Yumurta kabuğunun renginin farklı olmasının temel nedeni, tavuğun genetik yapısı ve ırkıdır. Bu, çoğu zaman yanlış anlaşılan veya eksik bilinen bir konudur; çünkü birçok kişi beslenmenin ana etken olduğunu düşünür. Ancak gerçek şu ki, bir tavuğun hangi renk yumurta yumurtlayacağı, doğuştan gelen genetik kodunda yazılıdır.
Kabuk rengini belirleyen özel pigmentler vardır ve bunlar tavuğun üreme sisteminde, kabuk bezinde (uterus) sentezlenir ve depolanır:
Kahverengi Yumurtalar: Bu renkler, genellikle protoporfirin IX adı verilen bir pigmentten gelir. Bu pigment, kanda oksijen taşıyan hemoglobinin bir yan ürünüdür. Kan dolaşımında oluşan bu pigment, kabuk bezinde kabuğun en dış katmanına doğru birikerek kahverengi, krem veya bronz tonlarını oluşturur. Kahverengi yumurtalar üreten ırklar arasında Rhode Island Red, Plymouth Rock ve Wyandotte gibi tavuklar bulunur. Renk yoğunluğu, tavuğun yaşı, beslenmesi ve stres seviyesi gibi faktörlere göre hafifçe değişebilir, ancak ana renk kahverengi kalır.
Mavi ve Yeşil Yumurtalar: Mavi renkli yumurtalar ise biliverdin adı verilen bir pigmentten kaynaklanır. Biliverdin, yine hemoglobinin parçalanmasıyla oluşan, yeşilimsi-mavi bir safra pigmentidir. Enteresan olan şudur ki, biliverdin yumurta kabuğunun hem iç hem de dış katmanına nüfuz eder. Bu nedenle mavi yumurtalar içten ve dıştan aynı renktedir. Yeşil yumurtalar ise, mavi pigment olan biliverdin ile kahverengi pigment olan protoporfirin IX'un birleşiminden oluşur. Bu, tıpkı mavi ve sarının birleşip yeşil olması gibidir. Örneğin, Ameraucana, Araucana ve Easter Egger gibi ırklar mavi veya yeşil yumurta yumurtlar.
Ana genetik faktörün yanı sıra, renk yoğunluğunu etkileyen bazı ikincil faktörler de mevcuttur:
Tecrübelerimden yola çıkarak şunu ekleyebilirim: Birçok yetiştirici, tavuklarının diyetine farklı şeyler ekleyerek yumurta rengini değiştirebileceklerini düşünür. Ancak bu, maalesef yaygın bir yanılgıdır. Tavuğunuza ne verirseniz verin, eğer genetik olarak kahverengi yumurta yumurtlamaya kodlanmışsa, daima kahverengi yumurtlayacaktır. Sadece pigmentasyonu biraz daha koyu veya açık olabilir. Mesele, doğru ırkı seçmekle başlar. Eğer mavi yumurta istiyorsan, Ameraucana edinmen gerekir, Rhode Island Red'i ne kadar beslersen besle mavi yumurta alamazsın.