ABD ve Trump İran'a saldırır mı ?

Question

İran saldırılarıyla ilgili ABD ve Trump silah ve askeri müdahaleden söz etmediler. Ekonomik ambargo dediler. Ancak ABD çok sinsi hareket ediyor. Her an herşey olabilir.

Answer 1

ABD'nin ve özellikle Trump'ın İran'a yönelik olası bir askeri müdahalesini değerlendirirken, bu konunun çok katmanlı ve dinamik bir yapısı olduğunu bilmen gerek. Basit bir "evet" ya da "hayır" cevabı vermek, sahadaki gerçekliği yansıtmaz.

Trump Yönetimi ve İran Politikası: Geçmiş Deneyimler

Trump'ın ilk başkanlık dönemindeki İran politikasını dikkatle incelediğimizde, ana omurganın "maksimum baskı" (maximum pressure) kampanyası olduğunu görürsün. Bu, nükleer anlaşmadan (JCPOA) çekilme ve İran ekonomisini hedef alan ağır yaptırımlar yoluyla İran'ı müzakere masasına zorlama stratejisiydi. Senin de belirttiğin gibi, doğrudan büyük ölçekli bir askeri müdahaleden ziyade, ekonomik ambargolar ön plandaydı.

Ancak, bu stratejinin tamamen pasif olmadığını unutmamak gerekir. Trump, İran'ın bölgedeki vekil güçlerini ve nükleer programını ciddi bir tehdit olarak görüyordu. Örnek vermek gerekirse, 2020'de İranlı General Kasım Süleymani'ye yapılan hedefli operasyon, ABD'nin gerektiğinde doğrudan askeri güç kullanmaktan çekinmeyeceğinin bir göstergesiydi. Ancak bu tür eylemler, genellikle sınırlı ve hedef odaklı olup, topyekûn bir savaşı tetiklemekten kaçınma amacı taşıyordu. Trump, genel olarak "sonsuz savaşlara" karşı bir tutum sergilemişti ve bu, büyük bir kara operasyonuna girme isteksizliğinin altını çiziyordu.

Askeri Müdahale İhtimalini Etkileyen Faktörler

Gelecekteki potansiyel bir Trump yönetimi veya genel olarak ABD'nin İran'a yaklaşımında şunları göz önünde bulundurmalısın:

• Ekonomik Yaptırımların Etkinliği: ABD, askeri seçeneği en son çare olarak görerek, İran'ın davranışlarını değiştirmek için öncelikle ekonomik baskıyı kullanmaya devam edecektir. Bu, en az maliyetli ve en çok kontrol edilebilir yöntemdir.
• İran'ın Nükleer Programı: İran'ın nükleer silah geliştirme eşiğine gelmesi veya doğrudan bir nükleer silah elde etmesi, ABD için kırmızı çizgi anlamına gelecektir. Böyle bir senaryoda, sınırlı hava saldırıları veya sabotaj eylemleri gibi daha agresif seçenekler masaya gelebilir. Tam ölçekli bir işgal ise, bölgesel ve küresel sonuçları nedeniyle son derece düşük bir ihtimaldir.
• Doğrudan Tehditler ve Provokasyonlar: İran'dan ABD askerlerine, çıkarlarına veya önemli küresel ticaret yollarına (örneğin Hürmüz Boğazı) yönelik doğrudan ve ciddi bir saldırı, askeri misillemeyi tetikleyebilir. Senin de "sinsi hareket ediyor" dediğin nokta burada önem kazanıyor; siber saldırılar, vekil güçler aracılığıyla yapılan saldırılar veya gizli operasyonlar da bu denklemin bir parçasıdır ve karşılık provoke edebilir.
• Bölgesel İstikrar ve Müttefikler: ABD, Körfez bölgesindeki müttefiklerinin güvenliğini de gözetmek zorunda. Olası bir çatışma, tüm bölgeyi istikrarsızlaştırarak petrol piyasalarını felç edebilir ve ABD'nin bölgedeki diğer stratejik çıkarlarını riske atabilir. Bu da büyük çaplı bir operasyondan kaçınmak için güçlü bir nedendir.

Tecrübelerime dayanarak söyleyebilirim ki, ABD'nin ana hedefi İran'ı rejim değişikliğiyle devirmek değil, davranışlarını değiştirmeye zorlamaktır. Bu nedenle, olası bir askeri müdahale, topyekûn bir savaş yerine, daha çok hedefli hava saldırıları, siber operasyonlar veya balistik füze tesislerine yönelik sınırlı operasyonlar şeklinde gerçekleşebilir. Büyük çaplı bir kara işgali, hem insan gücü hem de maliyet açısından ABD için kaldıramayacağı bir yük olacaktır.

Sonuç olarak, "her an her şey olabilir" tespiti belli açılardan doğru olsa da, büyük ölçekli bir saldırı için çıtanın çok yüksek olduğunu bilmelisin. Ekonomik baskı, siber saldırılar ve sınırlı askeri operasyonlar, ABD'nin öncelikli araçları olmaya devam edecektir.