Kolon kanseri, kalın bağırsağın (kolon) iç yüzeyini döşeyen hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalarak bir tümör oluşturması durumudur. Bu, vücudunun en büyük organlarından biri olan kalın bağırsağının herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir.
Çoğu kolon kanseri, adenomatöz polip adı verilen, başlangıçta iyi huylu olan küçük büyümeler şeklinde başlar. Bunlar bağırsak duvarının iç yüzeyinden kaynaklanan, mantar şeklinde veya yassı olabilen oluşumlardır. Yıllar içinde, bu poliplerden bazıları genetik değişikliklere uğrayarak kanserli (malign) hücrelere dönüşebilir. Bu dönüşüm genellikle yavaş bir süreçtir, ki bu da bize erken teşhis ve müdahale için çok değerli bir zaman penceresi sunar. Eğer tedavi edilmezse, kanserli hücreler bağırsak duvarının daha derin katmanlarına yayılabilir, lenf bezlerine sıçrayabilir ve hatta kan dolaşımı yoluyla karaciğer, akciğer gibi uzak organlara metastaz yapabilir.
Ne yazık ki, kolon kanseri erken evrelerde genellikle belirti vermez. Bu yüzden tarama programları hayati önem taşır. Hastalık ilerledikçe şu belirtiler ortaya çıkabilir:
Dışkılama alışkanlıklarında kalıcı değişiklikler (devam eden ishal veya kabızlık, dışkı çapında incelme).
Dışkıda kan (parlak kırmızı veya koyu renkli olabilir, bazen gözle görülmeyebilir).
Karın ağrısı, kramp veya rahatsızlık hissi.
Açıklanamayan kilo kaybı.
Sürekli yorgunluk, halsizlik (demir eksikliği anemisine bağlı olabilir).
Bağırsakta tam boşalmama hissi.
Kolon kanserini diğer kanser türlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri, onun önlenebilir bir kanser olmasıdır. Mesleki tecrübelerime dayanarak sana rahatlıkla söyleyebilirim ki, tarama testleri sayesinde, özellikle kolonoskopi ile, henüz kansere dönüşmemiş polipler tespit edilip çıkarılarak hastalığın hiç başlamadan önüne geçilebiliyor. Poliplerin kansere dönüşme süreci uzun olduğu için, düzenli taramalar bu sürecin kritik aşamalarını yakalamak için ideal bir fırsat sunar.
Tedavi, kanserin evresine göre cerrahi, kemoterapi, radyoterapi veya hedefe yönelik tedavileri içerebilir. Ancak en iyi sonuçlar her zaman erken teşhis ile elde edilir.