar bölgesine sap. Avlabar, Tiflis'in "diğer yüzü". Burası kafe ve barlarla dolu ama duvarlarında Sovyet propagandasının hayaletleri ile dijital çağın sokak sanatı yan yana duruyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Güvenlik: Tiflis genel olarak güvenli kabul edilir ama Avlabar gibi gece hayatının yoğun olduğu bölgelerde, özellikle karanlıkta tek başına dolaşmaktan kaçın. Cüzdanını ve telefonunu her zaman yanında tut.
- Zamanlama: Sokak sanatını en iyi ışığındaki saatlerde, yani sabah erken saatlerde veya akşamüstü güneş batarken gör. Gündüz sıcağında bu yürüyüşler yorucu olabilir.
- Yerel Dokunuş: Bir teneke çay (sadzaphir) molası ver. Tiflis'te çay, sadece bir içecek değil, sosyal bir ritüeldir. Bir teyzeye "bu duvardaki ne anlatıyor?" diye sormak, en iyi tarihi derse ulaşmanın yoludur.
Unutma, Sovyet mirası Tiflis'te bir yara izi gibi duruyor ama sokak sanatı o yara izini silmek için değil, onu görünür kılmak için orada. Bu ikiliği hissederek gez, fotoğraf makinenden çok gözlerini kullan. İyi keşifler.