Reeskont, finansal muhasebede vadeli alacak veya borç senetlerinin (bonoların) vadesi gelmeden önce banka veya finans kuruluşlarına devredilmesi sırasında ortaya çıkan faiz farkıdır. Kısaca, elindeki bir senedi vadesinden önce nakde çevirmek istediğinde, bu işlem nedeniyle ödeyeceğin "erken ödeme bedeli" veya kazanacağın "erken tahsilat farkı" olarak tanımlayabilirsin.
Muhasebe açısından bakıldığında reeskont, aslında geleceğe yönelik maliyetlerin veya gelirlerin şimdiki zaman değerine indirgenmesidir. Temel prensibi şudur: Nakit paraya her zaman değer vardır ve zaman geçtikçe bu değerin bir maliyeti (faizi) oluşur. Reeskont hesapları, bu zaman faktörünün bilançoda doğru yansıtılmasını sağlar.
Bu kavramı tam kavramak için ikiye ayırman gerekir:
Reeskont Alacağı (Alacak Senetleri İçin):
Sen bir ihracatçısan veya alacaklıysan ve elindeki bonoyu vadesinden önce bankaya devredersen, banka sana anaparanın tamamını değil, vadeye kalan süre için hesaplanan faiz kadar kesinti yapıp kalanı öder. İşte bu kesilen faiz tutarı, senin için "Reeskont Alacağı" olarak muhasebeleştirilir. Pratikte bu, senin için bir maliyettir; çünkü "erken nakit almanın bedeli"ni ödersin.
Reeskont Borcu (Borç Senetleri İçin):
Sen borçlusansan ve borcunu vadeli bir bono ile ödüyorsan, borcun vadesi gelmeden önce nakit ödemek istersen, yine vadeye kalan süre için faiz farkı ortaya çıkar. Bu durumda, sen faizi ödemek zorunda kalırsın. Bu tutar "Reeskont Borcu" olarak kaydedilir.
Muhasebe uzmanlığı gerektiren en kritik püf nokta şudur: Reeskont, gelir veya gider kalemi olarak doğrudan kar-zarar tablosuna düşülmez. Bunun yerine, bilançoda "Gelecek Dönem Giderleri" veya "Gelecek Dönem Gelirleri" kapsamında izlenir. Vade doldukça, aylık veya dönemlik olarak amortisman benzeri bir yöntemle kârlara yansıtılır.
Somut Bir Örnek:
Elinde 31 Aralık'ta vadesi gelen, 100.000 TL tutarında bir alacak senediniz olsun. Faiz oranı %12 ise, 1 Kasım'da bankaya devrederseniz, 3 ayın faizi olan 3.000 TL'yi kesintiye uğratırsınız. Banka size 97.000 TL öder. O 3.000 TL'lik fark, "Reeskont Alacağı" olarak kaydedilir ve 3 ay boyunca (ayda 1.000 TL olacak şekilde) maliyetinize eklenir.
Uzman İpucu: Eğer işletmenizde yüksek miktarda vadeli alacak-borç hareketi varsa, reeskont hesaplarının doğru izlenmesi nakit akış tahminlerinizi ve finansal kârlılığınızı doğrudan etkiler. Banka ile pazarlık yaparken reeskont oranlarını (genelde piyasa faizlerinin biraz üzerinde olur) mutlaka sorgula; bazen uzun vadeli finansman kredisini kullanmak, yüksek reeskont maliyeti ödemekten daha kârlı olabilir.