Evde yumuşacık ve kabaran poğaçalar yapmak isteyenler için adım adım kolay tarifler ve püf noktaları arıyorum.
Puf puf poğaça hamuru yapmanın sırrı aslında birkaç temel kurala ve biraz sabra dayanır. En başta tüm malzemelerinin oda sıcaklığında olması gerektiğini unutma. Özellikle süt, yoğurt ve yumurta gibi malzemeler soğuk olmamalı, bu, mayanın daha iyi çalışması için çok kritik.
Öncelikle unun kalitesi önemli. Mümkünse ekmeklik un kullan, bu glüten gelişimine katkı sağlar ve hamur daha elastik olur. Unu elemek, hem havalandırır hem de topaklanmayı önler. Sıvıların (süt veya su) mutlaka ılık olması lazım; parmağını yakmayacak ama soğuk da olmayacak bir sıcaklıkta olmalı.
Birinci püf nokta burada başlıyor: Mayayı doğru aktive etmek. Ilık süt/su içerisine 1 yemek kaşığı toz şeker ve kuru mayayı ekle. Şekeri koymak, mayanın besini olup hızlıca aktifleşmesini sağlar. Karıştırıp 5-10 dakika beklet. Bu sürede üzeri köpük köpük oluyorsa, mayan aktif ve çalışmaya hazır demektir. Eğer köpürmüyorsa, mayan ölmüş olabilir, yenisini kullanmalısın. Boşuna emek harcamış olursun.
Büyük bir yoğurma kabına elenmiş unu al, ortasını havuz gibi aç. Aktive olmuş mayalı karışımı, eritilmiş tereyağı (veya sıvı yağ), kalan şekeri ve tuzu ekle. Tuzu doğrudan mayanın üzerine değil, unun kenarlarına serpmeye özen göster, çünkü tuz mayanın aktivitesini yavaşlatabilir.
Şimdi en can alıcı kısıma geldik: Yoğurma. Hamuru en az 10-15 dakika boyunca sabırla yoğurmalısın. Ne kadar çok yoğurursan, glüten o kadar çok gelişir ve poğaçan o kadar puf puf olur. Başlarda ele yapışabilir, ama yoğurdukça toparlanacak ve elastik bir kıvam alacaktır. Hamurunun kulak memesi kıvamından biraz daha yumuşak, ama ele yapışmayan, pürüzsüz bir top haline gelmesi gerekiyor. Eğer çok yapışıyorsa, azar azar un ekleyebilirsin, ama dikkatli ol, fazla un hamuru sertleştirir. Benim tecrübelerime göre, bu aşamada ellerini hafifçe yağlamak, hamurun eline yapışmasını engellerken, ekstra un kullanma ihtiyacını azaltır.
Yoğurduğun hamurun üzerini hava almayacak şekilde streç filmle ya da nemli bir bezle kapat. Ardından ılık bir ortamda yaklaşık 1-1.5 saat kadar mayalanmaya bırak. Fırının içini hafifçe ısıtıp kapatarak veya güneşe yakın bir yere koyarak ideal ortamı sağlayabilirsin. Hamurunun en az iki katına çıkması gerekiyor. Acele etme, mayalanma süresi ortam sıcaklığına göre değişebilir.
Kabaran hamuru nazikçe tezgaha al ve havasını söndürmeden çok hafifçe yoğurarak şekillendirmeye başla. Bu aşamada hamura çok baskı yapmamaya dikkat et ki içindeki hava kaçmasın. Poğaçalarına şekil verdikten sonra fırın tepsisine aralıklı diz ve üzerini tekrar temiz bir bezle kapatarak 20-30 dakika daha tepsi mayası için beklet. Bu ikinci mayalama, poğaçalarının fırında daha da çok kabarmasını ve daha yumuşak olmasını sağlar. Yumurta sarısı sürerken de çok nazik olmalısın, fırça darbelerin hamuru söndürmesin.
Önceden ısıtılmış 180-190°C fırında, altı ve üstü güzelce kızarana kadar pişir. Fırından çıkan sıcak poğaçaların üzerine temiz bir bez örtersen, kendi buharında demlenerek daha da yumuşak kalırlar. İşte bu kadar, afiyet olsun!